به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، ارزش معاملات خرد سهام در بورس تهران در معاملات دیروز(یکشنبه) به رکورد تاریخی 73 هزار و 500 میلیارد تومان رسید؛ رقمی که بیش از دو برابر میانگین روزانه معاملات در سال جاری است. با این حال، بررسی ارزش دلاری دادوستدها نشان می‌دهد رکوردشکنی ریالی بازار سهام به معنای ثبت رکوردی مشابه در مقیاس ارزی نیست. ضمن این که هم‌زمانی افزایش ارزش معاملات با تشدید عرضه‌ها نیز ضرورت بررسی هم‌زمان جریان نقدینگی، عملکرد شاخص‌ها و رفتار معامله‌گران را برجسته می‌کند.
رکوردشکنی با فاصله از میانگین سالانه
بر اساس آمار منتشر شده، ارزش معاملات خرد سهام در روز یکشنبه به 73.5 هزار میلیارد تومان رسید؛ این در شرایطی است که رکورد قبلی این متغیر در 25 شهریور امسال و با ثبت 68.3 هزار میلیارد تومان رقم خورده بود. همچنین ارزش معاملات خرد در 18 مرداد به حدود 65.6 هزار میلیارد تومان رسید که در رتبه بعدی رکوردهای اعلام‌شده قرار داشت.
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد ارزش معاملات خرد در روز یکشنبه نسبت به رکورد قبلی حدود 7.6 درصد افزایش یافته است. به بیان دیگر، رکورد جدید حدود 5.2 هزار میلیارد تومان بیشتر از سقف پیشین بوده است.
از سوی دیگر، میانگین روزانه ارزش ریالی معاملات خرد در سال جاری حدود 33 هزار میلیارد تومان اعلام شده است. بنابراین، ارزش معاملات روز یکشنبه به حدود 2.2 برابر میانگین سالانه رسید و نزدیک به 123 درصد بالاتر از متوسط روزانه قرار گرفت.
این فاصله قابل‌توجه از میانگین، بیانگر شدت فعالیت معاملاتی در این روز است؛ اما برای ارزیابی کیفیت این فعالیت باید مشخص شود که افزایش گردش معاملات تا چه اندازه از رشد قیمت سهام، افزایش حجم دادوستدها و جابه‌جایی بیشتر سرمایه میان خریداران و فروشندگان تأثیر پذیرفته است.
چرا رکورد ریالی به معنای رکورد دلاری نیست؟
اما بررسی معاملات بازار سهام از منظر ارزی، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد؛ جایی که ارزش دلاری معاملات خرد در روز یکشنبه حدود 275 میلیون دلار بود؛ رقمی که بر اساس آمارها، در رتبه نهم رکوردهای برتر سال جاری قرار می‌گیرد. در مقابل، بالاترین ارزش دلاری معاملات در سال جاری در 18 مرداد و در سطح تقریبی 353 میلیون دلار ثبت شده بود.
بر این اساس، ارزش دلاری معاملات روز یکشنبه حدود 22 درصد کمتر از سقف 353 میلیون دلاری است. این تفاوت نشان می‌دهد افزایش ارزش اسمی معاملات به ریال لزوما به معنای افزایش متناسب فعالیت بازار بر مبنای ارز نیست.
بر این اساس یکی از عوامل موثر در این اختلاف، تغییر نرخ ارز است؛ چرا که هنگامی که نرخ ارز افزایش می‌یابد، ارزش ریالی یک حجم مشخص از معاملات می‌تواند بیشتر شود، بدون آنکه ارزش دلاری آن به همان نسبت افزایش پیدا کند. علاوه بر این، رشد قیمت سهام و تغییر تعداد سهام مبادله‌شده نیز بر ارزش نهایی معاملات اثر می‌گذارد.
همچنین میانگین روزانه ارزش دلاری معاملات خرد در سال جاری حدود 167 میلیون دلار بوده؛ در نتیجه، رقم 275 میلیون دلاری روز یکشنبه حدود 65 درصد بیشتر از میانگین سالانه است؛ هرچند همچنان با رکورد دلاری اعلام‌شده فاصله دارد.
این مقایسه بر اهمیت استفاده هم‌زمان از شاخص‌های ریالی و دلاری برای بررسی روند بازار سهام تاکید می‌کند؛ جایی که ارزش ریالی معاملات، شدت گردش اسمی سرمایه را نشان می‌دهد؛ در حالی که سنجش دلاری، امکان مقایسه مناسب‌تری میان دوره‌های مختلفی را فراهم می‌کند که نرخ ارز در آنها تغییرات قابل‌توجهی داشته است.
سه عامل موثر بر افزایش ارزش معاملات
همچنین رکوردشکنی دیروز در بازار سرمایه را می‌توان حاصل ترکیب چند عامل دانست. نخست، رشد قیمت سهام در ماه‌های گذشته که موجب افزایش ارزش ریالی دادوستدها شده است. در چنین شرایطی، حتی اگر حجم معاملات تغییر محسوسی نکند، افزایش قیمت‌ها می‌تواند ارزش ریالی معاملات را بالا ببرد.
عامل دوم، افزایش مشارکت سرمایه‌گذاران و جابه‌جایی بیشتر سهام میان معامله‌گران است؛ جایی که افزایش تعداد معاملات و حضور فعال‌تر خریداران و فروشندگان، گردش معاملات را تقویت می‌کند.
عامل سوم نیز تشدید عرضه‌ها و افزایش تمایل برخی سرمایه‌گذاران به شناسایی سود در تالار شیشه‌ای است؛ چرا که در بازاری که رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده، بخشی از معامله‌گران ممکن است در سطوح قیمتی بالاتر اقدام به فروش کنند. در این وضعیت، ورود خریداران جدید و فروش سهام از سوی دارندگان قبلی می‌تواند ارزش معاملات را به سطوح کم‌سابقه برساند.
دو روی متفاوت رکورد معاملات خرد
از نگاه مثبت، افزایش ارزش معاملات نشان می‌دهد که بازار سهام در قیمت‌های فعلی همچنان از نقدشوندگی و مشارکت بالایی برخوردار است؛ و جذب حجم قابل‌توجهی از عرضه‌ها توسط خریداران می‌تواند نشانه‌ای از تداوم تقاضا و وجود انتظارات متفاوت درباره آینده قیمت سهام باشد.
بنابراین اگر در روزهای آینده ارزش معاملات در سطوح بالا باقی بماند و این وضعیت با بهبود عملکرد شاخص‌ها، کاهش فشار فروش و تقویت خالص خرید سرمایه‌گذاران حقیقی همراه شود، می‌توان آن را نشانه‌ای مساعدتر برای پایداری تقاضا ارزیابی کرد.
در مقابل، افزایش ارزش معاملات در شرایط غلبه فروشندگان ممکن است از تشدید شناسایی سود و افزایش تردید درباره ادامه رشد کوتاه‌مدت بازار سهام حکایت داشته باشد. بنابراین، گردش بالای معاملات به‌تنهایی نمی‌تواند ادامه روند صعودی را تضمین کند؛ چرا که هر معامله هم‌زمان خریدار و فروشنده دارد و ارزش معاملات، به‌تنهایی جهت خالص جریان سرمایه را مشخص نمی‌کند.
چشم‌انداز بازار سهام در روزهای آینده
برای ارزیابی اثرات و پیام‌های رکورد 73.5 هزار میلیارد تومانی ارزش معاملات خرد برای سهامداران، چهار متغیر شامل تداوم ارزش بالای معاملات خرد، خالص خرید و فروش سرمایه‌گذاران حقیقی، نسبت نمادهای مثبت به منفی و واکنش شاخص کل و هم‌وزن به فشار عرضه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.
ضمن این که افزایش ارزش معاملات همراه با بهبود شاخص‌ها و تقویت تقاضا می‌تواند از استمرار تحرک بازار سهام حمایت کند. در مقابل، تداوم گردش بالای معاملات در کنار افت شاخص‌ها، افزایش تعداد نمادهای منفی و خروج پول حقیقی می‌تواند احتمال اصلاح قیمت‌ها را تقویت کند.
در مجموع، رکورد تاریخی ارزش ریالی معاملات خرد را باید نشانه افزایش شدت فعالیت بازار سهام دانست، نه سیگنالی مستقل برای خرید یا فروش! ضمن این که تفاوت میان رکوردهای ریالی و دلاری نیز نشان می‌دهد ارزیابی دقیق وضعیت بورس مستلزم توجه هم‌زمان به قیمت‌ها، نرخ ارز، حجم معاملات و جهت جریان نقدینگی است.
انتهای پیام/