به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرم‌آباد، دیدار روز گذشته خیبر خرم‌آباد و پرسپولیس تهران در ورزشگاه تختی، در فضایی پرشور و با حضور گسترده تماشاگران برگزار شد؛ مسابقه‌ای که با رضایت سرمربیان دو تیم، به‌ویژه سرمربی پرسپولیس از جو ورزشگاه، بدون حاشیه قابل‌توجهی به پایان رسید.
بااین‌حال، پس از مسابقه و در نشست خبری، اتفاقاتی رخ داد که به‌جای تمرکز بر فوتبال و میزبانی شایسته خرم‌آباد، به حاشیه‌ای رسانه‌ای تبدیل شد.
در این میان، باید از امیرمحمد داوودی‌نژاد، مسئول روابط‌عمومی هیئت فوتبال لرستان و مسئول نشست خبری، تقدیر کرد که با وجود آگاهی از احتمال ایجاد حاشیه و جنجال، بر اجرای ضوابط ایستاد و اجازه نداد حقوق دیگر خبرنگاران حاضر در نشست پایمال شود.
مسئولیت اداره جلسه، رعایت نظم و ایجاد فرصت برابر برای طرح سؤال بر عهده او بود و انتظار می‌رفت همان‌گونه که در برابر همه خبرنگاران باید عمل شود، مقررات را بدون تبعیض اجرا کند؛ حتی اگر این تصمیم به مذاق برخی خوش نیاید.
ماجرا از جایی آغاز شد که یکی از خبرنگاران حاضر، که از طرف یک سایت ورزشی برای پوشش مسابقه به خرم‌آباد آمده بود، بدون رعایت ضوابط معمول نشست خبری، شروع به صحبت کرد. او حتی منتظر نماند مسئول نشست با رعایت نوبت از خبرنگاران بخواهد سوالاتشان را بپرسند؛ اقدامی که برخلاف روال متعارف چنین جلساتی بوده و به‌جای طرح یک سؤال روشن و کوتاه، به بیان مطالبی در قالب تحلیل بازی پرداخت و عملاً فرصت محدود نشست خبری را به تریبونی برای اظهارنظر شخصی تبدیل کرد.
نشست خبری پس از مسابقه، محل طرح پرسش‌های مرتبط با همان بازی و دریافت پاسخ از سرمربیان است؛ نه فرصتی برای سخنرانی‌های طولانی یا بیان تحلیل‌هایی که می‌تواند در قالب گزارش و یادداشت منتشر شود.
وقتی تعداد خبرنگاران حاضر زیاد است و زمان محدودی برای پاسخ‌گویی وجود دارد، رعایت نوبت و کوتاه بودن سؤال‌ها، احترام به حقوق حرفه‌ای دیگران محسوب می‌شود. بی‌توجهی به این اصول، صرفاً اختلافی میان خبرنگار و مسئول جلسه نیست؛ بلکه می‌تواند فرصت پرسشگری سایر رسانه‌ها را نیز محدود کند.
در چنین شرایطی، داوودی‌نژاد به‌عنوان مسئول نشست، به طولانی شدن صحبت‌ها تذکر داد و تأکید کرد که سؤال باید کوتاه باشد. واکنش خبرنگار اما اعتراض به قطع صحبت‌هایش بود و او خطاب به مسئول جلسه گفت که اجازه ندارد سخنانش را قطع کند. این در حالی است که اداره نشست خبری بدون اختیار مدیریت زمان، نوبت‌دهی و جلوگیری از خروج گفت‌وگو از چارچوب تعیین‌شده، عملاً امکان‌پذیر نیست. البته این اختیار باید در چهارچوب ضوابط و با رعایت احترام متقابل اعمال شود.
نکته اساسی این است که خبرنگار حق دارد پرسش انتقادی مطرح کند، اما حق پرسشگری با نادیده‌گرفتن مقررات یک نشست جمعی تفاوت دارد. مسئول جلسه نیز مجاز نیست به بهانه نظم، پرسش‌های مرتبط و انتقادی را سلیقه‌ای حذف کند؛ همان‌طور که خبرنگار نمی‌تواند بدون رعایت نوبت، اعلام نام و چارچوب زمانی، جلسه را مطابق خواست خود پیش ببرد. رعایت قانون زمانی ارزشمند است که همه طرف‌ها، فارغ از جایگاه و نام رسانه، آن را برای حفظ حقوق جمعی بپذیرند.
در ادامه، یکی دیگر از همراهان این خبرنگار که بنا بر روایت موجود عکاس بود، وارد بحث شد و به تذکر مسئول نشست اعتراض کرد. حضور او در جلسه نیز با اغماض برگزارکنندگان همراه بوده، اما به‌جای آنکه اختلاف در همان چارچوب حرفه‌ای مدیریت شود، دخالت فردی دیگر به ماجرا اضافه شد.
در نشست‌های خبری، تفکیک مسئولیت‌ها و احترام به وظایف افراد اهمیت دارد و هرگونه اختلاف باید از مسیر مشخص و حرفه‌ای پیگیری شود، نه با زیر سؤال بردن اصل نظم جلسه.
با وجود این اتفاقات، نشست خبری به پایان رسید و ماجرا در همان جلسه به تنش گسترده‌تری تبدیل نشد. اما پس از پایان نشست، برخی سایت‌های فوتبالی با انتشار کلیپ‌هایی از این اتفاق، بخش‌هایی از ماجرا را در قالبی جنجالی بازتاب دادند.
استفاده از عنوان‌هایی مانند عصبانی‌ترین مسئول نشست خبری، هنگامی که زمینه کامل ماجرا در اختیار مخاطب قرار نگیرد، می‌تواند تصویری یک‌طرفه ایجاد کند؛ تصویری که در آن، تذکر مسئول جلسه دیده می‌شود، اما علت و شرایطی که به آن منجر شده، به حاشیه می‌رود.
مسئله اصلی، مخالفت با انتشار فیلم یا نقد عملکرد مسئولان نیست. رسانه‌ها حق دارند اتفاقات عمومی را ثبت کنند و درباره رفتار برگزارکنندگان مسابقات پرسشگری داشته باشند. اما این حق با مسئولیت حرفه‌ای همراه است.
انتشار کلیپ تقطیع‌شده، بدون نمایش زمینه لازم برای فهم ماجرا، ممکن است مخاطب را به قضاوتی شتاب‌زده برساند. رسانه‌ای که از دیگران انتظار شفافیت و پاسخ‌گویی دارد، خود نیز باید در انتخاب تصاویر، تنظیم عنوان و بازنمایی رویدادها به انصاف و دقت پایبند باشد.
در چنین مواردی، بهتر است به‌جای تکیه بر چند ثانیه تصویر، نسخه کامل نشست بررسی شود؛ از آغاز صحبت خبرنگار و نحوه ورود او به بحث گرفته تا تذکر مسئول جلسه و واکنش‌های بعدی.
اگر اشکالی در عملکرد مسئول نشست وجود داشته باشد، باید با شواهد روشن و روایت کامل مطرح شود؛ همان‌طور که رفتار خبرنگار نیز باید در چارچوب مقررات حرفه‌ای ارزیابی شود. قضاوت درباره یک اتفاق بر اساس تصویری ناقص، نه به‌نفع خبرنگاری است که خود را محق می‌داند و نه به اعتبار رسانه‌ای کمک می‌کند که آن را منتشر کرده است.
نگارنده این یادداشت نیز در نشست خبری حضور داشت و در پایان جلسه، پرسشی درباره جام حذفی مطرح کرد. مسئول نشست اعلام کرد که این سؤال خارج از موضوع مسابقه برگزارشده و آن را متوقف کرد. این تذکر پذیرفته شد؛ زیرا ضابطه نشست باید درباره همه اجرا شود و پرسش‌های خارج از موضوع را می‌توان در فرصت دیگری مطرح کرد.
بیان این تجربه برای تأکید بر یک اصل است: قانون‌مداری نباید به‌نام رسانه، جایگاه خبرنگار یا نوع سؤال وابسته باشد و هیچ‌کس نباید خود را از رعایت قواعد مشترک مستثنی بداند.
پذیرش تذکر به‌معنای چشم‌پوشی از حق خبرنگار نیست؛ بلکه نشانه احترام به حقوق سایر همکاران و نظم یک جلسه جمعی است. اگر هر فرد بدون رعایت نوبت و محدودیت زمانی شروع به صحبت کند و هر تذکری را تعرض به استقلال رسانه‌ای خود بداند، نشست خبری به‌جای پاسخ‌گویی سرمربیان، به عرصه اختلاف‌های شخصی تبدیل خواهد شد.
در مقابل، مسئولان نشست نیز موظف‌اند ضوابط را شفاف، محترمانه و یکسان اجرا کنند تا از شکل‌گیری سوءتفاهم و زمینه‌های حاشیه‌سازی جلوگیری شود.
البته نقد رسانه‌ای باید خود نیز از اصول حرفه‌ای پیروی کند. نمی‌توان بدون سند روشن، درباره هماهنگی سایت‌ها یا نیت قبلی آن‌ها برای تخریب یک فرد حکم قطعی داد؛ اما می‌توان پرسید چرا برخی کلیپ‌ها به‌صورت گزینشی منتشر شده‌اند و آیا عنوان انتخاب‌شده با محتوای کامل نشست تناسب دارد؟
این پرسش‌ها نیازمند بررسی نسخه کامل فیلم و مقایسه آن با محتوای منتشرشده است. رسانه‌ای که مدافع حقیقت است، باید در نقد دیگران نیز به همان اندازه‌ای که مطالبه می‌کند، دقیق و منصف باشد. حاشیه نشست خبری خیبر و پرسپولیس می‌تواند فرصتی برای بازنگری در شیوه اداره این جلسات باشد.
اعلام روشن ضوابط حضور خبرنگاران و عکاسان، تعیین ترتیب پرسش‌ها، تأکید بر ارتباط سؤال با مسابقه و مشخص کردن زمان متعارف هر پرسش، از بروز اختلاف جلوگیری می‌کند.
در کنار آن، خبرنگاران نیز باید بدانند که رعایت نوبت و احترام به مسئول نشست، محدود کردن آزادی رسانه نیست؛ بلکه راهی برای تضمین فرصت برابر همه خبرنگاران است. قانون زمانی اثرگذار خواهد بود که هم مجری آن و هم مخاطبانش به اجرای منصفانه آن پایبند باشند.
در نهایت، آنچه باید از دیدار خیبر خرم‌آباد و پرسپولیس تهران در ذهن مخاطبان باقی بماند، شور تماشاگران، فضای پرهیجان ورزشگاه تختی و ظرفیت خرم‌آباد برای میزبانی از مسابقات بزرگ است؛ نه حاشیه‌ای که با رعایت چند اصل حرفه‌ای می‌شد از آن جلوگیری کرد.
باید از مسئول نشستی که در برابر فشار احتمالی ایستاد و برای حفظ نظم و حقوق دیگر خبرنگاران ضابطه را اجرا کرد، قدردانی کرد؛ همان‌گونه که هرگونه تخلف احتمالی از سوی مسئولان نیز باید قابل نقد باشد. فوتبال به رسانه مستقل نیاز دارد و رسانه مستقل بیش از هر چیز به انصاف، مسئولیت‌پذیری و روایت کامل حقیقت وفادار می‌ماند.
انتهای پیام/