به گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، خسارت به خانه‌ها، اسکله‌ها و شناورهای صیادی و گردشگری در قشم در نتیجه جنگ تحمیلی سوم، علاوه بر تخریب بخشی از زیرساخت‌های محلی، فعالیت اقتصادی گروهی از ساکنان این شهرستان و جزیره‌های پیرامونی را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ شرایطی که بازسازی مناطق آسیب‌دیده را به مسئله‌ای فراتر از ترمیم سازه‌ها تبدیل کرده و ضرورت حمایت از خانوارها و کسب‌وکارهای خسارت‌دیده را افزایش داده است.
فاطمه اشرفی، مشاور معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم نهاد ریاست‌جمهوری سه‌شنبه در جریان بازدید از مناطق آسیب‌دیده شهرستان قشم، روستاهای بخش شهاب و جزیره هنگام، از نزدیک در جریان وضعیت خانه‌ها، اسکله‌ها و مراکز خدماتی قرار گرفت و مسائل و مطالبات ساکنان را بررسی کرد.
این بازدید با همراهی معاون دفتر امور روستایی استانداری هرمزگان و جمعی از مسئولان مرتبط انجام شد و بخش‌هایی از خسارت‌های واردشده به زیرساخت‌های مسکونی، صیادی و گردشگری و مشکلات ناشی از توقف یا محدودشدن فعالیت‌های اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت.
از خانه‌های آسیب‌دیده تا مشکلات صیادان
روستای مسن از نخستین نقاطی بود که هیأت بازدیدکننده در آن وضعیت خانه‌های آسیب‌دیده و مشکلات ساکنان را بررسی کرد. در این بخش، نمایندگان بنیاد مسکن استان هرمزگان و ستاد بازسازی نیز حضور داشتند و مسائل مربوط به رسیدگی به واحدهای مسکونی خسارت‌دیده مطرح شد.
در ادامه، اسکله صیادی مسن مورد بازدید قرار گرفت؛ محلی که فعالیت شناورها و تجهیزات دریایی، بخشی از چرخه اشتغال و درآمد خانوارهای منطقه را تشکیل می‌دهد. آسیب به شناورها و محدودشدن امکان فعالیت صیادان، علاوه بر هزینه‌های تعمیر و جایگزینی تجهیزات، می‌تواند بازگشت این گروه به شرایط عادی کار را دشوار کند.
بررسی وضعیت این اسکله‌ها از آن جهت اهمیت دارد که در مناطق ساحلی قشم، صیادی برای بخشی از خانوارها منبع اصلی درآمد است و تداوم مشکلات این حوزه می‌تواند آثار خسارت‌های جنگ را برای مدت طولانی‌تری در زندگی مردم باقی بگذارد.
آسیب به اسکله‌های گردشگری و توقف فعالیت مشاغل وابسته
اسکله گردشگری شیب‌دراز از دیگر نقاط مورد بازدید بود. پیش از جنگ، حدود 250 قایق در این اسکله فعالیت داشتند و جابه‌جایی گردشگران برای تماشای دلفین‌ها، زمینه اشتغال و درآمدزایی شماری از ساکنان روستا را فراهم می‌کرد.
با توقف یا محدودشدن فعالیت‌های گردشگری، پیامدهای اقتصادی این وضعیت به صاحبان شناورها محدود نمانده و غرفه‌های صنایع‌دستی، رستوران‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در جریان این بازدید، خسارت‌های واردشده به سالن مسافربری و یکی از اسکله‌های شناور شیب‌دراز نیز بررسی شد و موضوع تأمین اعتبار برای رسیدگی به زیرساخت‌های آسیب‌دیده مورد توجه قرار گرفت. وضعیت یک مدرسه در این روستا نیز بررسی شد تا مسائل مربوط به آن از طریق اداره نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس و خیران مدرسه‌ساز پیگیری شود.
اسکله کندالو نیز در برنامه بازدید قرار داشت؛ مجموعه‌ای که پیش از جنگ نزدیک به 400 قایق در فعالیت‌های گردشگری آن مشارکت داشتند. بخشی از این شناورها به فعالان گردشگری جزیره هنگام و روستای دیرستان تعلق دارد و در جابه‌جایی گردشگران نقش ایفا می‌کند.
آسیب به سالن مسافربری و اسکله شناور کندالو، بازسازی این مجموعه را به یکی از نیازهای مهم زیرساختی منطقه تبدیل کرده است؛ موضوعی که اهمیت آن تنها به رفت‌وآمد دریایی محدود نمی‌شود و با فعالیت اقتصادی صاحبان شناورها و مشاغل وابسته ارتباط مستقیم دارد.
هنگام؛ خسارت به خانه‌ها و ساختمان دهیاری
جزیره هنگام نیز بخش دیگری از برنامه بازدید اشرفی بود. هیأت اعزامی پس از حضور در گلزار شهدای جزیره، از ساختمان دهیاری و شماری از خانه‌های آسیب‌دیده بازدید کرد و در جریان مسائل و مطالبات اهالی قرار گرفت.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این بازدید، ساختمان دهیاری هنگام به‌طور کامل تخریب شده و برخی واحدهای مسکونی جزیره نیز آسیب دیده‌اند؛ میزان خسارت به تعدادی از این خانه‌ها حدود 40 تا 50 درصد برآورد شده است.
رسیدگی به این خسارت‌ها، به‌ویژه برای خانوارهایی که خانه‌هایشان آسیب جدی دیده، نیازمند ارزیابی دقیق و مشخص‌شدن مسیر تأمین منابع بازسازی است. در کنار ترمیم واحدهای مسکونی، بازسازی مراکز خدماتی نیز برای بازگشت فعالیت‌های روزمره و بهبود شرایط زندگی ساکنان اهمیت دارد.
400 شناور صیادی و گردشگری از چرخه فعالیت خارج شدند
حسین امیرتیموری، فرماندار قشم، با تشریح بخشی از خسارت‌های واردشده به شهرستان اظهار کرد: حدود 400 شناور صیادی و گردشگری نیز خسارت دیده یا از چرخه فعالیت خارج شده‌اند.
وی با اشاره به آسیب‌دیدن یکی از تأسیسات آب‌شیرین‌کن شهرستان گفت: این مجموعه با ظرفیت تولید روزانه 16 هزار مترمکعب آب، در جریان جنگ آسیب دید و بخشی از ظرفیت تأمین آب را از مدار خارج کرد.
فرماندار قشم افزود: با پیگیری مدیریت شهرستان، همراهی استاندار هرمزگان و همکاری دستگاه‌های مسئول، در مدت 48 ساعت خط انتقال دیگری برای پشتیبانی از تأمین آب مورد نیاز وارد مدار شد.
امیرتیموری تأمین آب و برق را از اولویت‌های مدیریت شهرستان در شرایط جنگ دانست و با اشاره به آسیب‌دیدن اسکله و منابع تأمین سوخت در جزیره لارک گفت: تأمین سوخت و نیازهای ضروری ساکنان با وجود محدودیت‌های موجود پیگیری شد تا خدمات‌رسانی به مردم با مشکل جدی مواجه نشود.
رکود بازار و گردشگری؛ فشار بر درآمد خانوارها
فرماندار قشم با اشاره به گستردگی فعالیت‌های اقتصادی شهرستان اظهار کرد: حدود هفت هزار واحد صنفی در قشم فعالیت دارند و کاهش رفت‌وآمد گردشگران و محدودشدن فعالیت مراکز خرید، بر درآمد بخشی از کسبه اثر گذاشته است.
به گفته وی، شماری از فعالان بازار پیش از آغاز جنگ برای فصل اصلی فعالیت تجاری و گردشگری کالا تهیه کرده و هزینه‌هایی برای آماده‌سازی واحدهای خود متحمل شده بودند؛ ازاین‌رو، رکود بازارها فشار مالی بیشتری بر این گروه وارد کرده است.
امیرتیموری همچنین با اشاره به فعالیت نزدیک به 400 اقامتگاه بوم‌گردی در شهرستان، از تأثیر کاهش فعالیت گردشگری بر این مجموعه‌ها سخن گفت. افت گردشگری در قشم، افزون بر صاحبان اقامتگاه‌ها، مشاغل مرتبط با حمل‌ونقل، پذیرایی و عرضه صنایع‌دستی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
این شرایط نشان می‌دهد که بازگشت گردشگری به چرخه فعالیت، تنها به بازسازی اسکله‌ها وابسته نیست و تداوم فعالیت مشاغل کوچک و خانوادگی نیز به فراهم‌شدن شرایط مناسب برای حضور گردشگران و حمایت از فعالان این حوزه نیاز دارد.
تسهیلات و بازسازی شناورها؛ مطالبات فعالان اقتصادی
فرماندار قشم با تأکید بر ضرورت رسیدگی به وضعیت صیادان خسارت‌دیده، تعیین تکلیف شناورهای آسیب‌دیده و فراهم‌کردن امکان تعمیر، بازسازی یا جایگزینی آنها را از نیازهای این گروه عنوان کرد.
به گفته امیرتیموری، اختصاص تسهیلات برای تهیه شناور و تجهیزات مورد نیاز و بررسی امکان ارتقای شناورهای صیادی به مدل‌های دیزلی نیز از راهکارهای مطرح‌شده برای کمک به بازگشت صیادان به فعالیت است.
وی درباره وضعیت کسبه نیز بر ضرورت حمایت مالی و اختصاص تسهیلات کم‌بهره به واحدهای آسیب‌دیده تأکید کرد تا فعالان اقتصادی بتوانند در دوره رکود، فعالیت خود را حفظ کنند و از تعطیلی طولانی‌مدت کسب‌وکارهایشان جلوگیری شود.
امیرتیموری همچنین ارائه تخفیف در خدمات گردشگری و اقامت با همکاری سازمان منطقه آزاد قشم را از راهکارهایی دانست که در صورت فراهم‌شدن شرایط مناسب می‌تواند برای کمک به رونق دوباره این حوزه مورد توجه قرار گیرد.
بازسازی پایدار؛ پیوند میان ترمیم زیرساخت‌ها و معیشت مردم
مجموع خسارت‌های گزارش‌شده در قشم و جزیره‌های پیرامونی نشان می‌دهد که نیازهای این مناطق، از خانه‌های مسکونی و مراکز خدماتی تا شناورها و اسکله‌های گردشگری، ابعاد مختلفی دارد. در چنین شرایطی، بازسازی عمرانی زمانی می‌تواند به بازگشت پایدار مناطق آسیب‌دیده کمک کند که با رسیدگی به مشکلات معیشتی ساکنان همراه باشد.
تعیین تکلیف واحدهای مسکونی خسارت‌دیده، بازسازی زیرساخت‌های دریایی، فراهم‌کردن امکان فعالیت دوباره صیادان و حمایت از کسب‌وکارهای گردشگری و تجاری، به ارزیابی دقیق خسارت‌ها، تأمین منابع و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
بازدید میدانی از مناطق آسیب‌دیده، فرصتی برای مشاهده مستقیم مشکلات و انتقال مطالبات مردم به مسئولان فراهم می‌کند؛ اما اثرگذاری این روند به پیگیری مستمر درخواست‌ها و مشخص‌شدن سازوکار اجرایی حمایت‌ها وابسته است.
در نهایت، بازگشت قشم به شرایط عادی تنها با ترمیم ساختمان‌ها و تأسیسات محقق نمی‌شود؛ احیای فرصت‌های شغلی و بازگشت درآمد به خانوارهایی که معیشت آنها به صیادی، گردشگری و تجارت وابسته است نیز باید در کنار اقدامات عمرانی دنبال شود.
انتهای پیام/7558