به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد، خراسان شمالی با وجود برخورداری از ظرفیت‌های متنوع فرهنگی، هنری و قومی، مفاخر برجسته، هنرمندان مستعد و پیشینه غنی در موسیقی مقامی و فرهنگ بومی، همچنان با چالش‌هایی در زمینه زیرساخت‌های فرهنگی، تأمین اعتبارات و حمایت از فعالان این عرصه مواجه است؛ چالش‌هایی که ضرورت توجه جدی‌تر به نیازهای فرهنگی استان را دوچندان می‌کند. سفر سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در چنین شرایطی می‌تواند فرصتی برای طرح مستقیم این مسائل و بررسی راهکارهای رفع آن‌ها باشد؛ فرصتی که انتظار می‌رود نتیجه آن فراتر از برگزاری نشست‌ها و بیان کلیات باشد و در قالب تصمیم‌های مشخص برای توسعه فرهنگی استان نمود پیدا کند.
مطالبات مطرح‌شده در آستانه این سفر، تنها به یک بخش محدود نمی‌شود و طیف گسترده‌ای از مسائل مرتبط با مدیریت استان، رسانه‌ها، جامعه هنری، فعالان موسیقی و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد را در بر می‌گیرد. در این میان، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، افزایش سهم استان از اعتبارات ملی، حمایت از اقتصاد رسانه و هنر و فراهم‌کردن امکانات مناسب برای فعالیت‌های فرهنگی، از مهمترین محورهایی است که می‌تواند در دستور کار این سفر قرار گیرد.
پروژه‌های نیمه‌تمام؛ مطالبه اصلی استاندار از وزیر ارشاد
یکی از مهمترین محورهای مطالبات فرهنگی خراسان شمالی، تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و تأمین منابع مالی مورد نیاز برای توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و هنری است؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در دیدار بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شده بود. استاندار در این دیدار با اشاره به ظرفیت‌های گسترده فرهنگی و هنری استان، بر ضرورت حمایت بیشتر دولت برای تکمیل زیرساخت‌ها، برگزاری رویدادهای بزرگ، تقویت رسانه‌ها و تسهیل فعالیت‌های هنری تأکید کرده و خواستار توجه ویژه وزارتخانه به نیازهای توسعه‌ای این حوزه شده بود.
تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری دوبرار بجنورد، تعیین تکلیف موزه فرهنگ و ارشاد اسلامی و تسریع در اجرای طرح‌های نیمه‌تمام فرهنگی شهرستان‌ها، از جمله موضوعاتی است که در نشست استاندار با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. این پروژه‌ها در صورت تکمیل می‌توانند بخشی از کمبود فضاهای فرهنگی استان را جبران کنند و امکان میزبانی از برنامه‌ها، جشنواره‌ها و رویدادهای ملی را افزایش دهند؛ با این حال، تحقق این هدف به تأمین اعتبارات کافی، رفع موانع اجرایی و مشخص‌شدن زمان‌بندی دقیق برای ادامه عملیات اجرایی نیاز دارد.
استفاده از ظرفیت‌های قانونی مولدسازی برای تأمین منابع مالی پروژه‌ها، افزایش سهم خراسان شمالی از اعتبارات ملی و حمایت از برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری نیز از دیگر مطالبات مدیریت استان است. موزه هنرهای معاصر استان با زیربنای هفت هزار مترمربع و پیشرفت فیزیکی حدود 25 درصد، یکی دیگر از طرح‌هایی است که تعیین تکلیف آن اهمیت دارد. استاندار خراسان شمالی پیش‌تر پیشنهاد تبدیل این مجموعه به هنرستان هنرهای معاصر را مطرح کرده بود؛ پیشنهادی که بررسی و تعیین تکلیف آن می‌تواند در برنامه‌ریزی آینده زیرساخت‌های هنری استان مؤثر باشد.
معرفی مفاخر خراسان شمالی، توجه به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی از جمله قلعه بلقیس، حمایت از فعالیت‌های فرهنگی بخش خصوصی و فراهم‌کردن زمینه برگزاری رویدادهای ملی نیز در زمره مطالبات مدیریت استان قرار دارد. از این منظر، انتظار می‌رود سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به فرصتی برای تعیین اولویت‌های اجرایی، مشخص‌شدن مسیر تأمین اعتبار و پیگیری مستمر پروژه‌های مهم فرهنگی تبدیل شود؛ زیرا ادامه بلاتکلیفی طرح‌های نیمه‌تمام، علاوه بر تحمیل هزینه‌های بیشتر، بهره‌برداری از ظرفیت‌های فرهنگی استان را نیز به تأخیر می‌اندازد.
خبرنگاران و رسانه‌ها؛ حمایت از مطبوعات و پیگیری مشکلات معیشتی
در کنار مسائل زیرساختی، وضعیت اقتصادی رسانه‌های محلی و مشکلات حرفه‌ای خبرنگاران از دیگر موضوعاتی است که توجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را می‌طلبد.
رسانه‌های خراسان شمالی در انعکاس مشکلات مردم، پیگیری مطالبات اجتماعی، معرفی ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی و اطلاع‌رسانی درباره رویدادهای استان نقش مهمی دارند؛ با این حال، فعالیت حرفه‌ای در این عرصه با دشواری‌هایی همچون افزایش هزینه‌های تولید محتوا، محدودیت منابع مالی، هزینه‌های جاری و ضرورت برخورداری از حمایت‌های پایدار مواجه است.
استاندار خراسان شمالی نیز پیش‌تر با تأکید بر ضرورت حمایت از رسانه‌های استان، به‌ویژه روزنامه‌ها، خواستار توجه بیشتر به موضوع یارانه مطبوعات و تأمین کاغذ شده بود. این مطالبه در شرایطی مطرح می‌شود که استمرار فعالیت مطبوعات محلی به توان اقتصادی آن‌ها وابستگی زیادی دارد و افزایش هزینه‌های انتشار و تولید محتوا می‌تواند فعالیت رسانه‌ها را با دشواری روبه‌رو کند. از سوی دیگر، رسانه‌های محلی به دلیل ارتباط نزدیک با مسائل شهرستان‌ها و جوامع روستایی، نقش مهمی در انتقال مطالبات مردم به مدیران و انعکاس ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده استان ایفا می‌کنند.
در این میان، خبرنگاران انتظار دارند حمایت از رسانه‌ها به پرداخت یارانه‌های مقطعی محدود نشود و موضوعاتی همچون بیمه، امنیت شغلی، آموزش‌های تخصصی، حمایت از خبرنگاران آزاد و تقویت بنیه اقتصادی رسانه‌های محلی نیز مورد توجه قرار گیرد. توزیع شفاف و عادلانه حمایت‌های دولتی، تسهیل دسترسی رسانه‌ها به امکانات مورد نیاز و فراهم‌کردن زمینه فعالیت پایدار مطبوعات، از جمله مطالباتی است که می‌تواند در این سفر مورد پیگیری قرار گیرد. همچنین توجه به آموزش روزنامه‌نگاری دیجیتال، تولید محتوای چندرسانه‌ای و ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای خبرنگاران می‌تواند به افزایش کیفیت فعالیت رسانه‌ای استان کمک کند.
تقویت رسانه‌های محلی تنها به معنای حمایت از یک صنف حرفه‌ای نیست، بلکه با تقویت جریان اطلاع‌رسانی، افزایش امکان پیگیری مطالبات عمومی و معرفی ظرفیت‌های خراسان شمالی در سطح ملی ارتباط مستقیم دارد. از این رو، انتظار می‌رود در جریان سفر وزیر، مسائل خبرنگاران و مدیران رسانه‌ها به‌صورت مشخص بررسی شود و مسیر روشنی برای پیگیری مطالبات آن‌ها در حوزه‌های حمایتی، اقتصادی و حرفه‌ای در نظر گرفته شود.
اهالی هنر و موسیقی؛ مطالبه زیرساخت، حمایت و فرصت اجرا
جامعه هنری خراسان شمالی نیز از جمله گروه‌هایی است که انتظارات مشخصی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارد. کمبود فضاهای استاندارد برای برگزاری رویدادهای بزرگ فرهنگی و هنری، محدودیت امکانات اجرایی، دشواری تأمین هزینه‌های تولید آثار و ضرورت حمایت مستمر از هنرمندان، از جمله مسائلی است که می‌تواند فعالیت حرفه‌ای این جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. این مشکلات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که استان برای معرفی ظرفیت‌های هنری خود و میزبانی از برنامه‌های ملی به زیرساخت‌های مناسب و امکانات اجرایی بیشتری نیاز دارد.
تکمیل مجتمع فرهنگی و هنری بجنورد و تعیین تکلیف سایر پروژه‌های مرتبط می‌تواند به بهبود شرایط برگزاری نمایش‌ها، اجراهای موسیقی، جشنواره‌ها و برنامه‌های هنری کمک کند. در کنار توسعه فضاهای فیزیکی، حمایت از تولید آثار، تسهیل دسترسی هنرمندان به امکانات تمرین و اجرا و ایجاد فرصت‌های بیشتر برای عرضه محصولات فرهنگی نیز اهمیت دارد. هنرمندان استان انتظار دارند سیاست‌های حمایتی وزارتخانه به‌گونه‌ای تنظیم شود که علاوه بر پشتیبانی از رویدادهای بزرگ، فعالیت‌های مستمر و حرفه‌ای هنرمندان در شهرستان‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.
در حوزه موسیقی، حمایت از گروه‌های موسیقی بومی و محلی، تسهیل روند برگزاری اجراها در چارچوب قوانین، تقویت آموزش‌های تخصصی و فراهم‌کردن فرصت‌های بیشتر برای معرفی آثار هنرمندان از جمله موضوعات قابل پیگیری است. خراسان شمالی به دلیل تنوع فرهنگی و قومی، ظرفیت قابل توجهی در حوزه موسیقی مقامی و محلی دارد؛ ظرفیتی که در صورت برخورداری از حمایت مستمر می‌تواند علاوه بر حفظ و انتقال میراث فرهنگی استان به نسل‌های آینده، زمینه معرفی هنرمندان بومی در جشنواره‌ها و رویدادهای ملی را نیز فراهم کند.
از سوی دیگر، تقویت اقتصاد هنر و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی پایدار برای هنرمندان، مسئله‌ای است که نباید در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی نادیده گرفته شود. حمایت از تولید آثار هنری، کمک به معرفی و عرضه محصولات فرهنگی، گسترش ارتباط هنرمندان با مراکز فرهنگی و فراهم‌کردن فرصت‌های شغلی بیشتر می‌تواند به استمرار فعالیت حرفه‌ای هنرمندان کمک کند. در همین زمینه، فراهم‌کردن امکانات مناسب برای برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری و افزایش فرصت‌های قانونی نشاط اجتماعی برای جوانان نیز از موضوعاتی است که استاندار خراسان شمالی پیش‌تر بر اهمیت آن تأکید کرده بود.
کانون‌های فرهنگی هنری مساجد؛ ضرورت حمایت از فعالیت‌های مردمی
کانون‌های فرهنگی هنری مساجد بخش مهمی از ظرفیت فرهنگی خراسان شمالی را تشکیل می‌دهند؛ مجموعه‌هایی که در مناطق شهری و روستایی زمینه مشارکت نوجوانان و جوانان در فعالیت‌های فرهنگی، هنری، قرآنی و اجتماعی را فراهم می‌کنند. این کانون‌ها به دلیل ارتباط مستقیم با محلات و برخورداری از ظرفیت نیروهای داوطلب، می‌توانند نقش مؤثری در توسعه فعالیت‌های فرهنگی مردمی داشته باشند، اما استمرار و گسترش برنامه‌های آن‌ها به اعتبارات پایدار، تجهیزات مناسب و پشتیبانی آموزشی نیاز دارد.
یکی از مطالبات مهم این مجموعه‌ها، تأمین منابع مالی متناسب با حجم فعالیت‌ها و ایجاد امکان برنامه‌ریزی بلندمدت است؛ به‌گونه‌ای که کانون‌ها بتوانند فعالیت‌های خود را از برنامه‌های مناسبتی فراتر ببرند و در طول سال، برنامه‌های مستمر و اثرگذار اجرا کنند. تجهیز کتابخانه‌ها، تأمین امکانات مورد نیاز برای فعالیت‌های هنری، حمایت از گروه‌های سرود و تئاتر، توسعه برنامه‌های قرآنی و کتاب‌خوانی و برگزاری دوره‌های مهارت‌آموزی برای نوجوانان و جوانان، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند در سیاست‌های حمایتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
در این میان، حمایت از کانون‌های فعال در روستاها و مناطق کمتر برخوردار استان اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این مجموعه‌ها در بسیاری از مناطق، از معدود بسترهای در دسترس برای مشارکت نوجوانان و جوانان در فعالیت‌های فرهنگی و هنری به شمار می‌روند. تقویت امکانات این کانون‌ها می‌تواند فرصت بیشتری برای یادگیری مهارت‌ها، پرورش استعدادهای هنری و مشارکت اجتماعی فراهم کند و به کاهش فاصله دسترسی میان مناطق برخوردار و کم‌برخوردار کمک برساند.
همچنین تقویت ارتباط کانون‌های فرهنگی هنری مساجد با مدارس، دانشگاه‌ها، هنرمندان و سایر مجموعه‌های فرهنگی استان می‌تواند به افزایش کیفیت برنامه‌ها و استفاده بهتر از ظرفیت‌های محلی منجر شود. انتظار فعالان این بخش آن است که حمایت از کانون‌ها در قالب برنامه‌ریزی مستمر، تخصیص منابع متناسب با فعالیت‌ها و توجه به نیازهای واقعی مناطق مختلف دنبال شود تا این مجموعه‌ها بتوانند نقش مؤثرتری در توسعه فرهنگی محلات و روستاها ایفا کنند.
«هزار و یک روایت»؛ فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های روستایی و عشایری
یکی از رویدادهای فرهنگی مرتبط با خراسان شمالی، جشنواره ملی فیلم و عکس روستا و عشایر کشور با عنوان «هزار و یک روایت» است که قرار است به میزبانی بجنورد برگزار شود. پوستر این جشنواره در نخستین نشست شورای روستا و عشایر کشور با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، و معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم رونمایی شد؛ رویدادی که هدف آن فراهم‌کردن بستری برای معرفی ظرفیت‌ها، فرهنگ، آداب‌ورسوم و سبک زندگی روستایی و عشایری ایران از دریچه هنر و تصویر است.
برگزاری چنین جشنواره‌ای برای خراسان شمالی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تنوع فرهنگی و قومی استان، آداب‌ورسوم بومی و ظرفیت‌های زندگی روستایی و عشایری، زمینه مناسبی برای تولید آثار تصویری و معرفی جلوه‌های کمتر شناخته‌شده فرهنگ منطقه فراهم می‌کند. این رویداد می‌تواند فرصتی برای حضور هنرمندان بومی، تقویت تولیدات فرهنگی، معرفی جاذبه‌های روستایی و عشایری و جلب توجه فعالان هنری کشور به ظرفیت‌های استان باشد.
با این حال، اثرگذاری چنین رویدادهایی به نحوه حمایت و استمرار آن‌ها نیز بستگی دارد. برگزاری یک جشنواره ملی زمانی می‌تواند به توسعه فرهنگی استان کمک کند که علاوه بر ایجاد فرصت برای هنرمندان، زمینه تداوم فعالیت‌های مرتبط، معرفی آثار برگزیده و گسترش ارتباط میان هنرمندان محلی و فعالان فرهنگی کشور را فراهم سازد. از این رو، حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از رویداد «هزار و یک روایت» و برنامه‌های مشابه می‌تواند در کنار توسعه زیرساخت‌های فرهنگی، به معرفی بهتر هویت فرهنگی خراسان شمالی در سطح ملی کمک کند.
آیا سفر وزیر به تصمیم‌های اجرایی منتهی می‌شود؟
سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به خراسان شمالی در شرایطی انجام می‌شود که مطالبات این استان تنها به تکمیل چند پروژه عمرانی محدود نیست، بلکه مجموعه‌ای از مسائل مرتبط با اعتبارات فرهنگی، وضعیت اقتصادی رسانه‌ها، فعالیت حرفه‌ای هنرمندان، توسعه زیرساخت‌های موسیقی و حمایت از کانون‌های فرهنگی هنری مساجد را در بر می‌گیرد. از یک سو، استاندار خواستار تأمین منابع مالی و تسریع در تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام است و از سوی دیگر، خبرنگاران، هنرمندان و فعالان فرهنگی انتظار دارند حمایت‌های وزارتخانه متناسب با نیازهای واقعی استان افزایش یابد و امکان فعالیت مستمر و حرفه‌ای برای آن‌ها فراهم شود.
مهمترین انتظار از این سفر، عبور از بیان کلی مطالبات و رسیدن به تصمیم‌های مشخص، قابل پیگیری و زمان‌بندی‌شده است. تعیین تکلیف پروژه‌های اولویت‌دار، روشن‌شدن مسیر تأمین اعتبارات، تقویت حمایت از رسانه‌های محلی، فراهم‌کردن فرصت‌های بیشتر برای فعالیت هنرمندان و توجه به نیازهای کانون‌های فرهنگی هنری مساجد می‌تواند از جمله محورهایی باشد که نتایج آن در ماه‌های آینده قابل ارزیابی خواهد بود. همچنین توجه به ظرفیت‌های موسیقی مقامی، مفاخر استان و برگزاری رویدادهای ملی می‌تواند زمینه معرفی بهتر خراسان شمالی و تقویت جایگاه فرهنگی آن را فراهم کند.
میزان موفقیت این سفر نه با تعداد نشست‌ها و دیدارها، بلکه با اقداماتی سنجیده خواهد شد که برای حل مشکلات فرهنگی استان انجام می‌شود. اگر مطالبات مطرح‌شده به تأمین اعتبار، تعیین تکلیف پروژه‌ها و حمایت مؤثر از فعالان فرهنگ، هنر و رسانه منجر شود، این سفر می‌تواند گامی در مسیر توسعه فرهنگی خراسان شمالی باشد؛ اما اگر پیگیری‌ها در سطح وعده‌ها باقی بماند، بخش مهمی از انتظارات اهالی فرهنگ و هنر همچنان بدون پاسخ خواهد ماند. اکنون باید دید در جریان این سفر چه تصمیم‌هایی برای مطالبات استان اتخاذ می‌شود و کدام‌یک از آن‌ها در ادامه به مرحله اجرا خواهد رسید.
بیمه هنرمندان و خبرنگاران از دیگر مطالبات جدی جامعه فرهنگی و رسانه‌ای خراسان شمالی است. بسیاری از خبرنگاران، به‌ویژه فعالان رسانه‌های محلی، به دلیل مشکلات مالی نشریات و خبرگزاری‌ها با چالش بیمه و تأمین اجتماعی روبه‌رو هستند. انتظار می‌رود در سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، راهکارهای عملی برای پوشش بیمه‌ای خبرنگاران و حمایت از رسانه‌های کم‌برخوردار بررسی شود.
هنرمندان نیز به دلیل ماهیت پروژه‌ای فعالیت‌های فرهنگی و درآمدهای نامنظم، همواره با دغدغه برخورداری از بیمه پایدار مواجه‌اند. تسهیل شرایط بیمه هنرمندان و تقویت حمایت‌های اجتماعی از فعالان این حوزه می‌تواند بخشی از نگرانی‌های معیشتی آنان را کاهش دهد.
از مطالبات مهم در این زمینه، تدوین سازوکاری روشن و قابل اجرا برای بیمه خبرنگاران و هنرمندان و پیگیری تحقق آن است؛ مطالبه‌ای که جامعه فرهنگی استان انتظار دارد در این سفر از سطح وعده فراتر رفته و به تصمیم‌های عملی منتهی شود.
انتهای پیام/311/.