پیام کلانتری، رئیس اداره منابع آب شهرستان‌های رباط‌کریم و بهارستان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با هشدار نسبت به وضعیت شکننده زیست‌محیطی منطقه، اظهار کرد: بهارستان جزو معدود شهرستان‌های استان تهران به‌شمار می‌رود که فاقد هرگونه تصفیه‌خانه مدرن فاضلاب شهری است، موضوعی که علی‌رغم تصویب در اسناد توسعه‌ای استانی و پیگیری‌های متعدد، به دلیل معطل ماندن اعتبارات و به نتیجه نرسیدن فاینانس خارجی همچنان بلاتکلیف مانده است.
وی افزود: نتیجه مستقیم نبود زیرساخت دفع و تصفیه فاضلاب در این شهرستان پرجمعیت، هدایت روزانه حجم عظیمی از پساب و فاضلاب خام شهری و خانگی به سوی بسترهای طبیعی و رودخانه‌های حوزه آبریز منطقه از جمله سیاه‌آب 1 و 2 و رودخانه سالچای است.
مکاتبات مکرر با دستگاه‌های متولی و بی‌اثر بودن برخوردهای مقطعی
رئیس اداره منابع آب شهرستان‌های رباط‌کریم و بهارستان تصریح کرد: این اداره صرفاً در سال جاری چهار نوبت با نهادهای بالادستی، فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها و دستگاه قضایی مکاتبه رسمی انجام داده و نسبت به تبعات بهداشتی سرریز پساب خام هشدار داده است. هر چند همکاری‌های خوبی با اداره حفاظت محیط‌زیست و شبکه بهداشت برقرار شده، اما انسداد و جلوگیری‌های مقطعی راهگشا نیست، زیرا ساختار شهری مقصد جایگزینی برای دفع این حجم از فاضلاب ندارد.
کلانتری با تفکیک وظایف قانونی در ساماندهی بستر رودخانه‌ها بیان کرد: بر اساس قانون، وظیفه پاکسازی و ساماندهی رودخانه‌ها در محدوده قانونی شهرها مستقیماً متوجه شهرداری‌ها و در حریم روستاها بر عهده دهیاری‌ها و بخشداری‌ها است و امور آب منطقه‌ای صرفاً مدیریت خارج از حریم را بر عهده دارد، با این حال فقدان عزم ساختاری در احداث شبکه اگو، تمام تلاش‌های حفاظتی را بی‌اثر می‌کند.
موانع علمی لایروبی رودخانه‌های کم‌آب منطقه
وی در پاسخ به چرایی عدم لایروبی سنتی بستر رودخانه‌های درگیر با لجن فاضلاب تأکید کرد: لایروبی بستر این قبیل رودخانه‌ها از نظر مهندسی و علوم آبخوان‌ها اقدام درستی محسوب نمی‌شود، چرا که دبی پایه این رودخانه‌ها به علت خشکسالی خشکیده و به حالت نیمه‌متروکه درآمده است. اگر لایه‌های رسوبی برداشته شود، عمق بستر پایین‌تر می‌رود و فاضلاب راکد با غلظت بیشتری در بستر نفوذ کرده و منجر به آلودگی قطعی و بازگشت‌ناپذیر سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود.
کلانتری ادامه داد: به دلیل شیب ملایم و قرارگیری شهرستان در پایین‌دست حوزه آبریز، سرعت جریان آب بسیار اندک و در نقاط متعددی کاملاً ساکن است. تجمع آب راکد در کنار اختلاط دائمی با فاضلاب شهری و انتشار بوی تعفن، زیست‌بوم منطقه را با تنش شدید مواجه کرده است.
نقش مخرب صنایع آلاینده، آبکاری‌ها و کارگاه‌های غیرمجاز
رئیس امور آب شهرستان‌های رباط‌کریم و بهارستان عنوان کرد: فاجعه آلودگی منابع آب زیرزمینی تنها به فاضلاب شهری محدود نمی‌شود؛ حفر چاه‌های غیرمجاز جذبی در کارگاه‌های غیررسمی، فعالیت واحدهای آبکاری، ریخته‌گری‌ها و کارگاه‌های جمع‌آوری و تفکیک ضایعات، تهدیدی مضاعف برای آبخوان‌ها است. پساب‌های حاوی فلزات سنگین و پسماندهای اسیدی از طریق این چاه‌ها به‌طور خام و بی‌واسطه وارد رگ‌های خاکی دشت می‌شود.
وی در تشریح اقدامات قهری یادآور شد: هشدارهای رسمی به متولیان شهرک‌های صنعتی و کارگاه‌های منفرد ابلاغ شده و موارد متعددی از آلوده‌کنندگان خاک و آب با همکاری دستگاه قضایی تحت پیگرد قانونی قرار گرفته‌اند، اما ریشه‌کنی این تخلفات نیازمند بازرسی‌های ضربتی و پلمپ سراسری واحدهای بدون مجوز بازیافت و پساب است.
ضرب‌الاجل قضایی برای مهار فاضلاب دامداری‌های حاشیه رودخانه
کلانتری با اشاره به شناسایی کانون‌های آلاینده دامی در امتداد حریم کیفی رودخانه‌ها بیان کرد: در حاشیه رودخانه‌ها چندین مجتمع بزرگ دامداری مستقر بودند که حجم بالایی از فضولات و پساب دامی خود را مستقیماً به بستر جریان آب تخلیه می‌کردند. با ورود مستقیم فرماندار و پیگیری امور آب، یکی از واحدهای بزرگ دامداری با الزام قانونی و هزینه‌ای بالغ بر 60 میلیارد تومان ملزم به طراحی و احداث پکیج اختصاصی تصفیه پساب شد.
رئیس اداره منابع آب رباط‌کریم و بهارستان در پایان خاطرنشان کرد: تا زمانی که پروژه احداث تصفیه‌خانه مرکزی فاضلاب بهارستان به مرحله اجرا و بهره‌برداری نرسد و شبکه جمع‌آوری بهداشتی تکمیل نشود، سرریز روزافزون پساب‌ها بستر سفره‌های آبخوان دشت را از منظر میکروبی و شیمیایی تخریب خواهد کرد و پیامدهای بهداشتی جبران‌ناپذیری برای نسل‌های آتی بر جای خواهد گذاشت.
انتهای پیام/