خبرگزاری تسنیم ـ فاطمه نیازی| بارندگی‌های شدید و سیل‌آسای چند روز اخیر در لرستان، با ورود سامانه به مرحله هشدار قرمز، به یکی از جدی‌ترین مخاطرات جوی روزهای اخیر تبدیل شده‌است.
این سامانه علاوه‌بر ثبت بارش‌های قابل‌توجه در مناطق مختلف، به راه‌های ارتباطی روستایی، شبکه برق و گاز، حمل‌ونقل ریلی و فعالیت‌های اقتصادی در مناطق درگیر آسیب رسانده‌است.
درحالی‌که سپیددشت با ثبت 137 میلی‌متر بارندگی در صدر ایستگاه‌های هواشناسی لرستان قرار گرفته و شول‌آباد و الیگودرز نیز بارش‌های قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند، گزارش‌ها از طغیان رودخانه زز، رانش زمین در محورهای روستایی، قطع برق تعدادی از روستاها و اختلال در تردد قطارها حکایت دارد.
هواشناسی لرستان روز جمعه 15 آبان با صدور دومین هشدار سطح قرمز، نسبت به تشدید فعالیت سامانه بارشی در مناطق جنوبی و جنوب‌شرقی استان هشدار داد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، فعالیت مخاطره‌آمیز این سامانه از بامداد شنبه 16 آبان شدت گرفته و تا اواسط روز یکشنبه 17 آبان ادامه خواهد داشت.
رگبار شدید باران، رعدوبرق، صاعقه، تگرگ و وزش باد شدید لحظه‌ای از مهمترین پدیده‌های پیش‌بینی‌شده برای این بازه زمانی اعلام شده که در مناطق کوهستانی و حوضه‌های آبریز می‌توانند به شکل‌گیری رواناب، آب‌گرفتگی معابر، سیلابی‌شدن مسیل‌ها، بالا آمدن سطح آب رودخانه‌ها و خشکه‌رودها، طغیان رودخانه‌های فصلی، ریزش کوه و رانش زمین منجر شوند.
برآوردهای پیشین مدیریت بحران استانداری نیز از احتمال ثبت میانگین 40 تا 60 میلی‌متر بارندگی در سطح استان و وقوع بارش‌های نقطه‌ای 100 تا 150 میلی‌متری در برخی مناطق، به‌ویژه نواحی شرقی، حکایت داشت.
در این پیش‌بینی‌ها مناطقی از رومشکان، پلدختر، جنوب خرم‌آباد، دورود، الیگودرز، ازنا و سپیددشت در محدوده اثر سامانه قرار داشتند. با آغاز فعالیت شدید سامانه، آثار بارندگی در نقاط مختلف نمایان شد و گزارش‌های ایستگاه‌های هواشناسی نشان داد شدت بارش در مناطق مختلف یکسان نبوده و برخی نواحی شرقی و جنوب‌شرقی بارندگی بیشتری را تجربه کرده‌اند.
سپیددشت با 137 میلی‌متر بارندگی
آمار ایستگاه‌های هواشناسی لرستان نشان می‌دهد از ساعت 00:30 روز 14 آبان تا ساعت 06:30 روز 16 آبان، بیشترین میزان بارندگی با 137 میلی‌متر در سپیددشت ثبت شده است. پس از آن، شول‌آباد با 85.6 میلی‌متر، الیگودرز با 45.1 میلی‌متر، ازنا با 34.6 میلی‌متر و سیلاخور با 33.5 میلی‌متر در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
در همین بازه زمانی، میزان بارندگی در دورود 27.2 میلی‌متر، خرم‌آباد و ایمان‌آباد هر کدام 25.8 میلی‌متر، زَمله 22.8 میلی‌متر، سراب‌دوره 21.2 میلی‌متر، رومشکان 18.7 میلی‌متر، کوهدشت 17.1 میلی‌متر، بروجرد 11.9 میلی‌متر، الشتر 11.4 میلی‌متر، معمولان 10 میلی‌متر، نورآباد 9.3 میلی‌متر و پلدختر 5.4 میلی‌متر بارندگی ثبت کرده‌اند. میانگین بارش ثبت‌شده در ایستگاه‌های استان طی این بازه به 30.7 میلی‌متر رسیده‌است.
ثبت 137 میلی‌متر بارندگی در سپیددشت و 85.6 میلی‌متر در شول‌آباد، در کنار بارش‌های ثبت‌شده در الیگودرز و ازنا، بیانگر تمرکز بارندگی‌های سنگین در بخش‌هایی از شرق و جنوب‌شرق لرستان است.
انسداد راه 50 روستا
بارندگی‌های شدید در شهرستان الیگودرز، راه‌های ارتباطی روستایی را نیز تحت‌تأثیر قرار داده‌است. مهدی اداوی، فرماندار الیگودرز، در گزارش اولیه خود از مسدودشدن راه ارتباطی 50 روستا و قطع برق 6 روستا در پی بارندگی‌های شدید خبر داده و اعلام کرده بود که نیروهای مسئول برای بازگشایی مسیرها و برقراری مجدد برق در حال تلاش هستند.
در بخش ززوماهرو شهرستان الیگودرز، بارندگی‌های شدید موجب بالا آمدن سطح آب رودخانه زز و طغیان آن شده‌است. گزارش‌های دریافتی از واردآمدن خسارت به تعدادی از مزارع پرورش ماهی در حاشیه این رودخانه حکایت دارد، اما این خسارت از سوی مراجع رسمی هنوز تأیید نشده‌است.
اختلال در شبکه برق الیگودرز نیز تنها به روستاها محدود نماند. بارش شدید و وقوع رعدوبرق در ساعات ابتدایی صبح شنبه، 16 آبان، به پست فوق‌توزیع شماره یک الیگودرز آسیب جدی وارد کرد و از ساعت 6:14 برق تمام مناطق شهر قطع شد. با ورود ترانسفورماتور دوم به مدار، پس از حدود 20 دقیقه بخشی از شهر و شهرستان دوباره برق‌دار شد، اما ترانسفورماتور نخست همچنان از مدار خارج ماند.
در ارتفاعات الیگودرز، بارندگی‌ها با کاهش دما به شکل برف درآمد و گردنه کوهستانی گله‌بادوش در محور الیگودرز ـ شول‌آباد روز جمعه 15 آبان، نخستین برف پاییزی را تجربه کرد. این بارش در شرایطی رخ داد که هم‌زمان با فعالیت سامانه بارشی، باران و تگرگ نیز در بخش‌هایی از الیگودرز گزارش شده و برودت هوا، شرایط تردد در محورهای مرتفع و روستایی را دشوارتر کرده بود.
گله‌بادوش از محورهای ارتباطی منطقه شول‌آباد است و بارش برف در این گردنه، خطر لغزندگی جاده، کاهش دید و دشواری عبور خودروها را افزایش داده‌است. فرماندار الیگودرز نیز با اشاره به احتمال بارش برف در ارتفاعات و به‌ویژه گردنه گله‌بادوش، تردد در محورهای روستایی را مخاطره‌آمیز دانسته و از رانندگان خواسته از سفرهای غیرضروری خودداری کنند.
پاپی؛ خسارت ریزش کوه به خطوط گاز هفت روستا
در بخش پاپی نیز بارندگی‌های اخیر به زیرساخت‌های خدمات‌رسان آسیب رسانده‌است. بر اساس اطلاعیه شرکت گاز، ریزش کوه و شرایط ناشی از بارندگی به خطوط توزیع گاز هفت روستا خسارت وارد کرده و جریان گاز این مناطق به‌صورت موقت قطع شده‌است.
روستاهای گازه، کسمت، ایروه، ده‌نثار، دره‌اشکفت، شبانکش و کولوی دره‌اناران در فهرست مناطق اعلام‌شده قرار دارند. بر اساس اطلاعیه مربوط، گروه‌های تخصصی و امدادی شرکت گاز برای بررسی شرایط و انجام عملیات ترمیم در منطقه حضور یافته‌اند.
شرکت گاز از ساکنان این روستاها خواسته‌است تا پیش از حضور کارشناسان و بررسی تجهیزات، از دست‌کاری شیرها، رگلاتورها و دیگر تجهیزات گاز خودداری کنند.
قطع موقت گاز هفت روستا نشان می‌دهد که آثار بارندگی‌های شدید فقط به راه‌ها و رودخانه‌ها محدود نمانده و شبکه‌های خدماتی مناطق روستایی نیز در معرض آسیب قرار گرفته‌اند.
الیگودرز؛ آسیب رعدوبرق به پست برق و اختلال در شبکه توزیع
شبکه برق شهرستان الیگودرز نیز در ساعات اولیه صبح شنبه با اختلال جدی مواجه شد. بارندگی شدید و وقوع رعدوبرق به پست فوق‌توزیع شماره یک الیگودرز آسیب وارد کرد و از ساعت 6:14 صبح برق همه مناطق شهر قطع شد.
با تلاش عوامل عملیاتی، ترانسفورماتور دوم پس از حدود 20 دقیقه وارد مدار شد و برق بخشی از شهر و شهرستان دوباره برقرار شد، اما ترانسفورماتور اول همچنان از مدار خارج بود و تعدادی از فیدرها با قطعی برق مواجه شدند.
فیدرهای فاطمیه، جلال‌آباد، انرژی، مسکن مهر، خمه، خمه ترمینال، چمن‌سلطان و فرسش در فهرست مناطق اعلام‌شده برای قطعی برق قرار داشتند. کارشناسان امور انتقال و فوق‌توزیع نیز برای بررسی، عیب‌یابی و انجام اقدامات لازم به‌منظور بازگرداندن این فیدرها به مدار در حال فعالیت بودند.
راه‌آهن؛ توقف حرکت قطارهای عبوری از لرستان
بارندگی و سیلابی‌شدن مسیر ریلی نیز موجب توقف حرکت قطارها در محدوده لرستان شد‌است. بر اساس اطلاعیه‌های راه‌آهن، حرکت قطارهای حومه‌ای شماره 914 و 940 در مسیر رفت‌وبرگشت دورود ـ اندیمشک برای روز شنبه 16 آبان از برنامه حرکت حذف شده‌است.
در اطلاعیه دیگری اعلام شد که به‌دنبال بارندگی شدید و سیلابی‌شدن مسیر، تردد تمامی قطارهای عبوری از منطقه لرستان از ساعت 20 جمعه 15 آبان تا اطلاع ثانوی متوقف شده‌است. کارکنان راه‌آهن از زمان اعلام توقف حرکت قطارها در چند نقطه از مسیر مستقر شده‌اند و برای بررسی وضعیت خطوط و بازگشایی مسیر تلاش می‌کنند.
خرم‌آباد؛ آماده‌باش برای حفاظت از پل‌های موقت و بستر خرم‌رود
در خرم‌آباد نیز با پیش‌بینی افزایش بارندگی و احتمال بالا آمدن سطح آب، اقدامات حفاظتی در محدوده پل‌ها و مسیرهای عبور آب در دستور کار قرار گرفته‌است. احسان کرم‌زاده، معاون امور عمرانی استانداری لرستان، در تشریح آخرین اقدامات انجام‌شده اعلام کرده که سازه‌ها و داربست‌های باقی‌مانده در محدوده پل قاضی جمع‌آوری شده‌اند تا مسیر عبور آب باز باشد.
در محدوده مقابل پارک شهر نیز به‌دلیل آسیب‌دیدگی بخشی از دیوار، اقدامات حفاظتی از جمله نصب نیوجرسی برای ایمن‌سازی در دستور کار قرار گرفته‌است. وضعیت پل موقت جهادگران و محدوده جنوبی شهر نیز به‌دلیل ارتفاع پایین سطح پل‌ها و احتمال عبور آب از روی آن‌ها مورد توجه قرار دارد.
تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها در مناطق در معرض بارندگی
با تشدید هشدارهای هواشناسی و پیش‌بینی وقوع بارش‌های شدید، ستاد مدیریت بحران استانداری لرستان برای کاهش خطر تردد دانش‌آموزان و دانشجویان تصمیم به تعطیلی مراکز آموزشی در تعدادی از شهرستان‌ها و مناطق گرفت.
بر اساس اطلاعیه اعلام‌شده، مدارس و دانشگاه‌های نوبت صبح و عصر در شهرستان‌های خرم‌آباد، چگنی، پلدختر، معمولان و رومشکان و بخش ززوماهرو الیگودرز تعطیل شدند. افزون بر این، تمام مدارس روستایی شهرستان الیگودرز در همه مقاطع تحصیلی و هر دو نوبت صبح و عصر نیز مشمول تعطیلی شدند.
در اطلاعیه بعدی، تعطیلی مدارس و دانشگاه‌های شهرستان‌های ازنا و الیگودرز در نوبت عصر نیز اعلام شد. این تصمیم‌ها در پی تشدید شرایط جوی و نگرانی از آب‌گرفتگی، سیلاب و اختلال در مسیرهای رفت‌وآمد اتخاذ شده است.
آماده‌باش هلال‌احمر، راهداران و گروه‌های جهادی
هم‌زمان با افزایش سطح هشدار هواشناسی، دستگاه‌های امدادی، خدمات‌رسان و گروه‌های مردمی به‌حالت آماده‌باش درآمده‌اند. 25 پایگاه ثابت و موقت هلال‌احمر و یک‌هزار و 100 نیروی عملیاتی و تخصصی در آماده‌باش هستند.
در بخش دیگری از اقدامات پیشگیرانه، 314 گروه جهادی با مشارکت سه‌هزار و 413 نفر برای کمک به مدیریت پیامدهای بارندگی‌های شدید سازمان‌دهی شده‌اند. این گروه‌ها برای پاک‌سازی آبراهه‌ها و کانال‌ها، شناسایی نقاط مستعد آب‌گرفتگی، رفع موانع مسیر عبور آب و کمک به اقدامات پیشگیرانه در مناطق مختلف اعلام آمادگی کرده‌اند.
در حوزه راهداری نیز 32 تیم در قالب گشت‌های راه و ترابری در محورهای استان مستقر شده‌اند. این نیروها وظیفه پایش مسیرها، بررسی نقاط حادثه‌خیز، ریزش‌برداری و کمک به بازگشایی راه‌های آسیب‌دیده را برعهده دارند.
شرکت آب منطقه‌ای نیز پیش از تشدید بارندگی‌ها از پاک‌سازی حدود 49 کیلومتر از مسیرهای آبراهه‌ای و رودخانه‌ای خبر داده بود. بازگشایی مسیر جریان آب و جمع‌آوری موانع در بستر رودخانه‌ها و کانال‌ها از اقداماتی است که می‌تواند از تشدید آب‌گرفتگی در برخی نقاط جلوگیری کند؛ هرچند در برابر بارش‌های شدید و رواناب‌های ناگهانی، جایگزین اقدامات ایمنی و مدیریت بحران در زمان وقوع سیلاب نیست.
مخابرات لرستان نیز نیروهای فنی و عملیاتی خود را برای پایش وضعیت شبکه ارتباطی در حالت آماده‌باش قرار داده‌است. بررسی سایت‌های تلفن همراه، مسیرهای فیبر نوری و تجهیزات انتقال از اقداماتی است که برای جلوگیری از اختلال ارتباطی در مناطق درگیر بارندگی دنبال می‌شود.
مهمترین نگرانی؛ تداوم بارندگی و افزایش رواناب در حوضه‌های آبریز
با وجود اقدامات انجام‌شده برای بازگشایی مسیرها، رفع موانع آبراهه‌ها و آماده‌باش نیروهای امدادی، پایان بارندگی در برخی نقاط به معنای پایان خطر سیلاب نیست. رواناب ناشی از بارش در ارتفاعات می‌تواند با تأخیر به رودخانه‌ها و مناطق پایین‌دست برسد و حتی پس از کاهش شدت بارندگی، سطح آب برخی رودخانه‌ها و مسیل‌ها افزایش پیدا کند.
آنچه از آخرین وضعیت سیلاب در لرستان دیده می‌شود، فقط بارش سنگین چندروزه نیست؛ زنجیره‌ای از حوادث و اختلال‌هاست که از ارتفاعات و حاشیه رودخانه‌ها آغاز شده و به راه‌های روستایی، شبکه برق و گاز، مزارع پرورش ماهی و خطوط ریلی رسیده‌است.
انتهای پیام/ 644/.