به گزارش خبرگزاری تسنیم از یزد، فرهنگ عاشورا و ارادت به خاندان عصمت و طهارت(ع) از دیرباز بخش جدایی‌ناپذیر هویت فرهنگی و اجتماعی مردم یزد بوده است؛ فرهنگی که نه‌تنها در برگزاری مجالس عزاداری و آیین‌های مذهبی، بلکه در سبک زندگی، نوع تعاملات اجتماعی و روحیه خدمتگزاری مردم این دیار نیز جلوه‌گر شده است.
هیئت‌های مذهبی یزد در طول نسل‌های گذشته، علاوه بر برپایی مجالس سوگواری، نقش مهمی در انتقال آموزه‌های دینی، تربیت نسل‌های جدید و تقویت پیوندهای اجتماعی ایفا کرده‌اند. استمرار این جریان فرهنگی، به حضور خادمان، ذاکران، بانیان و خانواده‌هایی وابسته است که با عشق به اهل‌بیت(ع)، عمر خود را صرف زنده نگه داشتن این سنت کرده‌اند.
در همین راستا، سومین همایش تجلیل از خادمان و ذاکران حسینی یزد با عنوان «نخل عاشقی» فرصتی برای پاسداشت تلاش‌های پیشکسوتان و فعالان مجالس اهل‌بیت(ع) و بازخوانی جایگاه فرهنگ عاشورا در زندگی فردی و اجتماعی مردم استان بود؛ رویدادی که در آن مسئولان و فعالان مذهبی بر ضرورت حفظ این سرمایه معنوی و انتقال آن به نسل‌های آینده تأکید کردند.
تأکید امام جمعه یزد بر تربیت نسل تازه خادمان حسینی
آیت‌الله محمدرضا ناصری، نماینده ولی‌فقیه در استان و امام جمعه یزد، با تأکید بر ضرورت زنده نگه داشتن فرهنگ اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: مجالس عزاداری و محافل مذهبی همواره مورد تأکید بزرگان دین بوده‌اند و رهبر شهید انقلاب نیز توجه ویژه‌ای به برپایی این مجالس داشتند و حتی در ایام فاطمیه، در منزل خود مراسم سوگواری حضرت زهرا(س) را برگزار می‌کردند.
وی با اشاره به جایگاه بی‌بدیل امام حسین(ع) در حفظ و استمرار معارف اسلامی افزود: همان‌گونه که امام خمینی(ره) تأکید داشتند، هرچه داریم از امام حسین(ع) است؛ بنابراین هیئت‌های مذهبی باید با تمام ظرفیت خود برای استمرار این مسیر و انتقال پیام عاشورا به جامعه تلاش کنند.
امام جمعه یزد با بیان اینکه اخلاص باید اساس فعالیت‌های مذهبی و اجتماعی باشد، تصریح کرد: آموزه قرآنی «إِنَّمَا أَعِظُکُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَیٰ وَفُرَادَیٰ» باید مبنای حرکت ما قرار گیرد. بر این اساس، عزاداری، مداحی، فعالیت‌های فرهنگی و حتی خدمات اجتماعی زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کنند که با نیت الهی و برای جلب رضایت خداوند انجام شوند.
ناصری با یادآوری ایثار امام حسین(ع) در واقعه کربلا خاطرنشان کرد: آن حضرت تمام داشته‌های خود را در راه خدا تقدیم کرد و حتی در دشوارترین شرایط نیز رضایت پروردگار را بر هر خواسته دیگری مقدم دانست. این روحیه باید در زندگی ما نیز نمود داشته باشد و کسانی که در مسیر خدمت به اهل‌بیت(ع) فعالیت می‌کنند، چنین الگویی را سرمشق خود قرار دهند.
وی یکی از مهمترین ضرورت‌های پیش‌روی هیئت‌های مذهبی را تربیت نیروهای جایگزین و انتقال مسئولیت‌ها به نسل جدید دانست و گفت: نسل‌های امروز دیر یا زود جای خود را به نسل‌های بعدی می‌دهند و نباید با کنار رفتن پیشکسوتان، چراغ مجالس حسینی و فعالیت‌های مذهبی کم‌فروغ شود. خانواده‌ها باید فرزندانشان را از دوران کودکی با مجالس اهل‌بیت(ع) آشنا کنند و زمینه حضور و مشارکت آن‌ها در برنامه‌های هیئت‌ها را فراهم آورند.
نماینده ولی‌فقیه در استان یزد با اشاره به تجربه پیشکسوتان مذهبی در تربیت نسل‌های گذشته ادامه داد: بزرگان و خادمان قدیمی با برگزاری مستمر مجالس در شهرها و روستاها، کودکان و نوجوانان را گرد هم می‌آوردند و با آموزش معارف دینی، روضه‌خوانی و آشنایی با سیره اهل‌بیت(ع)، زمینه پرورش نیروهای مذهبی را فراهم می‌کردند. امروز نیز احیای این شیوه و توجه به تربیت نسل جدید باید در اولویت برنامه‌های هیئت‌ها قرار گیرد.
ناصری در پایان با تأکید بر اینکه فرزندان صالح یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های معنوی انسان هستند، از خانواده‌ها خواست تربیت دینی و اخلاقی فرزندان را به آینده موکول نکنند و از فرصت دوران کودکی برای آشنایی آنان با معارف اهل‌بیت(ع) بهره بگیرند تا نسل‌های آینده نیز پرچم خدمت به مجالس حسینی را برافراشته نگه دارند.
تأکید بر تربیت نسل جدید در کنار پاسداشت پیشکسوتان، تنها یکی از ابعاد حفظ فرهنگ عاشورایی در یزد است؛ فرهنگی که در طول تاریخ، از مرزهای برگزاری آیین‌های مذهبی فراتر رفته و به بخشی از هویت مشترک اجتماعی مردم این استان تبدیل شده است. گستردگی این پیوند را می‌توان در استمرار سنت‌های خدمتگزاری و حضور گروه‌های مختلف اجتماعی در مناسبت‌های مرتبط با اهل‌بیت(ع) مشاهده کرد.
صداقت: چراغ نوکری اهل‌بیت(ع) در یزد 365 روز سال روشن است
حجت‌الاسلام مجتبی صداقت، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان یزد، با اشاره به استمرار سنت خدمت به اهل‌بیت(ع) در این استان اظهار کرد: در یزد، خدمتگزاری به آستان سیدالشهدا(ع) محدود به روزهای خاصی از سال نیست و در تمام 365 روز سال، مجالس و فعالیت‌هایی با محوریت ارادت به خاندان اهل‌بیت(ع) جریان دارد؛ ویژگی ارزشمندی که در کمتر نقطه‌ای با چنین گستردگی و استمرار مشاهده می‌شود.
وی با اشاره به شناخته شدن یزد با عنوان دارالعباده و حسینیه ایران افزود: جایگاه و اعتبار اجتماعی مردم این استان در سطح کشور، ریشه در ویژگی‌هایی همچون صداقت، وفاداری و امانت‌داری دارد؛ خصلت‌هایی که در مکتب اهل‌بیت(ع)، به‌ویژه سیره امام حسین(ع)، به نسل‌های مختلف مردم یزد منتقل شده است.
صداقت با بیان اینکه ارادت به سیدالشهدا(ع) در فرهنگ عمومی مردم یزد جایگاهی ویژه دارد، تصریح کرد: مردم این دیار از گذشته در مکتب امام حسین(ع) پرورش یافته‌اند و خدمت به آن حضرت را افتخاری بزرگ می‌دانند. این فرهنگ به گروه خاصی محدود نمانده و جلوه‌هایی از آن را حتی در میان هم‌استانی‌های زرتشتی نیز می‌توان مشاهده کرد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان یزد، برگزاری همایش «نخل عاشقی» را فرصتی برای قدردانی از سال‌ها تلاش خادمان و ذاکران حسینی دانست و گفت: این گردهمایی بهانه‌ای برای تکریم پیرغلامان، مداحان و افرادی است که بخش مهمی از زندگی خود را در مسیر خدمت به مجالس اهل‌بیت(ع) سپری کرده‌اند؛ هرچند پاداش حقیقی چنین خدماتی نزد صاحب اصلی این مجالس است.
پیشکسوتان هیئت‌ها؛ سرمایه‌های ماندگار فرهنگ عاشورایی
وی با تأکید بر ضرورت توجه به پیشکسوتان مذهبی خاطرنشان کرد: در کنار تجلیل از خادمان فعال امروز، نباید علما، بزرگان و بانیان قدیمی هیئت‌ها را فراموش کنیم. بسیاری از این افراد تمام عمر خود را صرف زنده نگه داشتن نام امام حسین(ع) کردند و حتی برخی در همین مجالس و با یاد اهل‌بیت(ع) از دنیا رفتند. اگر تلاش و مجاهدت این نسل نبود، امروز چنین میراث ارزشمندی در اختیار ما قرار نداشت.
صداقت با اشاره به تأثیر تربیتی مکتب عاشورا ادامه داد: امام حسین(ع) قرن‌ها پیش برای نجات انسان‌ها از نادانی و ایستادگی در برابر ظلم، جان خود و عزیزانش را فدا کرد. این مسیر همچنان الهام‌بخش انسان‌های آزاده‌ای است که برای دفاع از حق و مقابله با ستم، از جان و آسایش خود می‌گذرند.
وی با اشاره به شهدای جنگ‌های 12 روزه و 40 روزه اظهار کرد: ملت ایران در این حوادث شهدای ارزشمندی تقدیم کرده و خود را مدیون ایثار و فداکاری آنان، به‌ویژه رهبر شهید انقلاب، می‌داند. این شهدا با تأثیرپذیری از فرهنگ عاشورا در برابر دشمن ایستادگی کردند تا از اسلام، انقلاب و سرزمین خود دفاع کنند.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان یزد همچنین با گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، گفت: ایشان همواره خدمت به حضرت زهرا(س) و امام حسین(ع) را از افتخارات خود می‌دانستند و در برگزاری مجالس عزاداری حضرت فاطمه زهرا(س) نیز نقش داشتند.
صداقت با بیان اینکه فرهنگ شهادت و ایثار از سرچشمه عاشورا الهام می‌گیرد، افزود: خون شهدا می‌تواند زمینه‌ساز بیداری و آگاهی جامعه باشد و پیام مقاومت و ایستادگی را به نسل‌های مختلف منتقل کند. همچنین همراهی هیئت‌های مذهبی یزد در مراسم هفتم و چهلم رهبر شهید انقلاب، جلوه‌ای از پایبندی این مجموعه‌ها به ارزش‌ها و سنت‌های مذهبی را به نمایش گذاشت.
وی در پایان با یادآوری سالگرد شهادت محمدحسین محمدخانی، شهید مدافع حرم، به بیتی از این شهید درباره خدمتگزاری به امام حسین(ع) اشاره کرد و آن را بیانگر جایگاه عشق و ارادت در مسیر نوکری اهل‌بیت(ع) دانست.
در کنار استمرار مجالس مذهبی و نقش هیئت‌ها در انتقال ارزش‌های دینی، یکی دیگر از ویژگی‌های فرهنگ حسینی در یزد، گستره اجتماعی آن و تأثیرش بر تقویت همدلی میان اقوام و پیروان ادیان مختلف است. آیین‌های عاشورایی در این استان، علاوه بر کارکرد مذهبی، بستری برای تعامل، احترام متقابل و مشارکت اجتماعی فراهم کرده‌اند؛ ظرفیتی که ریشه در سنت دیرینه همزیستی مردم یزد دارد.
رضایی: محبت امام حسین(ع) مرزهای دین و مذهب را درنوردیده است
حبیب‌الله رضایی، رئیس شورای هیئت‌های مذهبی یزد، با تأکید بر فراگیر بودن محبت امام حسین(ع) اظهار کرد: ارادت به سیدالشهدا(ع) به یک دین یا مذهب خاص محدود نمی‌شود و آزادگان جهان، فارغ از اعتقادات و وابستگی‌های مذهبی، شخصیت و سیره آن حضرت را الگویی برای زندگی خود می‌دانند؛ از این رو باید قدر خادمانی را دانست که با چنین عشقی، خدمت به مجالس حسینی را انتخاب کرده‌اند.
وی با اشاره به جلوه‌های همزیستی مسالمت‌آمیز مسلمانان و زرتشتیان در یزد افزود: هم‌استانی‌های زرتشتی نیز برای ایام محرم و صفر احترام ویژه‌ای قائل هستند و در برخی موارد، به احترام این مناسبت‌ها، برنامه‌های جشن خود را به زمان دیگری موکول می‌کنند. حضور برخی از آنان در مجالس عزاداری و اختصاص بخشی از محصولات کشاورزی و دسترنجشان به نذورات امام حسین(ع)، نمونه‌هایی از پیوندهای اجتماعی شکل‌گرفته حول فرهنگ عاشوراست.
رضایی با اشاره به شیوه خدمتگزاری خادمان قدیمی هیئت‌ها بیان کرد: در میان پیشکسوتان، افرادی بودند که حدود 60 سال از عمر خود را به پذیرایی و خدمت به عزاداران حسینی اختصاص دادند. این افراد در کنار فعالیت‌های حرفه‌ای و برخورداری از جایگاه اجتماعی، با نهایت فروتنی در مجالس سیدالشهدا(ع) حضور می‌یافتند و خدمت به عزاداران را وظیفه‌ای ارزشمند می‌دانستند.
رئیس شورای هیئت‌های مذهبی یزد ادامه داد: یکی از این خادمان باسابقه اعتقاد داشت هر فردی که وارد حسینیه می‌شود، مهمان هیئت و شایسته احترام است و باید با بهترین شکل از او پذیرایی کرد. حتی در پذیرایی مجالس نیز بر این باور بود که نخستین استکان چای باید به فرزندان حضرت زهرا(س) اختصاص یابد؛ نگاهی که عمق ارادت و اخلاص خادمان قدیمی را نشان می‌دهد.
وی با تأکید بر ضرورت ثبت و انتقال تجربه این پیشکسوتان به نسل‌های آینده خاطرنشان کرد: بسیاری از خادمان قدیمی بدون انتظار برای دیده شدن یا دریافت پاداش، سال‌های طولانی از زندگی خود را وقف خدمت به اهل‌بیت(ع) کردند. شیوه زندگی و منش این افراد باید برای نسل جوان روایت شود تا ارزش‌هایی همچون فروتنی، احترام به عزاداران، مسئولیت‌پذیری و خدمت بی‌منت در هیئت‌های مذهبی استمرار پیدا کند.
رضایی در پایان از مجموعه‌ها و هیئت‌های مشارکت‌کننده در برگزاری همایش «نخل عاشقی» قدردانی کرد و همراهی فعالان فرهنگی، رسانه‌ای، شهرداری و هیئت‌های مذهبی را در برگزاری این گردهمایی ارزشمند دانست.
خدمت بی‌منت و همزیستی؛ جلوه‌های اجتماعی فرهنگ حسینی در یزد
آنچه از مجموع دیدگاه‌های مطرح‌شده در این همایش برمی‌آید، این است که حفظ فرهنگ عاشورایی تنها به برگزاری مراسم عزاداری و مناسبت‌های مذهبی محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند برنامه‌ریزی مستمر برای تربیت نسل آینده، انتقال تجربه پیشکسوتان و تقویت روحیه اخلاص و خدمتگزاری در میان فعالان هیئت‌هاست.
از سوی دیگر، گستردگی فرهنگ حسینی در یزد و حضور گروه‌های مختلف اجتماعی در آیین‌های مرتبط با امام حسین(ع)، ظرفیت ارزشمندی برای تقویت همبستگی اجتماعی و تداوم سنت همزیستی مسالمت‌آمیز در این استان به شمار می‌رود. پاسداشت این سرمایه فرهنگی مستلزم آن است که هیئت‌ها علاوه بر حفظ سنت‌های گذشته، زمینه مشارکت کودکان، نوجوانان و جوانان را در فعالیت‌های خود فراهم کنند.
همایش «نخل عاشقی» نیز با محوریت تجلیل از خادمان و ذاکران حسینی، بار دیگر اهمیت نقش افرادی را یادآور شد که بی‌ادعا و با اخلاص، عمر خود را در مسیر خدمت به اهل‌بیت(ع) سپری کرده‌اند؛ میراثی که ارزش واقعی آن زمانی حفظ خواهد شد که تجربه و منش این خادمان به نسل‌های بعد منتقل شود و چراغ مجالس حسینی در یزد همچنان روشن بماند.
انتهای پیام/781