به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، حمیدرضا دوست‌محمدی عصر امروز در شورای عالی ثبت و حریم آثار غیرمنقول استان اصفهان با اشاره به ظرفیت‌های میراث‌فرهنگی کشور گفت: ایران در حال حاضر 30 پرونده ثبت جهانی دارد که در مجموع بیش از 100 اثر تاریخی را شامل می‌شود. همچنین تاکنون 34 اثر تاریخی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده که نیمی از آن‌ها بناهای تاریخی و نیمی دیگر محوطه‌های تاریخی هستند.
وی با اشاره به مسئولیت وزارت میراث‌فرهنگی در شناسایی و حفاظت از آثار تاریخی اظهار کرد: ثبت آثار تاریخی بر اساس قوانین کشور با هدف صیانت از اصالت، یکپارچگی و هویت ملی انجام می‌شود و عضویت ایران در کنوانسیون میراث جهانی یونسکو مصوب سال 1972 نیز تعهدات کشور در زمینه حفاظت از این سرمایه‌ها را در سطح بین‌المللی گسترش داده است.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث‌فرهنگی با تأکید بر اینکه حفاظت از آثار تاریخی نباید تنها به نگهداری از ظاهر و کالبد بناها محدود شود، افزود: اهمیت این آثار علاوه بر ارزش‌های معماری و زیبایی‌شناختی، به میراث ناملموسی بازمی‌گردد که در شیوه زندگی مردم، روابط اجتماعی، الگوهای معماری و نحوه تعامل انسان با محیط پیرامون شکل گرفته است.
دوست‌محمدی با بیان اینکه تجربه‌های تاریخی معماری و شهرسازی ایران می‌تواند در حل بخشی از مشکلات شهرهای امروز مورد استفاده قرار گیرد، تصریح کرد: در گذشته، انسان محور اصلی شکل‌گیری شهرها بود، اما در بسیاری از شهرهای معاصر خودرو جایگاه اصلی را به خود اختصاص داده است. این تغییر رویکرد به افزایش آلودگی‌های محیطی، کاهش فضاهای مناسب برای پیاده‌روی و تأثیر منفی بر سلامت جسمی و روانی شهروندان منجر شده است.
وی ادامه داد: فاصله گرفتن شهرهای امروز از الگوهای اصیل معماری و شهرسازی ایرانی ضرورت بازنگری در شیوه‌های توسعه شهری را نشان می‌دهد. بازخوانی تجربه‌های تاریخی و توجه دوباره به نقش انسان در طراحی فضاهای شهری می‌تواند در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان مؤثر باشد.
رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی کشور با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی و اجتماعی حفاظت از بناهای تاریخی گفت: ممکن است در شرایط دشوار اقتصادی این سؤال مطرح شود که چرا باید برای ثبت و نگهداری آثار تاریخی هزینه کرد، اما تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد که میراث تاریخی در کنار بافت مدرن شهرها نه‌تنها مانعی برای توسعه نیست، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی، اقتصادی و هویت شهری محسوب می‌شود.
دوست‌محمدی با اشاره به ظرفیت شهرهایی مانند اصفهان، شیراز، کاشان و یزد در زمینه احیای بناهای تاریخی خاطرنشان کرد: بسیاری از بناهای ارزشمند تاریخی با حفظ اصالت و هویت خود می‌توانند دوباره به چرخه زندگی شهری بازگردند. در برخی موارد امکان استفاده از این بناها با همان کاربری قبلی وجود دارد و در موارد دیگر نیز می‌توان با تغییرات محدود و اصولی، بدون آسیب زدن به ارزش‌های تاریخی، زمینه استفاده مجدد از آن‌ها را فراهم کرد.
وی احیای حمام‌های تاریخی، بازگرداندن خانه‌های قدیمی به چرخه سکونت و استفاده از برخی بناها به‌عنوان مراکز فرهنگی و تجاری را از جمله راهکارهای بهره‌برداری از ظرفیت میراث تاریخی دانست و گفت: چنین اقداماتی علاوه بر حفاظت از ارزش‌های معماری، می‌تواند منافع اجتماعی و اقتصادی نیز برای شهرها به همراه داشته باشد.
دوست‌محمدی تأکید کرد: آثار تاریخی فقط یادگارهایی از گذشته نیستند، بلکه مجموعه‌ای از ارزش‌های ملموس و ناملموس را در خود حفظ کرده‌اند. به همین دلیل، حفاظت از آن‌ها باید به شکلی دنبال شود که ضمن صیانت از هویت تاریخی، امکان تداوم حضورشان در زندگی اجتماعی و انتقال این ارزش‌ها به نسل‌های آینده فراهم شود.
تعیین حریم نزدیک به 2 هزار اثر تاریخی اصفهان در دستور کار شورای ملی ثبت
در ادامه این جلسه، امیر کرم‌زاده، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان گفت: در جریان نشست‌های تخصصی شورای عالی ثبت، تعیین حریم حدود یک‌هزار و 979 اثر ثبت ملی و پهنه‌های تاریخی چهارباغ، زاینده‌رود و جلفا در دستور کار قرار گرفته است.
وی اظهار کرد: با دعوت از اعضای شورای ملی ثبت وزارت میراث‌فرهنگی، سفر تخصصی سه‌روزه این شورا به استان اصفهان آغاز شده و در این مدت پرونده‌های مختلفی در زمینه ثبت آثار تاریخی و تعیین حریم بناها و محوطه‌های تاریخی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان با اشاره به پرونده‌های مربوط به ثبت ملی آثار افزود: 150 پرونده برای ثبت ملی آثار تاریخی استان آماده بررسی شده که از این تعداد، 40 پرونده به شهرستان فلاورجان اختصاص دارد. تلاش ما این است که در روند ثبت آثار، شهرستان‌هایی که تاکنون سهم کمتری داشته‌اند، بیشتر مورد توجه قرار گیرند.
کرم‌زاده با اشاره به برنامه‌های تعیین حریم آثار تاریخی استان تصریح کرد: حریم پهنه‌های شماره 6 و 7 محور فرهنگی، تاریخی و طبیعی شهر اصفهان نیز در این نشست‌ها بررسی می‌شود که محور چهارباغ، محور تاریخی و طبیعی زاینده‌رود و محدوده جلفا را شامل می‌شود.
وی ادامه داد: علاوه بر تعیین حریم حدود یک‌هزار و 979 اثر ثبت ملی، بررسی و ارزش‌گذاری تاریخی 123 اثر واجد ارزش تاریخی نیز در برنامه قرار دارد. همچنین برای حدود 179 اثر فرهنگی و تاریخی تعیین حریم انجام خواهد شد که مجموع این اقدامات گام مهمی در اجرای وظایف حفاظتی استان به شمار می‌رود.
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان اصفهان با تأکید بر ضرورت بررسی‌های کارشناسی در این زمینه گفت: نشست‌های شورای عالی ثبت با حضور مدیران حوزه ثبت و حریم آثار، کارشناسان وزارت میراث‌فرهنگی، استادان دانشگاه و صاحب‌نظران برگزار می‌شود و تصمیم‌ها بر اساس بررسی‌های تخصصی و کارشناسی اتخاذ خواهد شد.
کرم‌زاده درباره نگرانی‌ها پیرامون تغییر محدوده حریم آثار تاریخی خاطرنشان کرد: موضوع این نشست‌ها تعیین حریم آثاری است که تاکنون حریم مشخصی نداشته‌اند و قرار نیست حریم بناهایی که پیش از این تعیین شده، کوچک‌تر شود. حتی در محدوده شهر اصفهان نیز آثار تاریخی متعددی وجود دارد که هنوز حریم آن‌ها مشخص نشده و هدف از این برنامه، تعیین ضوابط لازم برای حفاظت از این آثار است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به خسارات واردشده به میراث تاریخی استان در جریان جنگ اشاره کرد و گفت: میزان خسارات وارده به آثار تاریخی اصفهان با محاسبه قیمت‌های سال گذشته حدود 550 میلیارد تومان برآورد شده است، اما از این میزان تنها حدود 140 میلیارد تومان اعتبار تأمین شده که پاسخگوی نیازهای موجود نیست.
کرم‌زاده با اشاره به محدودیت منابع مالی برای مرمت و بازسازی آثار آسیب‌دیده افزود: در شرایط فعلی، اولویت اداره‌کل انجام اقدامات اضطراری، حفاظت فوری و استحکام‌بخشی بناهایی است که در جریان جنگ آسیب دیده‌اند.
وی ادامه داد: در همین راستا، اقدامات حفاظتی و مرمتی در میدان امام (ره) (نقش‌جهان)، باغ چهل‌ستون، مسجد سید، مسجد جامع عتیق، مسجد جامع خوانسار و تعدادی دیگر از آثار تاریخی استان در حال انجام است.
انتهای پیام/170