به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، کتاب «مرد ابدی» روایتی مستند از زندگی فرمانده پرآوازه سپاه اسلام، شهید حسن طهرانی‌مقدم است. این کتاب حاصل قریب 12 سال مصاحبه و معاشرت با اصلی‌ترین افرادی است که حسن طهرانی‌مقدم در برابر چشم آنان رشد کرد و «حسن» شد!
کاری که هفت ماه بعد از شهادت او، از خانه باصفایش آغاز شد و با جست‌وجو و سفر در خاطرات، اسناد، تصاویر و مکان‌هایی که شاهد حیات و شهادت او بودند، تکه‌تکه ساخته شد تا آینه‌ای بی‌غبار برابر زندگی مردی بگیرد که در طول قریب 13 سال پس از شهادتش، با مطالعه این کتاب خواهیم فهمید چقدر او را نشناخته‌ایم.
کتاب، روایتی داستانی از تولد، کودکی، نوجوانی و جوانی تا جنگ و در ادامه از جنگ تا فرماندهی توپخانه و فرماندهی موشکی و ادامه مسیر موشکی‌شدن ایران تا انفجار آبان 1390 و شهادت طهرانی‌مقدم دارد. سطر به سطر این روایت داستانی، نه بر مبنای تخیل نویسنده، که بر مبنای اطلاعات و جزئیاتی است که سپهری در گفتوگو با افراد مختلف کسب کرده است.
هرچند حسن طهرانی‌مقدم پیش از این با آثار دیگری مانند «مردی با آرزوهای دوربرد» و «خط مقدم» به ویترین کتاب‌فروشی‌ها راه پیدا کرده و مورد استقبال کتاب‌خوانان قرار گرفته بود، اما «مرد ابدی» را می‌توان مفصل‌ترین، کامل‌ترین، جزئی‌ترین و البته مستندترین روایت از تولد تا شهادت مردی دانست که وصیت کرده بود روی سنگ مزارش بنویسند: «اینجا مدفن کسی است که می‌خواست اسرائیل را نابود کند».
این کتاب، روایتی از مجاهدت‌های بی‌وقفه و درعین‌حال بی‌هیاهوی مردانی است که عزت امروز ایران و اسلام مدیون آن‌هاست. کتاب تلاش دارد در کنار توجه به مجاهدت‌های پدر موشکی ایران و دیگر سربازان این مرزوبوم در راه شکل‌دهی و ارتقای صنعت موشکی، با پرداختن به زندگی خانوادگی شهید طهرانی‌مقدم، گوشه‌ای از ایثار خانواده‌های آنان را نیز به تصویر بکشد.
سپهری در این مجموعه تلاش کرده است نشان دهد که «حسن‌آقا شدن» آسان نیست، اما شدنی است؛ و رهسپاری در راهی که او رفت، اگرچه سخت، اما شیرین و هموارترین راه برای رسیدن به سرافرازی در دنیا و عزت ابدی است؛ راهی است که جهاد اصغر را به‌پشتوانه جهاد اکبر به نتیجه می‌رساند.
خبرگزاری تسنیم، همزمان با پانزدهمین سالگرد شهادت شهید طهرانی مقدم و سومین سال انتشار کتاب با معصومه سپهری نویسنده گفت وگویی داشته است، سپهری سه سال پس از انتشار کتاب و بازچاپ ششم آن معتقد است که این کتاب کلید راهگشای بسیاری از مسائل امروز است، با شرایط امروز ایران این کتاب راهی است برای شکستن بن بست ها.
او معتقد است هر کس که واقعاً به ایران، به عزت ایران و حتی به پیشرفت خودش احترام می‌گذارد، باید این کتاب را بخواند. چرا که سبک زندگی شهید طهرانی مقدم درس آموز است، هدف گذاری های نو و مسیرهای تازه پیش پای مخاطب می گذارد. این گفت وگو به شرح ذیل است:
* تسنیم: خانم سپهری 3 سال از انتشار کتاب «مرد ابدی» می گذرد، پروژه ای که 13 سال نوشتن آن به طول مانجامید و پس از انتشار بازخوردها از اهمیت قابل توجه کتاب حکایت داشت، به نظر شما کتاب در این 3 سال چقدر در میان مخاطبان جاباز کرد؟
امروز 914 روز از انتشار مجموعه 3 جلدی «مرد ابدی» می‌گذرد و خدا را شکر کتاب با تکاپوی آتش به اختیار یک گروه جوان فرهنگی با پویش کتاب مرد ابدی، به جامعه معرفی می‌شود. من که نسبت به محتوا و ارزش کتاب اطمینان کامل داشتم، مدتها منتظر چنین اتفاقی بودم. این کتاب حاصل جستجو در دستنوشته ها و بسیاری فیلم‌ها و اسناد شهید مقدم و گفتوگو با بسیاری از همرزمان، دانشمندان، و خانادۀ شهید است. ما در بعد نظامی با فرماندهان بزرگی برای این کتاب صحبت کردیم: مثلا آقای رفیق‌دوست وزیر وقت سپاه، سردار شهید حاجی‌زاده، سردار سیدمجید موسوی، سردار جعفرآبادی (فرمانده فضایی هوافضای سپاه) و بسیاری از سرداران موشکی، مهندسان صنعت و دانشمندان جوانی که حاج حسن آقا فرماندهشان بود. بنابراین از وزن کتاب و دقت و روایت روان آن مطمئن بودم اما هر کتاب یک حیات فرهنگی از لحظۀ انتشار دارد که قوت این حیات به عوامل متعددی بستگی دارد. متاسفانه بعد از انتشار کتاب، وقایع آن‌چنان‌که انتظار داشتیم پیش نرفت و کتاب نتوانست به درستی معرفی شود.
شاید یکی از دلایل این رخداد، حادثۀ تلخ شهادت رئیس‌جمهور شهیدمان و همراهانشان، یک هفته پس از انتشار کتاب بود. پس از آن، ماجراهای انتخابات و پررنگ شدن فضای سیاسی که متاسفانه مثل همیشه بر فرهنگ می‌چربد و رویدادهای فرهنگی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. بعد هم که جنگ 12 روزه پیش آمد و عزیزان رزمنده و یاران حاج حسن در دل جنگی سخت و همه جانبه قرار گرفتند و مسئولان فرهنگی هم نتوانستند چنانکه باید و شاید کاری انجام دهند. نه رونمایی خاصی، نه جلسات معرفی و نقد و بررسی و ... . گویی منتظر بودند عزیز دیگری بیاید و این بار را از زمین بردارد در حالی که این، وظیفۀ مدیران فرهنگی و اصحاب رسانه است که برای معرفی یک اثر شایسته، توان خودشان را بگذارند.
* تسنیم: البته کتاب خوشبختانه در محافل ادبی خوب دیده شد و توانست در دو جایزه ادبی برگزیده شود.
بله، خدا را شکر کتاب دو جایزه ملی را دریافت کرد، ولی باز هم بسیاری از دوستداران شهید طهرانی مقدم و حتی برخی از نویسندگان از انتشار چنین کتابی آگاه نبودند. البته در کشور ما سالانه تعداد عناوین انتشار کتاب بسیار بالاست؛ با وقوع جنگ‌های تحمیلی اخیر و شهادت تعداد زیادی از فرماندهان و قهرمانان ملی، تعداد سوژه‌ها بسیار زیاد شد و تلاش برای انتشار کتابهای متعدد برای شهدا، فضای شلوغی را پدید آورد که موجب شد حق «مرد ابدی» ادا نشود.
اما ظرفیت کتاب بالا بود. اکثریت مطلق کسانی که کتاب را می‌خواندند، از انسی که با شهید پیدا کرده بودند، از درس‌هایی که از این شخصیت یاد گرفتند و نقشی که در زندگی‌شان داشته، و از اینکه نمی‌توانند از این اثر به راحتی بگذرند، سخن می‌گفتند.
* خانم سپهری امسال شابد متفاوت ترین سالگرد شهادت شهید طهرانی مقدم را داشتیم ازاین جهت حالا دیگر با وقایعی که پیشت سر گذاشتیم دیگر کمتر کسی است که شهید طهرانی مقدم و آنچه را که انجام داد، نشناسد، در این عظش به شناختن بیشتری که ایجاد شده است، مجموعه «مرد ابدی» چقدر می تواند پاسخگو باشد؟
به نظر من حتی از سال قبل که چهاردهمین سالگرد شهادت شهید طهرانی مقدم بود، به جهت رخدادهای نظامی در کشور و نقشی که توان موشکی در دفاع از کشورمان ایفا کرد، توجه به سمت شهید حسن مقدم و صنعت موشکی جلب شد، مردم عزیز کشورمان و دشمن (شاید اطلاعات دشمن بیشتر از عموم مردم ما بود) واقعاً به این حد نمی‌دانستند که قدرت موشکی و شجاعت رزمندگان ما در میدان اصلی نبرد، تا این حد فوق‌العاده است. تازه بعد از جنگ 12 روزه بود که نگاه عموم مردم و حیت مردم منطقه، متوجه صنعت موشکی و مردان موشکی ایران و در راس آنها سردار شهید حسن مقدم شد.
صنعت موشکی ما یک‌شبه و دو‌روزه به دست نیامده است؛ اینکه پس از جنگ چه مراحلی طی شد، چگونه شهید مقدم در اوج سختیها، در حالی که اغلب افراد حواسشان به مسائل دیگر متفرق شده بود، هدف را گم نکرد؛ می‌دانست که باید این مسیر دست‌یابی به قدرت موشکی تا جایی پیش برود که ما به مرحله بازدارندگی برسیم. این مسیر یک‌روزه طی نشد. از این جهت برای همه ما به عنوان افرادی که در این مبارزه باید از هر جهت قدرتمند باشیم، یک الگوی همه‌جانبه است. آشنایی با روش فکر و برنامه‌ریزی و اقدام شهید مقدم، حلال بسیاری از مشکلات ماست.
آن بزرگمرد، علی‌رغم اینکه پس از دفاع مقدس 8 ساله، تمام روزهای زندگی‌اش، درگیر مسائل متنوع و پیچیدۀ موشکی و انواع ماموریت‌ها بود، در ابعاد مختلف زندگی نیز کم نمی‌گذاشت. ارتباط عمیق و پر از عطوفت با خانواده، انواع ورزش‌های فردی وجمعی، آموزش، کارهای فرهنگی، امور خیریه، سفرهای خانوادگی و دوستانه، تداوم ارتباط با دوستان قدیم و جدید، حضور در میادین معمول جامعه مثل حضور دائمی در نماز جمعه که حتی خیلی از مومنین هم قادر به استمرار آن نیستند، و خیلی مسائل دیگر ... از این جهت برای همه ما الگو هستند.
شهید طهرانی مقدم بهترین همسر و بهترین پدر بود. بسیاری از نزدیکانشان به من گفتند جمع‌های خانوادگی ما بدون حضور ایشان گرما نداشت؛ همه منتظر بودند که حسن آقا بیاید، تا از حضورش انرژی بگیرند، با ایشان مشورت کنند و برخی مسائلشان را حل کنند.
چرا طهرانی مقدم یک الگوی تمام عیار بود؟
او به عنوان یک فرمانده سپاهی و سرباز امام زمان به بدن خودش، به نیروی جسمانی خودش این‌قدر ارزش می‌داد که بارها تأکید می‌کرد که من باید بدنم، فکرم و جسمم برای کارهایی که می‌کنم و باید انجام دهم، آماده باشد. در اوج کارهای تخصصی و بسیار سنگینش، از رشته‌های مختلف، فوتبال، کوه، شنا گرفته تا صخره‌نوردی و سنگ‌نوردی، شهید دستی بر آتش داشت. در واقع سبک زندگی شهید طهرانی مقدم این الگو را که انسان با انتخاب هدفهایش، پایان‌ناپذیر می‌شود، عیان می‌کرد؛ وگرنه اعتبار و افتخاری که وی در دوره جنگ کسب کرد، همان بنیان‌گذاری توپخانه سپاه و تاسیس موشکی سپاه در سخت‌ترین روزهای جنگ، برای ایشان کافی بود که دست از این همه تلاش و دویدن‌های بی‌انتها و درگیری با انواع مشکلات و خطرها را به جان خریدن بردارد و از باقی‌مانده عمرش لذت ببرد و احترام ببیند. می‌توانست بگوید من وظیفه‌ام را انجام دادم و تمام شد! اما هرگز چنین نبود، او در هر مرحله، برنامه‌ای برای قدم بعدی داشت. و چنان هوشمندی و دشمن شناسی خوبی داشت که معتقد بود در جنگ‌های آینده، دشمن با دو نیروی ما خواهد جنگید، سپاه قدس و موشکی. و چنین هم شد... او تا 52 سالگی که زمان شهادتش بود، همیشه در اوج بود. از این جهت کتاب «مرد ابدی» برای کسانی که می‌خواهند سالم زندگی کنند، زندگی‌شان مفید و موثر و پر از لذت‌های واقعی باشد، یک الگوی تمام‌عیار است.
* تسنیم: پس از انتشار کتاب بازخوردها چگونه بود؟
افراد مختلف با دیدگاه‌های مختلف وقتی کتاب را می‌خواندند بازخوردهای مختلفی داشتند که اکثر بازخوردها برای من بسیار جالب بود: آشنایی با دشواری راه طی شده در زندگی شهید مقدم به عنوان نفر اول موشکی، تاریخ دفاع مقدس و زحمات و روحیات رزمندگان توپخانه و موشکی، روابط فرماندهان، اندیشه و اخلاق شهید مقدم و اذعان به اینکه با خواندن مرد ابدی، ناامیدی در وجودشان از بین رفته، پرامیدتر شده‌اند، با مطالعه کتاب شجاعتشان بیشتر شد، ایمان و توکلشان به خدا، سخت‌کوشی و توجه به تغییر روشهای کارشان به خاطر پیشرفت واقعی، افزایش یافته است، برای من، همۀ اینها بسیار جالب بود و هست و خدا را به خاطر لطفی که به بنده کرد و توان انجام این کار را از اول تا آخر به حقیر بخشید بسیار شکرگزارم.
هر کس که به ایران، به عزت ایران و حتی به پیشرفت خودش احترام می‌گذارد، باید این کتاب را بخواند
حتی برخی از مدیران در جایگاه‌های مختلف اذعان می‌کردند که در شیوه‌های مدیریتی خود از روحیات و سبک رفتاری شهید طهرانی مقدم که در کتاب به آن اشاره شده بود، بهره برده‌اند. خدا را هزار مرتبه شکر می‌کنم که الحمدلله از هر تیپ و عقیده، زن و مرد و دانشجو و خانه‌دار و همه و همه، مخصوصاً جوان‌هایی که دنبال یک ایده و مصداق واقعی‌اند نه شعارهای تکراری، یک الگو از جنس همین زمانه –نه فقط محدود به دوران دفاع مقدس که حالا 40 سال از آن گذشته است– مخاطب و دوست کتاب شده‌اند.
* تسنیم: در خلال صحبت ها اشاره شد که امروز شناخت از حسن طهرانی مقدم و صنعت موشکی تبدیل به یک دغدغه عمومی برای مردم شده است، که «مرد ابدی» در پاسخویی به این نیاز نقش اصلی را ایفا می کند، به عنوان نویسنده اثر، توصیه ای برای مطالعه آن دارید؟
هر کس که واقعاً به ایران، به عزت ایران و حتی به پیشرفت خودش احترام می‌گذارد، باید این کتاب را بخواند. من بارها گفته‌ام، هر کس که شخصیت چنین شهدای بزرگی را درست بشناسد، امکان ندارد مانند قبل زندگی کند؛ حتماً یک نکته از این اثر یاد می‌گیرد. هر کس که می‌خواهد اقدامی برای این کشور، برای اسلام و حتی برای آخرت خودش انجام دهد، با مطالعه کتاب می‌تواند هدف‌گزاری‌های نو و مسیرهای تازه برای رسیدن به اهدافش پیدا کند.
* تسنیم: پانزدهمین سالگرد مصادف شده با آغاز پویش ملی کتاب «مرد ابدی» حرکتی مردمی که تاکنون برخی از اهالی فرهنگ وهنر نیز به آن پیوسته اند، نظرتان درباره پویش چیست؟
حقیقتاً از راه‌اندازی این پویش غافلگیر شدم؛ تصور می‌کنم اینکه عده‌ای از جوانان خودجوش این پویش را راه انداخته‌اند، لطف و عنایت خدا و خود شهید بوده است.
این کتاب امروز با شرایط امروز ایران، در حکم راهی است برای شکستن بن‌بست‌ها. در همین پویش مردمی نیز اشاره شده که «موشک تمام قصه نبود». شهید طهرانی مقدم می‌دانست که بدون قدرت نمی‌توان راحت و عزتمند زندگی کرد، بدون قدرت، ایران و ایرانی همیشه تحدید و تحقیر می‌شود. بنابراین از یک طرف آن‌قدر روی موشک سرمایه‌گذاری کرد، انسان‌هایی ساخت و پرورش داد و به شیوه ای مدیریت کرد که با تجربه بسیاری از مدیریت‌های امروزی زمین تا آسمان تفاوت دارد. او مسیری خلق کرد که همه کسانی که بخواهند مانند او تأثیرگذار و موفق باشند، بدانند چه‌ها می‌توان کرد و چگونه باید در برابر سختیها ایستاد و باز هم پیش رفت. به عبارت دیگر این سبک زندگی، برخورد، مدیریت و مسیری که طی شد و اوجش موشکی بود، به ما یاد داد چگونه می‌توان در کشور جهش ایجاد کرد. امیدوارم که مردم با مطالعه کتابهای خوب و کامل، به این رازهای پیروزی دست پیدا کنند. من تا جای ممکن تلاش کردم شهید طهرانی مقدم واقعی را نشان دهم، بدون روتوش. این را بسیاری از نزدیکان و همرزمان شهید طهرانی مقدم تأیید کردند که «مرد ابدی، حسن آقای واقعی‌ست» و برای من یکی از لذت‌ها پس از انتشار همین تک جمله بود.
خدا را شاکرم، رهبر شهید کتاب مرد ابدی را مشاهده کردند، در جریان بازدید ایشان از نمایشگاه در همان زمان انتشار کتاب، کتاب را تقدیم کردم و ایشان سه بار فرمودند: «خیلی خوب». از من پرسیدند کتاب چند جلد است؟ بعد توضیح خواستند و پرسیدند کار را خودتان انجام دادید؟ از برخی بزرگواران مرتبط با حضرت آقا در امر کتاب، شنیدم که رهبر شهید در حال مطالعه کتاب بوده‌اند. امیدوارم همانطور که ایشان از زندگی و تلاش و جهاد حسن آقا در حیات و شهادتش راضی بودند، از این کتاب و تلاش حقیر هم راضی بوده باشند و از ملکوت دعایمان کنند، چرا که هیچ کسی به اندازۀ رهبر شهیدمان، پشتیبان و قدردان و منتظر خلق چنین کتابهای بزرگی نبود.
انتهای پیام/