به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هفته کتاب و کتابخوانی هر ساله فرصتی است برای توجه جمعی جامعه به مقوله کتاب و کتابخوانی. با این حال، این رویداد تقویمی به باور بسیاری از دستاندرکاران نشر، در حد یک رویداد نمادین باقی مانده و اثرگذاری چندانی در حوزه نشر ندارد؛ نشری که سالهاست با مشکلات ساختاری دست و پنجه نرم میکند؛ از اقتصاد ضعیف تا کتابسازی، قاچاق کتاب و... در این میان، گاهی موانع دستوپاگیر در روند انتشار کتاب نیز عرصه را بر ناشران تنگ کرده است.
در دو سال اخیر، وزارت ارشاد تلاش کرده است که بخشی از موانع بروکراتیک پیش پای نشر را برداشته و از این طریق کمکی به ناشران در انتشار کتاب داشته باشد. اتصال سامانه صدور مجوزها به درگاه ملی یکی از این اقدامات بوده که البته در عمل تاکنون ناشران چندان از آن راضی نبودهاند و موانع را بیشتر کرده است.
اخیراً نیز خانه کتاب و ادبیات ایران با تغییراتی در ساختار صدور شابک، این خدمات نشر را که تا پیش از این رایگان بود، پولی کرده و به ازای صدور هر شابک 50 هزار تومان دریافت میکند؛ اگرچه این رقم در میان هزینههای ناشر برای انتشار یک کتاب مبلغ اندکی به شمار میرود، با این حال بسیاری از ناشران نسبت به آن انتقاد داشته و آن را مقدمهای برای افزایش هزینههای انتشار کتاب میدانند.
ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب، در گفتوگو با تسنیم علت این موضوع را تشریح کرده است.
حیدری میگوید: در ابتدای فعالیت دولت در وزارت ارشاد برنامههایی تعریف شد تا تغییر و تحولاتی در حوزه نشر رخ دهد و تسریعی در برخی فعالیتها انجام شود و ما بتوانیم یکسری از امور مربوط به نشر را الکترونیک ساماندهی کنیم؛ یکی از این موارد بحث شابک بود، یکی بحث مرجع قیمت در نشر، یکی بحث اعلام وصول و دیگری بحث مشابهتیاب بود.
.
تیم فنی خانه کتاب و مجموعه وزارت ارشاد این موارد را به موازات هم پیگیری میکند تا تحقق یابد. برای دریافت شابک، تا پیش از این هر ناشر باید چند بار ورود اطلاعات انجام میداد؛ ما فرایند دریافت شابک را تسهیلگری کردیم، با دولت وارد مذاکره شدیم، دریافت شابک را به «درگاه ملی» وارد کردیم و با یک بار ورود اطلاعات، فرایند نشر همچون شابک، فیپا و اعلام وصول یکسره انجام میشود. اعلام وصول الکترونیکی نیز با تغییر و تحولاتی که در زیرساخت وزارتخانه وجود دارد، آماده شده و بهزودی رخ خواهد داد.
یک دلیل پولی کردن شابک این بود؛ اما دلیل مهمتر این بود که ما در سال نزدیک به 140 هزار شابک به درخواست ناشران صادر میکردیم، این در حالی است که مجوز چاپ اول ما 70 هزار تا بود. از سوی دیگر، ما باید به سازمان بینالمللی شابک گزارش سالانه ارائه کنیم؛ چرا باید دو برابر شابک صادر شده باشد؟ بعضی از ناشران، دو سه برابر نیاز خود شابک دریافت میکنند بدون اینکه استفاده کنند، این ما را دچار مشکل میکرد. یکی از اقداماتی که میتوانستیم این وضعیت را سامان دهیم، همین پولی کردن شابک بود؛ آن هم به حداقل مقدار.
این پولی شدن شابک درآمد آنچنانی برای خانه کتاب به همراه ندارد؛ برای 70 هزار چاپ اول، 3.5 میلیارد تومان آورده دارد. ما برای تنها نمایشگاه کتاب نزدیک به 300 میلیارد تومان هزینه میکنیم، این 3.5 میلیارد تومان چه رقمی است؟ این بودجه بخشی هم صرف زیرساختهای حوزه نشر میشود که کمک بکند به حوزه فنی خانه کتاب.
متن کامل این گفت وگو را اینجا بخوانید!
انتهای پیام/