به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، گاهی یک کارگاه آموزشی، فراتر از انتقال مجموعهای از اطلاعات و توصیهها، میتواند نگاه افراد را به موضوعی که تصور میکنند با آن آشنا هستند تغییر دهد. بهویژه وقتی پای خانواده و تربیت فرزندان در میان باشد، آگاهی دیگر یک انتخاب یا مهارت جانبی نیست؛ ضرورتی است که میتواند بر کیفیت روابط خانوادگی و آینده نسل جدید تأثیر بگذارد.
امروز فرزندان در جهانی رشد میکنند که بخش مهمی از ارتباطات، سرگرمیها، آموزش و حتی شکلگیری هویت آنان در فضای مجازی اتفاق میافتد. تلفن همراه دیگر صرفاً وسیلهای برای تماس نیست؛ پنجرهای به دنیایی گسترده از اطلاعات، ارتباطات، فرصتها و البته تهدیدهاست. دنیایی که والدین برای همراهی درست با فرزندانشان باید قواعد آن را بشناسند.
در چنین شرایطی، نمیتوان تنها با محدودکردن استفاده از تلفن همراه یا توصیههای کلی، انتظار داشت فرزندان در برابر آسیبهای فضای مجازی مصون بمانند. خانوادهها به مهارتهایی نیاز دارند که به آنان کمک کند رفتار رسانهای فرزندان را بشناسند، حریم خصوصی را به آنان آموزش دهند، زمان استفاده از ابزارهای دیجیتال را مدیریت کنند و در مواجهه با تهدیدهای احتمالی، بهجای برخوردهای شتابزده، تصمیمهای آگاهانه بگیرند.
با همین رویکرد، مجموعه کارگاههای سواد رسانهای و آسیبهای فضای مجازی در سنندج به صورت رایگان در حال برگزاری است؛ طرحی که تلاش دارد آموزش را از چارچوبهای محدود خارج کرده و به مدارس، خانوادهها و محلات مختلف برساند.
هجدهمین ایستگاه این حرکت آموزشی، با حضور والدین دانشآموزان دبستان پسرانه معلم و در سالن جلسات مدرسه دکتر فانی سنندج برگزار شد؛ جلسهای که برخلاف بسیاری از برنامههای آموزشی، با پرسشهای فراوان، مشارکت فعال خانوادهها و درخواستهای متعدد برای تکرار همراه بود.
مدیری که برای برگزاری کارگاه از قبل برنامهریزی کرده بود
چند هفته پیش از برگزاری این کارگاه، فرصتی برای آشنایی با آقای میرزایی، مدیر دبستان پسرانه معلم، فراهم شد؛ مدیری متشخص، متین، خوشبرخورد و محترم که از همان ابتدای گفتوگو، علاقهمندی خود را به برگزاری برنامههای آموزشی برای والدین نشان داد.
پس از توافق اولیه، هماهنگیها انجام شد و یک هفته پیش از موعد برگزاری، آقای میرزایی تماس گرفت و برای عصر هفته بعد درخواست حضور در مدرسه را مطرح کرد.
اما آنچه این هماهنگی را متمایز میکرد، میزان توجه و مسئولیتپذیری مدیریت مدرسه در فراهمکردن مقدمات کار بود.
روز برگزاری؛ حوالی ظهر، مدیر مدرسه بار دیگر تماس گرفت و ضمن یادآوری برنامه، اعلام کرد که عوامل مدرسه نیم ساعت زودتر در محل حاضر خواهند شد، تجهیزات را آزمایش کردهاند و حتی یکی از معاونان را نیز برای آمادهسازی و هماهنگی به محل فرستاده است.
برنامه برای ساعت 16 تا 18 تنظیم شده بود، اما استقبال خانوادهها و گفتوگوهای شکلگرفته باعث شد کارگاه بیش از زمان پیشبینیشده ادامه پیدا کند.
این میزان پیگیری و نظم در اجرای برنامه، از همان ابتدا نشان میداد که مدیریت مدرسه برگزاری کارگاه را صرفاً یک فعالیت تشریفاتی یا برنامهای برای تکمیل تقویم آموزشی نمیبیند.
یک درخواست متفاوت؛ فقط شنونده نباشید، سؤال بپرسید
با آغاز کارگاه، پیش از ورود به مباحث اصلی، نکتهای را با والدین در میان گذاشتم؛ اینکه هدف این جلسات صرفاً ارائه مطالب و انتقال یکطرفه اطلاعات نیست.
به خانوادهها تأکید کردم اگر مطالب مطرحشده برایشان مفید و ارزشمند بود، درخواست برگزاری جلسات بعدی را با مدیریت مدرسه مطرح کنند تا این مسیر ادامه پیدا کند و اگر احساس کردند چنین آموزشی برایشان ضرورتی ندارد، میتوانیم برگزاری آن را متوقف کنیم.
در عین حال، از آنان خواستم صرفاً شنونده نباشند؛ هر پرسش، ابهام، نگرانی یا تجربهای درباره استفاده فرزندانشان از فضای مجازی دارند، مطرح کنند تا جلسه به یک گفتوگوی واقعی و دوسویه تبدیل شود.
همین درخواست، فضای کلاس را تغییر داد. استقبال خانوادهها بیشتر شد، شور و نشاطی در جمع شکل گرفت و والدین با یکدیگر درباره موضوعات مطرحشده گفتوگو میکردند.
مطالب نیز مطابق سرفصلهای آموزشی آغاز شد و با پیشرفت جلسه، پرسشها یکی پس از دیگری مطرح میشد؛ پرسشهایی که نشان میداد موضوعات کارگاه با دغدغههای واقعی خانوادهها ارتباط مستقیم دارد.
تلفن همراه و حریم خصوصی؛ دو دغدغه جدی والدین
در این کارگاه برخلاف برخی ایستگاههای قبلی، خانوادهها مشارکت بسیار فعالی داشتند و تقریباً هر بخش از مباحث با پرسش یا طرح یک تجربه همراه میشد.
یکی از مهمترین نگرانیهای والدین، استفاده بیش از اندازه فرزندان از تلفن همراه و دشواری مدیریت زمان حضور آنان در فضای مجازی بود.
برخی از خانوادهها درباره شیوه صحیح محدودکردن استفاده از تلفن همراه، نحوه برخورد با وابستگی بیش از حد فرزندان به بازیها و شبکههای اجتماعی و چگونگی ایجاد تعادل میان فعالیتهای روزمره، درس و سرگرمی سؤال میکردند.
موضوع دیگر، رعایت حریم خصوصی در فضای مجازی بود؛ اینکه فرزندان چه اطلاعاتی را نباید در اختیار دیگران قرار دهند، چگونه با افراد ناشناس مواجه شوند و در صورت دریافت پیامها یا درخواستهای مشکوک چه واکنشی نشان دهند.
در پاسخ به این دغدغهها، راهکارهای کاربردی متناسب با شرایط خانوادهها مطرح شد و تلاش شد بهجای ارائه توصیههای کلی، شیوههایی برای اجرا در محیط خانه و ارتباط روزمره والدین با فرزندان پیشنهاد شود.
نکته قابلتوجه، واکنش برخی والدین پس از دریافت پاسخها بود. تعدادی از آنان با تعجب عنوان میکردند که تاکنون از برخی نکات و راهکارها اطلاع نداشتهاند.
در همین بخش از خانوادهها خواسته شد مطالب و راهکارهای ارائهشده را تا جلسه بعد در محیط خانه اجرا کنند و نتیجه تجربه خود را در کارگاه آینده به اشتراک بگذارند.
به آنان تأکید شد که هدف این آموزشها صرفاً دانستن نیست؛ آنچه اهمیت دارد، تبدیل آگاهی به رفتار و مشاهده نتیجه آن در زندگی واقعی خانوادههاست.
جملهای از مدیر مدرسه که مسئولیت ادامه مسیر را سنگینتر کرد
با پایان کارگاه، خانوادهها یکی پس از دیگری برای گفتوگو نزدیک میشدند. بسیاری از آنان ضمن تشکر از مطالب ارائهشده، درخواست داشتند این جلسات مجدداً برگزار شود.
در میان این گفتوگوها، چندین خانواده که بهصورت مشترک و همراه با یکدیگر در کارگاه حضور پیدا کرده بودند نیز خواستار برگزاری برنامههای مشابه برای فرزندانشان شدند.
اما یکی از تأثیرگذارترین اتفاقات، گفتوگوی پایانی مدیر مدرسه معلم بود.
او پس از تشکر و قدردانی ویژه از برگزاری کارگاه، جملهای گفت که شاید مهمترین دستاورد این جلسه را در خود داشت:
«ما خودمان فکر میکردیم خیلی میدانیم، اما استفاده کردیم و الان فهمیدیم که خیلی چیزها را هنوز نمیدانیم.»
این جمله، فراتر از یک تشکر معمولی بود؛ اذعانی صادقانه به اینکه حتی والدین و افرادی که تصور میکنند با فضای مجازی آشنایی دارند، ممکن است در برابر پیچیدگیهای دنیای رسانه با خلأهای دانشی جدی مواجه باشند.
همین واقعیت، مسئولیت ادامه این مسیر را سنگینتر میکند. وقتی خانوادهای پس از یک جلسه آموزشی متوجه میشود هنوز بخش زیادی از آنچه باید درباره دنیای رسانه بداند برایش ناشناخته است، نمیتوان آموزش را به همان یک جلسه محدود کرد.
همراهی عوامل مدرسه و درخواست برای برگزاری کارگاه ویژه دانشآموزان
در جریان برگزاری این کارگاه، معاونان مدرسه، آقای منبری و خانم مرادیان، نیز زحمات قابلتوجهی برای هماهنگی، آمادهسازی و اجرای برنامه متحمل شدند که شایسته قدردانی است.
همراهی مدیریت و عوامل مدرسه در فراهمکردن شرایط مناسب، نقش مهمی در شکلگیری فضای تعاملی جلسه و مشارکت خانوادهها داشت.
پس از پایان این برنامه نیز ارتباط و گفتوگو با مدیر مدرسه ادامه پیدا کرد و در چندین نوبت درباره برگزاری کارگاه بعدی تبادل نظر شد.
آقای میرزایی ضمن استقبال از تداوم برنامه، برای برگزاری جلسه بعدی قول همکاری داد و خواستار آن شد که این بار با اطلاعرسانی گستردهتر و حضور همه والدین، کارگاه در ابعاد وسیعتری برگزار شود.
در کنار این درخواست، تعدادی از خانوادهها نیز موضوع مهم دیگری را مطرح کردند؛ اینکه آموزشهای سواد رسانهای تنها به والدین محدود نماند و برای خود دانشآموزان نیز کارگاههای مستقلی برگزار شود.
این درخواست از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چراکه آموزش سواد رسانهای زمانی اثربخشی بیشتری خواهد داشت که والدین و فرزندان هر دو با زبان و مهارتهای متناسب با نیازهای خود، قواعد حضور در فضای مجازی را بیاموزند.
وقتی آگاهی به مطالبه تبدیل میشود
هجدهمین ایستگاه کارگاههای سواد رسانهای در دبستان پسرانه معلم، نمونهای از ظرفیت همکاری میان خانواده و مدرسه برای مواجهه با یکی از مسائل مهم نسل امروز بود. در این برنامه، نهتنها والدین پرسشهای واقعی خود را مطرح کردند، بلکه مدیر مدرسه نیز پس از مشاهده استقبال و آثار آموزشی جلسه، خواستار استمرار آن شد و خانوادهها نیز برگزاری دورههای بعدی و آموزش مستقیم به دانشآموزان را مطالبه کردند.
این همان نقطهای است که یک برنامه آموزشی میتواند از قالب یک جلسه محدود خارج شود و به حرکتی مستمر و اثرگذار تبدیل شود.
سواد رسانهای را نمیتوان با چند توصیه درباره تلفن همراه خلاصه کرد؛ این آموزش باید به بخشی از فرهنگ تربیتی خانوادهها تبدیل شود. والدین باید بدانند چگونه بدون ایجاد فاصله با فرزندان، بر رفتار رسانهای آنان نظارت کنند و دانشآموزان نیز باید از سنین پایین مهارت تشخیص، مراقبت از حریم خصوصی و استفاده مسئولانه از ابزارهای دیجیتال را بیاموزند.
هجدهمین ایستگاه این مسیر با یک جمله ماندگار از مدیر مدرسه و یک مطالبه روشن از سوی خانوادهها به پایان رسید؛ اینکه دانستنِ میزان ناآگاهی، خود نخستین گام آگاهی است.






قرار است این مسیر در دبستان پسرانه معلم ادامه پیدا کند، این بار با حضور گستردهتر والدین و با نگاهی جدیتر به آموزش دانشآموزان. چرا که در دنیایی که فرزندان ما هر روز با حجم بیشتری از اطلاعات و ارتباطات مواجه میشوند، بیتفاوتی نسبت به آموزش رسانهای دیگر یک انتخاب نیست؛ مسئولیتی است که خانواده، مدرسه و نهادهای آموزشی باید آن را جدی بگیرند.
سواد رسانهای به محله کمبرخوردار فرجه رسید؛ صدای خانوادهها شنیده شد
انتهای پیام/