به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، قزاقستان آماده بهرهبرداری صنعتی از میدان معدنی «سیریمبت» میشود. این پروژه شامل احداث مجتمع استخراج و فرآوری مواد معدنی برای تولید کنسانتره قلع و مس است و این پرسش را مطرح میکند که سیریمبت چه ویژگیهایی دارد، استخراج قلع چگونه سازماندهی میشود و این طرح چه اهمیتی برای اقتصاد قزاقستان دارد؟
در 29 اکتبر 2026، هیئت مدیره شرکت «سالیدکور ریسورسز» احداث این واحد را تصویب کرد که طبق برنامه، تولید آن در نیمه دوم سال 2029 آغاز میشود و در سال 2030 به ظرفیت کامل میرسد.
میدان سیریمبت در شهرستان «آییرتاو» استان قزاقستان شمالی، در 80 کیلومتری شمال غربی «کوکشتاو» و 280 کیلومتری «پتروپاولوفسک» واقع است. پس از کشف این میدان در سال 1985، در دهههای بعد اکتشافات زمینشناسی، بررسی ذخایر و امکانسنجی بهرهبرداری صنعتی آن انجام گرفت که نشان داد ماده معدنی اصلی آن قلع است و ذخایر مس نیز ارزش صنعتی دارد.
در سال 2015 ارزیابی منابع طبق استانداردهای بینالمللی و در سال 2016 توجیه فنی و اقتصادی مقدماتی آماده شد و در سال 2018 نیز ارزیابی منابع بهروزرسانی شد، اما این میدان با وجود ذخایر چشمگیر، مدتی طولانی دستنخورده ماند.
مرحله جدید در اواخر سال 2024 با خرید 55 درصد سهام پروژه به ارزش 82.5 میلیون دلار توسط «سالیدکور ریسورسز» آغاز شد و گروه قزاقستانی «لنکستر» نیز 45 درصد سهام دیگر را حفظ کرد.
در اوت 2026، شرکت «تین وان ماینینگ» زیرمجموعه سالیدکور، تفاهمنامه سرمایهگذاری احداث مجتمع را با استانداری قزاقستان شمالی امضا کرد و در اکتبر 2026 نیز پس از تکمیل آمادهسازی زمین و طراحی پایه، تصمیم نهایی سرمایهگذاری در هیئت مدیره سالیدکور برای آغاز عملیات عمرانی تمامعیار اتخاذ شد.
ذخایر عظیم قلع و مس سیریمبت و سازوکار استخراج روباز
سیریمبت از بزرگترین میدانهای بهرهبردارینشده قلع در جهان است. طبق دادههای «سالیدکور ریسورسز»، ذخایر سنگ معدن بخش مرکزی در ارزیابی سال 2026 معادل 24.2 میلیون تن و حاوی حدود 100.8 هزار تن قلع و 36.3 هزار تن مس با میانگین عیار 0.42 و 0.15 درصد است.
با این حال، ظرفیت مواد خام میدان بسیار بیشتر است؛ طبق ارزیابی سال 2018، منابع معدنی بخش مرکزی بالغ بر 90.3 میلیون تن سنگ معدن حاوی حدود 350.8 هزار تن قلع و 91.4 هزار تن مس است که شامل ذخایر قطعی نیز میشود و حجم وسیعتری از مواد خام را در بر میگیرد.
فعالیتهای تولیدی اصلی در معدن روباز مرکزی متمرکز میشود و همزمان اکتشافات زمینشناسی در پهنههای معدنی مجاور در بخشهای شمال شرقی، جنوب غربی و «ساریبولاغ» برای بررسی گسترش آتی طرح ادامه مییابد.
در سیریمبت با روش استخراج روباز، سنگ معدن به کارخانه فرآوری با ظرفیت اسمی 2.5 میلیون تن در سال فرستاده میشود. برای فرآوری از دو فناوری بهره میگیرند؛ قلع به روش تغلیظ گرانشی و بر پایه تفاوت چگالی کانیها استخراج میشود و برای تولید کنسانتره مس نیز از روش «فلوتاسیون» (شناورسازی) جهت جداسازی کانیهای مس از سایر سنگها استفاده خواهد شد.
این واحد، کنسانتره قلع با عیار حدود 50 درصد و کنسانتره مس با عیار حدود 20 درصد را برای فروش مستقیم به خریداران بیرونی تولید میکند. طبق محاسبات سالیدکور، تولید سالانه حدود شش هزار تن قلع و چهار هزار تن مس در قالب کنسانتره خواهد بود و در دوره دهساله بهرهبرداری از سال 2029 تا 2038، تولید حدود 53 هزار تن قلع و 29 هزار تن مس پیشبینی شده است.
سرمایهگذاری 468 میلیون دلاری و اشتغالزایی در قزاقستان شمالی
احداث این مجتمع نیازمند سرمایهگذاری کلانی است و طبق تصمیم نهایی 29 اکتبر 2026، هزینههای سرمایهای اولیه 468 میلیون دلار برآورد میشود که حدود 60 درصد آن مستقیماً در قزاقستان صرف احداث مجتمع و تاسیسات زیربنایی جانبی خواهد شد.
تامین مالی طرح از محل وامهای بانکی و منابع داخلی «سالیدکور ریسورسز» و گروه «لنکستر» به نسبت سهام هر شریک انجام میگیرد. بخش مهمی از پروژه، توسعه امکانات زیربنایی پیرامون میدان است؛ نزدیکترین ایستگاه راهآهن یعنی «اوگولکی» در 30 کیلومتری قرار دارد و برای تامین انرژی مجتمع، اتصال به شبکه برق 220 کیلوولت پیشبینی شده است.
در محوطه مجتمع نیز تاسیسات تصفیه و سد باطله همراه با سامانه بازگرداندن آب تصفیهشده از ذرات معلق به کارخانه فرآوری احداث میشود تا نیاز به آب تازه کاهش یابد.
بهرهبرداری از سیریمبت از طرحهای بزرگ صنعتی استان قزاقستان شمالی خواهد بود که با مشارکت بنگاههای محلی، پس از راهاندازی بیش از 800 شغل دائمی با اولویت ساکنان متخصص منطقه و در دوره عملیات عمرانی نیز بیش از یکهزار شغل در شرکتهای پیمانکاری ایجاد میکند.
این شرکت برای آموزش متخصصان با مراکز آموزشی محلی همکاری میکند و در ژوئیه 2025 نیز شرکت «تین وان ماینینگ» تفاهمنامهای با دانشکده فنی و کشاورزی شهرستان آییرتاو برای گشایش رشتههای جدید مرتبط با متالورژی و نگهداری تجهیزات برقی امضا کرد.
تقاضای فزاینده بازار جهانی و چشمانداز توسعه دهساله معدن
قلع و مس کاربرد گستردهای در صنعت دارند و پیشرفت فناوریهای نوین به رشد تقاضای آنها دامن میزند. قلع در تولید محصولات الکترونیکی، تجهیزات الکتریکی، آلیاژها، پوششهای محافظ و لحیمکاری قطعات الکترونیکی کاربرد دارد و طبق پیشبینی «انجمن بینالمللی قلع»، تقاضای جهانی این فلز در سالهای 2026 تا 2035 به میزان 22 درصد و تولید قلع تصفیهشده 16 درصد رشد میکند.
مس نیز به دلیل رسانایی الکتریکی بالا در انرژی، عمران، ماشینآلات و تولید کابل، موتورهای برقی و ترانسفورماتورها به کار میرود و گسترش شبکههای برق، انرژیهای تجدیدپذیر و حملونقل برقی تقاضای مضاعفی ایجاد کرده است؛ به طوری که طبق پیشبینی «آژانس بینالمللی انرژی»، تقاضای جهانی مس تا سال 2040 حدود هفت میلیون تن افزایش مییابد.
بهرهبرداری از سیریمبت فرصت ورود قزاقستان به بازار جهانی کنسانتره قلع و مس را فراهم میآورد و نتایج آن به تقاضا، قیمتهای جهانی و بازدهی تولید بستگی خواهد داشت. طبق برنامه سالیدکور، عملیات معدنی روباز در سهماهه سوم 2027 آغاز میشود، تکمیل تاسیسات زیربنایی در سهماهه نخست 2029 و تکمیل کارخانه فرآوری و سد باطله در سهماهه دوم همان سال انجام میگیرد تا مجتمع در نیمه دوم 2029 به بهرهبرداری برسد و در سال 2030 با ظرفیت کامل کار کند.
همچنین از سپتامبر 2026 تدوین ارزیابی جامع اثرات زیستمحیطی و اجتماعی آغاز شده که نتایجش در سهماهه چهارم 2027 منتشر میشود. برنامه تولیدی فعلی سیریمبت دهساله (2029 تا 2038) است، اما برای گسترش طرح، در سالهای 2027 و 2028 حفاری اکتشافی به طول 10 کیلومتر در بخشهای مجاور انجام و ارزیابی منابع آنها در سال 2029 آماده میشود.
محور دیگر، بررسی فناوریهای فرآوری سنگ معدن اکسیدشده است که تا زمان انتخاب روش مناسب، استخراج و انبار میشود تا مصرف آن پس از سال 2038 آغاز شود و بدین ترتیب، توسعه آتی سیریمبت به نتایج اکتشافات و ظرفیت فرآوری ذخایر تکمیلی وابسته خواهد بود.
انتهای پیام/