به گزارش خبرگزاری تسنیم از خراسان جنوبی، عشایر از مهمترین ارکان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این استان به شمار می‌روند؛ جامعه‌ای مولد که در کنار تأمین بخشی از نیازهای غذایی، در تولید صنایع‌دستی، ایجاد اشتغال، حفظ میراث فرهنگی و تأمین امنیت مناطق مرزی نیز نقش‌آفرینی می‌کند. پراکندگی جغرافیایی جمعیت عشایری و استقرار بخشی از آنان در مناطق دورافتاده و کم‌برخوردار، ارائه خدمات زیربنایی، تأمین آب و بهسازی راه‌های دسترسی را به یکی از ضرورت‌های مهم حمایت از این جامعه تبدیل کرده است.
در سال‌های اخیر، توسعه زیرساخت‌های عشایری، تقویت ناوگان خدمات‌رسانی، گسترش پوشش بیمه‌ای دام، حمایت از تولید و صنایع‌دستی و تلاش برای رونق گردشگری عشایری در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، حجت خادمی‌نژاد، مدیرکل امور عشایر خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند به تشریح مهمترین اقدامات انجام‌شده، ظرفیت‌های اقتصادی عشایر و برنامه‌های پیش‌رو پرداخت.
آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح این گفت‌وگو درباره وضعیت جامعه عشایری استان، اقدامات عمرانی، حمایت‌های مالی، بیمه محصولات دامی، توسعه بازار صنایع‌دستی و نقش عشایر در اقتصاد و امنیت خراسان جنوبی است.
عشایر، یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد خراسان جنوبی
تسنیم: ابتدا درباره جمعیت عشایری خراسان جنوبی و جایگاه این جامعه در اقتصاد استان توضیح دهید.
خادمی‌نژاد: جامعه عشایری خراسان جنوبی یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد استان است. بر اساس آمار ارائه‌شده، 22 هزار و 392 خانوار عشایری در استان زندگی می‌کنند و این جامعه در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نقش مؤثری دارد. عشایر بیش از 34 درصد فرآورده‌های دامی استان را تولید می‌کنند و سهم قابل‌توجهی نیز در تولید صنایع‌دستی دارند. در کنار این ظرفیت اقتصادی، نقش عشایر در تأمین امنیت و مرزبانی نیز بسیار مهم است.
بخش قابل‌توجهی از جمعیت عشایری استان در مناطق مرزی مستقر هستند و حضور آنان در این مناطق، علاوه بر حفظ شیوه زندگی و تولید، به پایداری جمعیت و تقویت امنیت مرزها کمک می‌کند. عشایر در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی نیز حضوری فعال دارند و در مناسبت‌ها و برنامه‌های مختلف، مشارکت خود را نشان داده‌اند. با وجود حفظ اصالت و سبک زندگی عشایری، این جامعه در سال‌های اخیر تلاش کرده است از فناوری‌ها و شیوه‌های جدید تولید نیز استفاده کند. هدف ما این است که ضمن صیانت از هویت عشایری، زمینه افزایش بهره‌وری، توسعه اشتغال و بهبود درآمد خانوارهای عشایری فراهم شود.
توسعه گردشگری عشایری با معرفی ظرفیت‌های استان
تسنیم: یکی از موضوعات مطرح‌شده در سال‌های اخیر، معرفی ظرفیت‌های عشایر و توسعه گردشگری است. در این زمینه چه اقداماتی انجام شده است؟
خادمی‌نژاد: یکی از مشکلات جامعه عشایری این بود که ظرفیت‌ها و توانمندی‌های آن به اندازه کافی دیده نمی‌شد. عشایر تولیدکنندگان توانمندی هستند، اما برای معرفی محصولات، سبک زندگی و جاذبه‌های فرهنگی خود، به بسترهای رسانه‌ای و تبلیغاتی بیشتری نیاز داشتند. در این زمینه، رسانه‌ها، خبرنگاران و صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران نقش مؤثری ایفا کردند. حضور رسانه‌ها در برنامه‌های عشایری و معرفی سیاه‌چادرها، محصولات و توانمندی‌های این جامعه، به شناخته‌شدن ظرفیت‌های استان کمک کرد.
دربرنامه های نوروزی، 84 سیاه‌چادر عشایری برپا شد و انعکاس رسانه‌ای آن، زمینه معرفی بهتر ظرفیت‌های گردشگری عشایری خراسان جنوبی را فراهم کرد. این اقدامات در کنار فعالیت خود عشایر و حمایت مسئولان استانی، به ارتقای جایگاه استان در برنامه‌های گردشگری کمک کرده است. خراسان جنوبی در ارزیابی‌ها و برنامه‌های مرتبط با گردشگری عشایری و نوروزگاه‌ها نیز مورد توجه قرار گرفت و در زمره استان‌های برتر قرار گرفت. این موضوع نشان می‌دهد که اگر ظرفیت‌های عشایری به‌درستی معرفی شوند، امکان جذب گردشگر و ایجاد درآمد برای خانوارهای عشایری وجود دارد.
در ادامه این مسیر، برنامه‌هایی برای شناسایی دقیق‌تر موقعیت‌های عشایری، توانمندی‌ها و مسیرهای دسترسی در نظر گرفته شده است تا بتوانیم ظرفیت‌های گردشگری را هدفمندتر توسعه دهیم.
اجرای طرح‌های عمرانی در مناطق عشایری
تسنیم: در حوزه زیرساخت‌ها و خدمات عمرانی، چه اقداماتی برای بهبود شرایط زندگی عشایر انجام شده است؟
خادمی‌نژاد: ارائه خدمات به جامعه عشایری به دلیل پراکندگی جغرافیایی و استقرار بخشی از خانوارها در مناطق دورافتاده، دشواری‌های خاص خود را دارد. در بسیاری از مناطق، عشایر در انتهای مسیر خدمات‌رسانی قرار دارند و دستگاه‌های اجرایی باید برای رسیدن به این مناطق، تلاش بیشتری انجام دهند. در حوزه راه‌های عشایری، حدود 9 هزار و 600 کیلومتر عملیات مرتبط با تیغ‌زنی و بهسازی مسیرها انجام شده که نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. این اقدامات با حمایت استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و همکاری مجموعه‌های اجرایی صورت گرفته است.
در بخش تأمین و مدیریت منابع آب نیز اقدامات قابل‌توجهی انجام شده است. احداث و اجرای حدود 93 بند خاکی از جمله اقداماتی است که با هدف جمع‌آوری روان‌آب‌ها، تقویت منابع آب زیرزمینی و کمک به تأمین آب در مناطق عشایری انجام شده است. این بندهای خاکی می‌توانند در ذخیره‌سازی آب و استفاده بهتر از بارش‌ها مؤثر باشند و بخشی از روان‌آب‌هایی را که از منطقه خارج می‌شوند، در محدوده موردنیاز نگه دارند.
همچنین در زمینه بازسازی و بهسازی قنات‌ها، بازگشایی مسیرها و ایجاد راه‌های دسترسی جدید اقداماتی صورت گرفته است. در بخش آبرسانی نیز متناسب با افزایش نیاز دام و شرایط بارندگی، فعالیت‌ها توسعه یافته است. در سال جاری به دلیل شرایط مناسب‌تر بهاری و افزایش مراتع و پوشش گیاهی، جابه‌جایی و حضور دام در مناطق بیشتری انجام شد و همین موضوع ضرورت افزایش خدمات آبرسانی را بیشتر کرد.
تقویت ناوگان خدمات‌رسانی و آبرسانی به دام
تسنیم: برای ارتقای توان عملیاتی اداره کل امور عشایر و پاسخ‌گویی به نیازهای مناطق دورافتاده چه برنامه‌ای اجرا شده است؟
خادمی‌نژاد: تقویت و نوسازی ناوگان خدمات‌رسانی یکی از محورهای مهم فعالیت ما بوده است. در این زمینه، 14 دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین به ناوگان اضافه شده و برای استفاده در عملیات عمرانی و خدمات‌رسانی به مناطق عشایری به کار گرفته شده‌اند. این تجهیزات در تیغ‌زنی و بهسازی راه‌ها، بازگشایی مسیرها، اجرای بندهای خاکی و سایر فعالیت‌های زیربنایی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در بخش آبرسانی نیز افزایش ظرفیت ناوگان و تأمین تانکرهای جدید در برنامه قرار دارد. هدف این است که بتوانیم در زمان افزایش نیاز، به‌ویژه در دوره‌های خشکسالی یا هنگام استقرار دام در مناطق دورافتاده، خدمات مناسب‌تری ارائه کنیم. البته اجرای این برنامه‌ها فقط به امکانات دولتی وابسته نیست. همراهی مردم و مشارکت خود عشایر نیز اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از مناطق، عشایر برای اجرای طرح‌های آبرسانی و بازگشایی مسیرها همکاری کرده‌اند و این مشارکت، نمونه‌ای از روحیه همیاری و مسئولیت‌پذیری در جامعه عشایری است.
رشد تولیدات دامی و افزایش پوشش بیمه دام
تسنیم: وضعیت تولیدات دامی عشایر در سال جاری چگونه بوده و چه شاخص‌هایی برای ارزیابی این روند در اختیار دارید؟
خادمی‌نژاد: در حوزه تولیدات دامی، امسال روند مثبتی را شاهد بوده‌ایم. بر اساس آمار اعلام‌شده در گزارش عملکرد مجموعه، تولید شیر و فرآورده‌های لبنی رشد قابل‌توجهی داشته و افزایش تولید در برخی بخش‌ها با شرایط مناسب‌تر مراتع و وضعیت دام ارتباط دارد. در بخش گوشت نیز با توجه به اینکه بخش مهمی از تولید و عرضه در نیمه دوم سال و ماه‌های پیش‌رو انجام می‌شود، ارزیابی نهایی به آمار تکمیلی نیاز دارد.
یکی از شاخص‌های قابل‌توجه، افزایش حدود 27 درصدی بیمه دام در شش‌ماهه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه است. این شاخص می‌تواند نشانه‌ای از افزایش توجه به پوشش بیمه‌ای و تغییرات وضعیت دامداری عشایری باشد. با این حال، برای ارزیابی دقیق میزان افزایش جمعیت دام و تولید، باید آمارهای تخصصی مربوط به تعداد دام، میزان تولید و عملکرد بیمه‌ای را در کنار یکدیگر بررسی کرد. رویکرد ما این است که ضمن حمایت از تولید، شرایطی فراهم شود که عشایر در برابر مخاطراتی مانند خشکسالی و کاهش منابع خوراک دام، آسیب کمتری ببینند.
افزایش اعتبارات و تسهیلات حمایتی عشایر
تسنیم: اعتبارات و تسهیلات اختصاص‌یافته به جامعه عشایری چه تغییری داشته است؟
خادمی‌نژاد: در حوزه تأمین منابع مالی، حمایت‌های استانی و ملی افزایش یافته است. بر اساس آمار ارائه‌شده، اعتبارات مرتبط با برخی برنامه‌های حمایتی از حدود 30 میلیارد و 800 میلیون تومان در سال گذشته به حدود 60 میلیارد و 400 میلیون تومان در سال جاری رسیده است. این رقم در بخش مربوط به اعتبارات مصوب و منابع پیش‌بینی‌شده مطرح شده و جذب کامل آن به روند اجرایی و تحقق شرایط تخصیص بستگی دارد. همچنین در بخش تسهیلات قرض‌الحسنه اشتغال نیز افزایش منابع در دستور کار بوده است.
این حمایت‌ها برای تقویت فعالیت‌های تولیدی، توسعه اشتغال و بهبود وضعیت اقتصادی خانوارهای عشایری اهمیت دارد. البته هدف صرفاً افزایش اعتبار نیست؛ بلکه باید منابع به طرح‌هایی اختصاص یابد که در بلندمدت به درآمد پایدار و افزایش توان اقتصادی خانوارها منجر شوند. در این مسیر، تلاش می‌کنیم طرح‌هایی مورد حمایت قرار گیرند که متناسب با شرایط زندگی عشایری، ظرفیت‌های منطقه و نیازهای واقعی تولیدکنندگان باشند.
توسعه بازار صنایع‌دستی و راه‌اندازی فروشگاه «ارمغان ایل»
تسنیم: یکی از مشکلات تولیدکنندگان عشایری، بازاریابی و فروش محصولات است. برای رفع این مشکل چه اقداماتی انجام داده‌اید؟
خادمی‌نژاد: یکی از خواسته‌های اصلی جامعه عشایری این است که محصولات تولیدی آنان به بازار مناسب دسترسی داشته باشد. بسیاری از خانوارهای عشایری در حوزه صنایع‌دستی فعالیت می‌کنند و محصولاتی متنوع، از عروسک‌های دست‌ساز و سبدبافی گرفته تا فرش، گلیم، پوشاک و سایر تولیدات محلی، عرضه می‌کنند. مشکل اصلی این است که تولید به‌تنهایی کافی نیست و اگر بازار فروش مناسبی وجود نداشته باشد، درآمد تولیدکننده نیز محدود خواهد شد. به همین دلیل، در کنار حمایت از تولید، بر بازاریابی و بازاررسانی تمرکز کرده‌ایم.
در این راستا، فروشگاه و ظرفیت نمایشگاهی «ارمغان ایل» برای معرفی و عرضه محصولات عشایری مورد توجه قرار گرفته است. حضور تولیدکنندگان خراسان جنوبی در نمایشگاه‌های صنایع‌دستی و برنامه‌های مرتبط با روستا و عشایر نیز به معرفی بهتر محصولات و افزایش فروش کمک کرده است. در برخی نمایشگاه‌ها، محصولات استان با استقبال خوبی روبه‌رو شده‌اند و خرید محصولات عشایری از سوی مجموعه‌های مرتبط نیز انجام شده است. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که با ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و بازار، می‌توان بخشی از مشکلات فروش را برطرف کرد.
در این میان، زنان عشایری جایگاه ویژه‌ای دارند. آنان در بسیاری از فعالیت‌های تولیدی و صنایع‌دستی نقش محوری ایفا می‌کنند و بخش مهمی از اقتصاد خانوارهای عشایری بر تلاش و مهارت آنان استوار است. حمایت از این زنان و فراهم‌کردن فرصت‌های فروش برای محصولاتشان، می‌تواند به تقویت اقتصاد خانواده و ایجاد اشتغال پایدار کمک کند.
حمایت از استعدادهای جوان و تشکیل تشکل‌های تخصصی
تسنیم: برای توانمندسازی نسل جوان عشایر و استفاده از ظرفیت‌های آموزشی و اجتماعی آنان چه برنامه‌هایی دارید؟
خادمی‌نژاد: یکی از ظرفیت‌های ارزشمند جامعه عشایری، استعداد و توانمندی کودکان و جوانان آن است. ما معتقدیم بسیاری از این جوانان ایده‌های نو و خلاقانه دارند و اگر فرصت آموزش و ارتباط با محیط‌های حرفه‌ای برای آنان فراهم شود، می‌توانند در آینده نقش مؤثرتری در اقتصاد و توسعه جامعه خود ایفا کنند. در همین راستا، پیگیری‌هایی برای ایجاد یک تشکل مردم‌نهاد با هدف حمایت از استعدادهای عشایری انجام شده است. امیدواریم با همکاری دستگاه‌های مسئول و مشارکت خیران و فعالان اقتصادی، امکان اجرای برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی فراهم شود.
برای نمونه، می‌توان زمینه بازدید دانش‌آموزان و جوانان عشایری از کارخانه‌ها، واحدهای تولیدی و مجموعه‌های موفق اقتصادی را فراهم کرد تا از نزدیک با فرایند تولید و تجربه افراد موفق آشنا شوند. این رویکرد می‌تواند به افزایش انگیزه، توسعه مهارت‌ها و شکل‌گیری ایده‌های جدید در میان نسل جوان کمک کند. هدف ما این است که حمایت‌ها به اقدامات مقطعی محدود نشود، بلکه زمینه رشد مستمر و شکل‌گیری فرصت‌های پایدار برای این جامعه فراهم شود.
اجرای طرح بیمه محصولات دامی با محوریت خشکسالی
تسنیم: یکی از موضوعات جدید در حوزه حمایت از عشایر، بیمه محصولات دامی است. این طرح چه تفاوتی با بیمه‌های معمول دام دارد؟
خادمی‌نژاد: در گذشته، بخش عمده پوشش‌های بیمه‌ای دام به حوادثی مانند تلف‌شدن دام و برخی مخاطرات مشخص مربوط می‌شد. اما یکی از مشکلات اساسی عشایر، خشکسالی و کاهش منابع طبیعی و علوفه موردنیاز دام است؛ موضوعی که می‌تواند به‌صورت مستقیم بر معیشت خانوار عشایری اثر بگذارد.
در همین راستا، طرح بیمه محصولات دامی با توجه به شاخص‌های مرتبط با خشکسالی در خراسان جنوبی به‌عنوان طرح پایلوت مورد توجه قرار گرفته است. هدف این است که در صورت تحقق شرایط پیش‌بینی‌شده در طرح و تأیید شاخص‌های مربوط، حمایت بیمه‌ای به دامداران عشایری اختصاص یابد. در این سازوکار، شرایط بارندگی و اطلاعات تخصصی هواشناسی، در کنار ضوابط صندوق بیمه و دستگاه‌های مسئول، در ارزیابی وضعیت مورد توجه قرار می‌گیرد. بر اساس سازوکار پیش‌بینی‌شده، حمایت می‌تواند به تأمین علوفه و کاهش فشار اقتصادی ناشی از خشکسالی کمک کند.
این طرح اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دام، اصلی‌ترین دارایی تولیدی و بخش مهمی از سرمایه معیشتی یک خانوار عشایری است. اگر دامدار در شرایط خشکسالی مجبور به حذف دام یا فروش دارایی خود شود، بازگشت به چرخه تولید بسیار دشوار خواهد بود. به همین دلیل، تلاش می‌کنیم با توسعه پوشش‌های بیمه‌ای، حمایت از تولید و پیش‌بینی راهکارهای جبرانی، تاب‌آوری خانوارهای عشایری در برابر مخاطرات طبیعی افزایش یابد.
نقش مالیات نشان‌دار در تکمیل پروژه‌های عشایری
تسنیم: درباره طرح مالیات نشان‌دار و امکان هدایت منابع مالیاتی به پروژه‌های مناطق عشایری توضیح دهید.
خادمی‌نژاد: یکی از موضوعاتی که در حال پیگیری آن هستیم، استفاده از ظرفیت مالیات نشان‌دار برای تکمیل پروژه‌های موردنیاز جامعه عشایری است. در این روش، امکان هدایت منابع مالیاتی به پروژه‌های مشخص و واجد شرایط فراهم می‌شود تا مؤدیان بتوانند از محل هزینه‌کرد منابع، در اجرای طرح‌های اولویت‌دار مشارکت کنند. در خراسان جنوبی، پروژه‌ای برای یکی از مناطق هدف با حدود 22 خانوار عشایری مطرح شده که اعتبار موردنیاز آن حدود 25 میلیارد تومان برآورد شده است. پیگیری‌های لازم برای معرفی این پروژه و فراهم‌کردن امکان مشارکت مؤدیان در حال انجام است.
مزیت این روش آن است که مردم و مؤدیان مالیاتی می‌توانند آثار مشارکت خود را در اجرای پروژه‌های مشخص مشاهده کنند. از سوی دیگر، تأمین منابع برای طرح‌های زیرساختی می‌تواند به بهبود شرایط زندگی، تقویت اشتغال و افزایش دسترسی عشایر به خدمات ضروری کمک کند. البته اجرای این سازوکار به تأیید پروژه، ضوابط قانونی و فرایندهای مربوط بستگی دارد و تلاش ما این است که با همکاری دستگاه‌های مسئول، امکان استفاده از این ظرفیت برای پروژه‌های اولویت‌دار عشایری فراهم شود.
برنامه توسعه انرژی خورشیدی در تعاونی‌های عشایری
تسنیم: در حوزه انرژی و کاهش هزینه‌های خدمات‌رسانی به مناطق عشایری چه برنامه‌هایی در دست اجراست؟
خادمی‌نژاد: توسعه انرژی خورشیدی از جمله برنامه‌های جدیدی است که برای استفاده از ظرفیت‌های جامعه عشایری دنبال می‌کنیم. در این زمینه، همکاری با مجموعه‌های مرتبط و تعاونی‌های عشایری برای اجرای طرح‌های انرژی تجدیدپذیر مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس برنامه مطرح‌شده، ایجاد یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت حدود 200 کیلووات در بستر تعاونی عشایری در دستور کار قرار دارد. این طرح می‌تواند زمینه استفاده بهتر از انرژی‌های پاک و تقویت نقش تعاونی‌ها در توسعه اقتصادی جامعه عشایری را فراهم کند.
تعاونی‌ها از بازوهای مهم خدمت‌رسانی به عشایر هستند؛ زیرا بسیاری از خدمات، امکانات و نیازهای تولیدی از طریق همین مجموعه‌ها به دست جامعه هدف می‌رسد. هرچه توان تعاونی‌ها افزایش یابد، امکان ارائه خدمات مؤثرتر و حمایت از تولیدکنندگان نیز بیشتر خواهد شد. در کنار این برنامه، همکاری دستگاه‌های اجرایی، مجموعه‌های حمایتی و تشکل‌های عشایری برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تقویت زیرساخت‌ها ادامه دارد.
ضرورت توجه به ایمنی عشایر در شرایط بارندگی و وقوع سیلاب
تسنیم: با توجه به شرایط اقلیمی خراسان جنوبی، برای کاهش مخاطرات طبیعی و افزایش ایمنی عشایر چه توصیه‌هایی دارید؟
خادمی‌نژاد: ایمنی عشایر در برابر مخاطرات طبیعی، به‌ویژه بارندگی‌های شدید، سیلاب و صاعقه، اهمیت زیادی دارد. از آنجا که بخشی از خانوارهای عشایری در مناطق باز و دور از مراکز خدماتی مستقر هستند، آگاهی از اصول ایمنی می‌تواند از بروز حوادث جلوگیری کند. توصیه ما این است که عشایر هنگام بارندگی از استقرار در مسیر سیلاب و زیر پل‌ها خودداری کنند و در صورت احتمال وقوع سیلاب، دام و وسایل ضروری خود را به مناطق امن‌تر منتقل کنند.
در زمان وقوع صاعقه نیز باید از قرارگرفتن در کنار درختان منفرد و پایه‌های برق و استفاده از تلفن همراه در فضای باز و نقاط پرخطر خودداری شود. همراه‌داشتن وسایل ضروری، تجهیزات روشنایی و آذوقه کافی نیز در شرایط اضطراری اهمیت دارد. در این زمینه، با همکاری دستگاه‌های مرتبط، از جمله اداره کل هواشناسی استان، اطلاع‌رسانی و تهیه محتوای آموزشی برای جامعه عشایری دنبال شده است. هدف این است که با افزایش آگاهی، احتمال وقوع حوادث کاهش یابد و عشایر بتوانند در شرایط جوی نامساعد، تصمیم‌های ایمن‌تری بگیرند.
هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی برای خدمت‌رسانی بهتر
تسنیم: نقش همکاری دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های مختلف استان را در پیشبرد برنامه‌های عشایری چگونه ارزیابی می‌کنید؟
خادمی‌نژاد: پیشبرد برنامه‌های عشایری بدون همکاری دستگاه‌های مختلف امکان‌پذیر نیست. در حوزه‌های زیرساخت، آب، راه، بیمه، دامپزشکی، آموزش، اشتغال و توسعه اقتصادی، مجموعه‌های مختلف باید در کنار یکدیگر فعالیت کنند. در استان خراسان جنوبی، همکاری میان دستگاه‌های اجرایی، استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، مجموعه جهاد کشاورزی، دامپزشکی، تعاونی‌ها و سایر بخش‌های مرتبط، زمینه اجرای بخشی از برنامه‌ها را فراهم کرده است.
در حوزه دامپزشکی نیز خدماتی مانند واکسیناسیون و اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت دام اهمیت زیادی دارد؛ به‌ویژه در شرایطی که دسترسی به مناطق عشایری دشوار است و ارائه خدمات باید با برنامه‌ریزی دقیق انجام شود. همچنین تعاونی‌های عشایری، تشکل‌های مردمی و خود خانوارهای عشایری در اجرای طرح‌ها مشارکت دارند. این همکاری می‌تواند هزینه‌ها را کاهش دهد، سرعت اجرای برنامه‌ها را افزایش دهد و موجب شود خدمات متناسب با نیازهای واقعی جامعه هدف ارائه شود. اعتقاد ما این است که حمایت از عشایر نباید به اقدامات مقطعی محدود شود. برنامه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در بلندمدت به تقویت تولید، افزایش درآمد و پایداری زندگی عشایری منجر شوند.
بازاررسانی و اشتغال؛ اولویت اصلی جامعه عشایری
تسنیم: اگر بخواهید مهمترین مطالبه جامعه عشایری از دستگاه‌های مسئول را بیان کنید، به چه موضوعی اشاره می‌کنید؟
خادمی‌نژاد: یکی از مهمترین خواسته‌های عشایر این است که بتوانند محصولات خود را با شرایط مناسب به فروش برسانند. این جامعه ظرفیت تولیدی بالایی دارد و در حوزه دامداری، لبنیات، گوشت و صنایع‌دستی فعالیت می‌کند؛ اما برای افزایش درآمد، باید بازارهای مطمئن و پایداری در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد.
ما تلاش کرده‌ایم با معرفی محصولات، حضور در نمایشگاه‌ها، ایجاد ارتباط با فروشگاه‌ها و توسعه بازاررسانی، زمینه فروش بهتر تولیدات عشایری را فراهم کنیم. همچنین استفاده از ظرفیت گردشگری می‌تواند به معرفی محصولات و افزایش درآمد خانوارها کمک کند. در کنار این موضوع، توسعه زیرساخت‌ها، تأمین آب، بهسازی راه‌ها، تقویت بیمه و حمایت از طرح‌های اشتغال‌زا همچنان از اولویت‌های ماست.
عشایر با وجود محدودیت‌های اقتصادی، سهم مهمی در تولید و تأمین نیازهای جامعه دارند. وظیفه دستگاه‌های مسئول این است که با حمایت هدفمند، زمینه فعالیت بهتر آنان را فراهم کنند و اجازه ندهند مشکلات زیرساختی و نبود بازار مناسب، مانع بهره‌برداری از ظرفیت‌های این جامعه شود. امیدواریم با ادامه همکاری دستگاه‌های اجرایی، مشارکت خود عشایر و حمایت رسانه‌ها، توانمندی‌های این جامعه بیش از گذشته معرفی شود و زمینه افزایش تولید، اشتغال و درآمد پایدار در مناطق عشایری خراسان جنوبی فراهم آید.
انتهای پیام/