حجتالاسلام مرتضی استقامت، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به تبیین نقش بنیادین مسجد در تمدن نوین اسلامی پرداخت و تأکید کرد که توجه به کارکردهای جامع مسجد، راهگشای بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه امروز است.
عضو شورای اسلامی شهر قم با استناد به آیه شریفه «إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ امن بِاللَّهِ» گفت: یکی از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی، احیای کارکرد واقعی مساجد بود. حتی میتوان گفت مقدمه پیروزی انقلاب، مساجد بودند. امامخمینی(ره) همواره مسجد را سنگر اول معرفی میکردند. در روایات نیز آمده است که هر کاری که در آنجا برای خداوند انجام شود، عبادت محسوبمیشود.
وی افزود: نباید مساجد به نمازخانه سالمندان و میانسالان تبدیل و کارکردهای اصلی خود در حل مسائل مردم، تربیت جوانان، ایجاد نشاط اجتماعی و رشد خانوادهها را از دست دهد.
ظرفیتهای فراموششده مسجد
استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: مساجد باید محل تربیت و تعالی جوانان، ارتباط خانوادهها، حضور دختران و بانوان و برگزاری کلاسهای گوناگون تربیتی و فرهنگی باشند. این ظرفیتها منحصر به مسجد است و در هیچ نهاد دیگری یافت نمیشود. متأسفانه در سالهای گذشته بهجای تقویت این جایگاه، نهادهایی مانند فرهنگسراها یا سراهای محله ایجاد شد که بسیاری از کارکردهایشان میتوانست در مسجد تعریف شود.
وی تصریحکرد: از روزگاران گذشته، بسیاری از حرکتهای بزرگ اجتماعی و علمی از دل مساجد آغاز شد. از ثبتنام رزمندگان در دوران دفاع مقدس گرفته تا درسهای شهید مطهری، جلسات حضرت آقا و ارتباط روحانیت با مردم، همه بر محور مسجد شکل گرفت.
نمونههای موفق و تجربههای میدانی
عضو شورای اسلامی شهر قم با اشاره به نمونههای موفق فعالسازی مساجد گفت: در برخی شهرها بانوان خانهدار صبحها در مسجد گرد هم میآیند، فعالیت میکنند و پویایی مسجد را حفظ میکنند. یا برخی کانونهای تربیتی، برنامههای شبانهای برای نوجوانان طراحی کردهاند تا آنان تجربه حضور جمعی در مسجد را داشته باشند. در مساجدی که جوانان متولی برنامهریزی و سیاستگذاری هستند، خلاقیت و شور آنان موجب اجرای طرحهای نو و جذب نوجوانان شده است.
وی تأکید کرد: این ظرفیت باید بیشتر گسترش یابد تا مسجد به پرورشگاهی برای سبک زندگی الهی تبدیل شود. خاطرات شیرین دوران کودکی و نوجوانی بسیاری از ما، در مسجد رقم خوردهاست؛ امروز هم باید این فضا برای نسل جدید فراهم شود.
ضرورت توجه به نسل کودک و نوجوان
حجتالاسلام استقامت با اشاره به آسیبهای موجود خاطرنشان کرد: متأسفانه در برخی مساجد به کودکان و نوجوانان توجه کافی نمیشود. اگر برای آنان برنامههای جذاب و متناسب طراحی نشود، بهطور طبیعی جذب فضاهای دیگر میشوند. در حالیکه اگر مسجد محل رشد و تربیت آنان باشد، هویت دینی و اجتماعیشان به بهترین شکل شکل خواهد گرفت.
مسجد؛ پایگاه حل مسائل اجتماعی
این استاد حوزه ادامه داد: مسجد علاوه بر کارکرد عبادی، پایگاه حل مشکلات اجتماعی نیز هست. بسیاری از آسیبهای اجتماعی ریشه در فاصله گرفتن افراد از مسجد دارد. کسانی که اهل مسجد هستند، معمولاً در معرض آسیبهای جدی قرار نمیگیرند. بنابراین بخشی از درمان معضلات اجتماعی، بازگشت به مسجد و احیای کارکردهای آن است.
اهمیت معماری و رونق مساجد
حجتالاسلام استقامت با تأکید بر ضرورت توجه به معماری، عمران و نگهداری مساجد گفت: در میان برخی مسلمانان دیگر، به ظاهر و آبادانی مسجد اهمیت ویژه دادهمیشود. ما نیز باید علاوه بر توجه به باطن و کارکرد مسجد، به معماری، زیبایی و رونق آن اهتمام بیشتری نشان دهیم. رونق مسجد تنها در گرو تعداد نمازگزاران نیست، بلکه در گرو تعالی و تربیت افرادی است که سبک زندگی خدایی را در مسجد میآموزند.
نقش مسجد در کاهش آسیبهای اجتماعی
عضو شورای اسلامی شهر قم افزود: در روایات تأکید فراوانی بر اهمیت مسجد وجود دارد. حتی گفته شده تا چهل خانه پیرامون مسجد، همسایه آن محسوب میشوند و در رفتوآمد باید حضور داشته باشند. این نشاندهنده جایگاه ویژه مسجد در پیوندهای اجتماعی است. بهعنوان نمونه در ماه رمضان که آمار آسیبهای اجتماعی کاهش مییابد، یکی از دلایل آن عبادت جمعی و حضور گسترده در مساجد است. اگر این پیوند دائمی شود، بسیاری از مشکلات اجتماعی نیز مرتفع خواهد شد.
حجتالاسلام استقامت در پایان ابراز کرد: اگر برنامهریزیها و سیاستگذاریهای کلان کشور بر محور مسجد باشد، بسیاری از ضعفهای فرهنگی و اجتماعی جبران میشود. باید بکوشیم مساجد رونق واقعی بگیرند، تا نهتنها محل عبادت که کانون پرورش نسل مؤمن و انقلابی باشند. در این صورت، تمدن نوین اسلامی در عمل تحقق خواهد یافت.
انتهای پیام/