به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در سالهای اخیر، منطقه آسیای مرکزی شاهد رقابت تسلیحاتی پنهان و نوسازی ساختارهای نظامی بوده است. در این میان، جمهوری قرقیزستان به عنوان یکی از کشورهای کلیدی این منطقه، استراتژی دفاعی خود را بر پایه توسعه فناوریهای نوین، بهویژه سامانههای بدون سرنشین و هوش مصنوعی استوار کرده است.
گزارشهای اندیشکدهها و رسانههای منطقهای، نشان میدهد که بودجه دفاعی بیشکک در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته و مقامات این کشور تمرکز ویژهای بر خرید و بومیسازی پهپادهای رزمی معطوف کردهاند؛ روندی که بهویژه پس از خرید نخستین پهپادهای رزمی در اواخر سال 2021 میلادی شتاب بیشتری گرفته است.
ورود بخش خصوصی قرقیزستان به عرصه صنایع دفاعی مدرن
در این راستا، یک مرکز تحقیقاتی خصوصی به نام «نانواسپیس» (Nanospace) در نزدیکی بیشکک، پایتخت قرقیزستان، فعالیتهای خود را در زمینه تولید سامانههای پهپادی و رباتیک نظامی به طرز چشمگیری گسترش داده است.
این مرکز تحقیقاتی که با سرمایهگذاری بخش خصوصی اداره میشود، از حمایتهای مستقیم و ویژه «سدیر جباروف» رئیسجمهور قرقیزستان برخوردار است. جباروف شخصاً اراضی وسیعی را برای احداث این مجتمع اختصاص داده و بستر لازم را برای برقراری همکاریهای تنگاتنگ میان بنیانگذاران این مرکز و نیروهای مسلح قرقیزستان فراهم کرده است.
«اولان سلاماتوف» مدیر مرکز تحقیقاتی نانواسپیس، در گفتگو با رسانهها اعلام کرد که این مرکز اکنون موفق به دریافت مجوز رسمی برای تولید سامانههای بدون سرنشین با استانداردهای نظامی شده است.
وی با تشریح اهداف این مجموعه اظهار داشت: «ما در این مرکز انواع پهپادهای دید اول شخص (FPV)، پهپادهای شناسایی دوربرد و سامانههای رباتیک زمینی را طراحی و مونتاژ میکنیم. این ماشینهای جنگی قادرند در خطوط مقدم، پشتیبانی آتش برای نیروهای پیاده فراهم یا مواد منفجره را به زیر تانکهای دشمن هدایت کنند. اگرچه امیدواری قلبی ما این است که هرگز جنگی رخ ندهد، اما در هر صورت، ارتش و کشور ما باید برای هر سناریویی آمادگی کامل داشته باشند.»
از مهندسی معکوس تا طراحی پهپاد بومی «سارا-02»
به گفته مدیر نانواسپیس، متخصصان این مرکز در ابتدای فعالیت خود، نمونههای خارجی پهپادها را مهندسی معکوس و کپیبرداری میکردند، اما پس از کسب دانش فنی لازم، موفق به طراحی و ساخت پهپاد شناسایی دوربرد بومی خود تحت عنوان «SAARA-02» شدند.
سلاماتوف مدعی شد که این پهپاد بومی در منطقه استراتژیک «باتکن» با موفقیت آزمایش شده و در جریان درگیریهای مرزی سال 2021 میان قرقیزستان و تاجیکستان، نقشی کلیدی در پشتیبانی اطلاعاتی از نیروهای مرزبانی و ارتش قرقیزستان ایفا کرده است.
وی با اشاره به خودکفایی در بخش بزرگی از زنجیره تولید افزود که این مرکز در حال حاضر قادر است پهپادهای شناسایی با قابلیت پرواز در ارتفاع بالا را به صورت مستقل تولید کند.
بخش اعظم قطعات مورد نیاز این پهپادها در داخل خود مجتمع و با استفاده از چاپگرهای سهبعدی صنعتی تولید میشوند. تنها قطعات وارداتی این سامانهها، تراشهها و ریزپردازندهها هستند، در حالی که طراحی، ساخت و مونتاژ بردهای الکترونیکی و سیستمهای ناوبری کاملاً توسط مهندسان داخلی انجام میگیرد. البته تولید انبوه پهپادهای FPV به دلیل محدودیت در دسترسی به برخی ماشینآلات صنعتی پیشرفته، هنوز به ظرفیت حداکثری نرسیده است.
توسعه رباتهای جنگی و خودروی رزمی «کابیلان»
علاوه بر پرندههای بدون سرنشین، مرکز نانواسپیس در حال توسعه رباتهای زمینی هوشمند است. این خودروهای بدون سرنشین کوچک به گونهای طراحی شدهاند که وظیفه انتقال مهمات و تدارکات حیاتی به خطوط مقدم جبهه یا تخلیه مجروحان از زیر آتش دشمن را بر عهده بگیرند. این اقدامات ریسک تلفات انسانی را در درگیریهای مستقیم به حداقل میرساند.
علاوه بر این، سلاماتوف از انعقاد یک قرارداد رسمی و راهبردی با نیروهای ویژه ارتش قرقیزستان برای ساخت خودروی رباتیک و رزمی «کابیلان» (Kabylan) خبر داد. این پلتفرم رباتیک پیشرفته میتواند به انواع تیربارهای سنگین مجهز شود یا به عنوان یک پایگاه متحرک و زرهی برای پرتاب پهپادها در عملیاتهای ناگهانی مورد استفاده قرار گیرد.
خیز بیشکک برای ورود به عرصه صنایع موشکی و هوافضا
بخش دیگری از برنامههای بلندمدت مرکز نانواسپیس، سرمایهگذاری روی نسل جوان و بومیسازی کامل دانش هوافضا در قرقیزستان است. طبق برنامهریزیهای صورت گرفته، این مرکز قصد دارد از پاییز سال جاری، دورههای آموزشی تخصصی را برای دانشجویان و مهندسان جوان علاقهمند به حوزه رباتیک و پهپاد آغاز کند. این برنامه آموزشی ترکیبی از کلاسهای تئوری در نوبت صبح و کارگاههای عملی در کنار مهندسان ارشد مرکز در نوبت عصر خواهد بود.
همچنین، مهندسی موشک یکی دیگر از حوزههای پیشران در این مرکز تحقیقاتی است. سلاماتوف فاش کرد که چندین نمونه اولیه از راکتهای توسعهیافته توسط تیم فنی آنها تاکنون با موفقیت پرتاب شده و به ارتفاع دو کیلومتری دست یافتهاند.
در حال حاضر، مهندسان نانواسپیس در حال کار بر روی ساخت راکتی پیشرفتهتر هستند که قادر باشد به لایه استراتوسفر زمین برسد. در صورت موفقیت این پروژه، بیشکک برنامهریزی کرده است تا در سال آینده میلادی، نخستین دانشکده تخصصی مهندسی موشک را در این کشور راهاندازی کند تا پشتوانه علمی لازم برای نوسازی ارتش قرقیزستان در دهههای آینده تضمین شود.
انتهای پیام/