به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، علیرضا رئیسی امروز در نشست دورهای مشاوران امور زنان و خانواده دستگاههای اجرایی اظهار کرد: بر اساس آخرین آمار کشوری، سالانه حدود 142 هزار مورد جدید سرطان در کشور ثبت میشود که تقریباً نیمی از آنها مربوط به زنان است. به طور متوسط روزانه حدود 390 مورد جدید سرطان تشخیص داده میشود که حدود 190 مورد آن در زنان رخ میدهد. به عبارتی، تقریباً هر 3 تا 4 دقیقه یک مورد جدید سرطان در کشور شناسایی میشود و در هر ساعت از شبانهروز، 16 خانواده از ابتلای یکی از اعضای خانواده خود به سرطان مطلع میشوند؛ آماری که نشاندهنده بزرگی این چالش است.
وی افزود: از هر 10 مورد سرطان، 4 مورد قابل پیشگیری است؛ یعنی حدود 40 درصد از سرطانها را میتوان با کنترل عوامل خطر کاهش داد.
رئیسی ادامه داد: اگر سالانه 140 هزار مورد جدید بروز سرطان را مبنا قرار دهیم، جلوگیری از ابتلای 60 هزار نفر در هر سال امکانپذیر خواهد بود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان این که سونامی سرطان در کشور ایجاد نشده است، گفت: وقتی درباره افزایش سرطان صحبت میکنیم، نباید همه مسئولیت را متوجه وزارت بهداشت بدانیم. وظیفه نظام سلامت، حرکت به سمت کاهش عوامل خطر و پیشگیری از بیماری است، اما بسیاری از این عوامل خارج از حوزه اختیارات مستقیم وزارت بهداشت قرار دارند. برای مثال، خودروسازانی که خودروهای پرمصرف و بیکیفیت تولید میکنند، از یک سو با افزایش تصادفات جان مردم را در جادهها میگیرند و از سوی دیگر با مصرف بالای سوخت و تشدید آلودگی هوا، در افزایش خطر ابتلا به سرطان نیز نقش دارند بنابراین، کاهش بار سرطان تنها با اقدامات درمانی ممکن نیست و نیازمند همکاری همه بخشها برای کاهش عوامل خطر است.
وی با اشاره به نقش آلودگی های محیطی در سلامت مردم گفت: در کلانشهرها آلودگی های بیشتری وجود دارد و سرطان های مرتبط با آلودگی هوا نیز می تواند بیشتر باشد. به همین دلیل، عوامل اجتماعی موثر بر سلامت اهمیت بسیار زیادی دارند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: استفاده از انرژی پاک می تواند به کاهش آلودگی هوا و در نتیجه کاهش آسیب های ناشی از آن بر سلامت مردم کمک کند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره شایع ترین سرطان ها در کشور گفت: در زنان، سرطان پستان، تیروئید، سرطان های دستگاه گوارش، پوست و معده از سرطان های شایع هستند. در مردان نیز سرطان پروستات، سرطان کولورکتال (روده بزرگ)، پوست و معده از جمله سرطان های اصلی به شمار می روند.
رئیسی با اشاره به آمار مرگ و میر ناشی از سرطان ها افزود: سرطان های معده، ریه، کولورکتال، سیستم عصبی و پروستات از جمله سرطان هایی هستند که در شمار 20 علت اول مرگ قرار دارند. برخی سرطانها ممکن است شیوع بسیار بالایی نداشته باشند، اما در صورت ابتلا، میزان مرگ و میر آنها بیشتر است.
وی با تاکید بر اینکه در بیماری های پیچیده نباید به صورت خطی فکر کرد، گفت: در بیماری هایی که با ژنوم و عوامل محیطی ارتباط دارند، ممکن است عوامل مختلفی در افزایش آمار نقش داشته باشند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: یکی از عوامل میتواند افزایش بیماریابی نسبت به گذشته باشد. از سوی دیگر، امید به زندگی در کشور افزایش یافته و برخی بیماریها نیز در سنین بالاتر ایجاد می شوند بنابراین، افزایش امید به زندگی نیز می تواند بر آمار ابتلا به برخی بیماری ها اثرگذار باشد. در کنار این عوامل، سبک زندگی و سایر عوامل موثر نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
رئیسی متذکر شد: اینکه گفته شود در کشور سونامی سرطان ایجاد شده، درست نیست. از نظر استانداردهای منطقهای و جهانی، اعداد کشور ما عدد عجیب و غریبی نیست و مشابه بسیاری از نقاط دیگر جهان است. اما موضوع مهم این است که بدانیم برای کاهش این آمار چه باید کرد.
وی با بیان اینکه سبک زندگی و ژنتیک در بروز سرطان اهمیت بسیار زیادی دارند، گفت: سبک زندگی در بروز سرطان بسیار موثر است. به عنوان مثال، ثابت شده است که برخی سرطان ها در افراد دارای اضافه وزن و چاقی بیشتر رخ میدهد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: مصرف غذای ناسالم نیز می تواند شانس ابتلا به برخی سرطانها را افزایش دهد بنابراین، سواد سلامت و باورهای مردم اهمیت زیادی دارد و در کنار آن، عوامل اقتصادی و اجتماعی مانند سالمندی، درآمد و حمایتهای اجتماعی، همچنین شهرنشینی، مخاطرات محیطی و ساختارهای بهداشتی و درمانی نیز موثر هستند.
وی با اشاره به عوامل خطر شناخته شده سرطان گفت: 40 درصد سرطان ها در مردان ایرانی و 21 درصد سرطان ها در زنان ایرانی به دلیل عوامل خطر شناخته شده رخ می دهد که از مهم ترین آنها می توان به سیگار، قلیان، تریاک و چاقی اشاره کرد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، دخانیات را یکی از مهم ترین عوامل خطر سرطان دانست و گفت: صنعت دخانیات به صورت آرام و زیرپوستی به سلامت مردم آسیب میزند و یکی از مهمترین تهدیدها برای سلامت جامعه است که تیشه به ریشه سلامت میزند.
رئیسی با اشاره به دسترسی آسان کودکان و نوجوانان به دخانیات افزود: در اطراف بسیاری از مدارس، محل عرضه سیگار وجود دارد. فروش سیگار به افراد زیر 18 سال ممنوع است و فروش سیگار به صورت نخی نیز در بسیاری از کشورها ممنوع است، اما در کشور ما همچنان شاهد این موضوع هستیم.
وی ادامه داد: وقتی دانش آموزی پول کمی در اختیار دارد، ممکن است بتواند سیگار نخی تهیه کند و آن را با دوستان خود مصرف کند. این موضوع نشان می دهد که دخانیات چگونه می تواند بر سبک زندگی کودکان و نوجوانان اثر بگذارد.
رئیسی با اشاره به آثار دود دست دوم گفت: بسیاری از زنان سیگار و قلیان مصرف نمی کنند، اما ممکن است همسر آنها سیگار بکشد و فرد در کنار او در معرض دود قرار گیرد. این افراد نیز در واقع قربانی دود دخانیات هستند.
وی با انتقاد از ترویج مصرف سیگار در برخی تولیدات تصویری افزود: متاسفانه در برخی فیلم ها و تولیدات خانگی، مصرف سیگار به شکل گسترده نمایش داده می شود. گاهی این پیام منتقل می شود که فرد ناراحت است و برای آرام شدن سیگار می کشد. جوانی که این تصاویر را می بیند، ممکن است چنین رفتاری را یاد بگیرد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره غربالگری سرطان ها گفت: در سرطان پستان، سن 30 تا 69 سالگی اهمیت زیادی دارد و خودآزمایی نیز بسیار ساده است. افراد باید آموزش ببینند که خود را معاینه کنند و در صورت مشاهده مورد مشکوک، به پزشک مراجعه کنند. حدود 90 درصد این کار می تواند توسط خود فرد انجام شود و راهکار آن نیز مشخص و ساده است.
رئیسی با اشاره به غربالگری سرطان های دستگاه گوارش و روده افزود: بسیاری از سرطانهای دستگاه گوارش و روده ممکن است باعث ورود مقدار کمی خون به روده و در نهایت مدفوع شوند. با یک آزمایش ساده میتوان این خون را شناسایی کرد و در صورت نیاز، بررسی های تشخیصی بیشتری انجام داد.
وی درباره سرطان دهانه رحم بیان کرد: این سرطان به طور کامل قابل پیشگیری است و با یک آزمایش ساده و غربالگریهای ساده می توان آن را تشخیص داد. اگر سرطان دهانه رحم در مراحل ابتدایی شناسایی شود، درمان آن بسیار راحت تر خواهد بود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: برای برخی انواع مرتبط با ویروس HPV نیز واکسن وجود دارد و میتوان با واکسیناسیون از بروز برخی سرطان ها پیشگیری کرد.
بررسی علمی واکسن HPV در کشور
رئیسی با اشاره به اینکه واکسن HPV در حال حاضر در برنامه واکسیناسیون کشور قرار ندارد، گفت: هر واکسنی را نمیتوان وارد برنامه واکسیناسیون کرد. با این حال، کمیته ملی واکسیناسیون کشور در حال بررسی این موضوع است.
وی ادامه داد: در موضوع واکسیناسیون HPV باید دو موضوع از یکدیگر تفکیک شود؛ یکی پیشگیری از عفونت و دیگری پیشگیری از سرطان. برخی گونههای HPV می توانند باعث سرطان شوند و با واکسن می توان از برخی از آنها پیشگیری کرد، اما گونههای دیگری نیز وجود دارند که ممکن است عفونت ایجاد کنند و ارتباطی با سرطان نداشته باشند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت تاکید کرد: در حال بررسی شیوع و بروز این ویروس و میزان اثربخشی واکسن هستیم و پروژه تحقیقاتی نیز در این زمینه در حال انجام است. درباره سرطان دهانه رحم و واکسن HPV باید بر اساس کار علمی و شواهد صحبت کرد و این موضوع نباید به شکل جنجالی مطرح شود.
انتهای پیام/