به گزارش خبرگزاری تسنیم، فوتبال در سالهای اخیر شاهد تغییرات متعددی در قوانین داوری بوده است اما یکی از بحثبرانگیزترین آنها استفاده برخی تیمها از وقفههای پزشکی به عنوان ابزاری تاکتیکی بوده است؛ روشی که به مربیان اجازه میداد بدون داشتن حق درخواست تایماوت رسمی، دقایقی بازی را متوقف کرده و دستورهای فنی خود را به بازیکنان منتقل کنند.
در جام جهانی 2026، قوانین آزمایشی متعددی از جمله وقفههای تبلیغاتی بین دو نیمه، استراحت طولانیتر و مداخلات متفاوت VAR به اجرا درآمد اما این تغییرات قرار نیست وارد فوتبال باشگاهی اروپا شوند. در مقابل، فوتبال انگلیس از فصل جدید قانون تازهای را به صورت آزمایشی اجرا خواهد کرد؛ قانونی که مستقیماً استفاده از «تایماوتهای تاکتیکی» را هدف قرار داده است.
خلأیی که مربیان از آن بهره میبردند
در سالهای اخیر، برخی مربیان از یک خلأ قانونی برای ایجاد وقفه در جریان مسابقه استفاده میکردند. کافی بود دروازهبان روی زمین بنشیند و درخواست حضور کادر پزشکی کند؛ در این فاصله، سرمربی میتوانست تمام بازیکنان را کنار خط جمع کند و آخرین نکات تاکتیکی را منتقل کند؛ درست شبیه یک تایماوت در بسکتبال.
یکی از مشهورترین نمونهها در اکتبر 2025 رخ داد؛ زمانی که سرمربی چارلتون از دروازهبان خود خواست مصدومیت را شبیهسازی کند تا تیم بتواند در دقایق پایانی برای حفظ برتری 2 بر یک جلسهای کوتاه کنار زمین برگزار کند. این اتفاق تنها به دسته پایین فوتبال انگلیس محدود نماند، در لیگ برتر نیز چنین صحنههایی بارها دیده شد.
اعتراض مربیان؛ از گواردیولا تا آرتتا
یکی از منتقدان جدی این روند، دنیل فارکه، سرمربی لیدزیونایتد بود. او در طول فصل شاهد بود که تیمهایی مانند منچسترسیتی و چلسی از همین روش برای ایجاد وقفه در بازی استفاده کردند.
در یکی از مسابقات، جانلوئیجی دوناروما نزدیک به دو دقیقه روی زمین ماند و پس از ورود پزشکان، همتیمیهایش فرصت یافتند کنار نیمکت جمع شوند. در دیداری دیگر نیز روبرت سانچس بیش از دو دقیقه بازی را متوقف کرد و بار دیگر کادر فنی از این فرصت برای ارائه دستورات تاکتیکی استفاده کرد. پیش از این نیز رسانههای انگلیسی گزارش داده بودند که میکل آرتتا در آرسنال از همین خلأ قانونی بهره برده است.
فارکه در واکنش به این اتفاقات گفته بود: اگر به بازیکنان یاد بدهیم برای برگزاری یک جلسه تاکتیکی مصدومیت را شبیهسازی کنند، این دیگر با روح بازی جوانمردانه سازگار نیست. فوتبال نباید به این سمت حرکت کند.
IFAB وارد عمل شد
پس از افزایش انتقادها، هیئت بینالمللی فوتبال (IFAB) با همکاری فدراسیون فوتبال انگلیس و دپارتمان داوری به ریاست هاوارد وب تصمیم گرفت قانون جدیدی را به صورت آزمایشی اجرا کند.
در ابتدا گزینههای مختلفی روی میز قرار داشت؛ از جمله ممنوعیت نزدیک شدن بازیکنان به نیمکت در زمان توقف مسابقه اما این پیشنهاد کنار گذاشته شد، زیرا ممکن بود مشکلات تازهای مانند اتلاف وقت یا برهم زدن ریتم بازی ایجاد کند. در نهایت، راهکاری متفاوت انتخاب شد.
قانون جدید چگونه اجرا میشود؟
بر اساس قانون جدید، اگر دروازهبان برای درمان نیاز به حضور پزشکان داشته باشد و مسابقه به همین دلیل متوقف شود، پس از آغاز دوباره بازی، یکی از بازیکنان تیم او باید به مدت 60 ثانیه زمین مسابقه را ترک کند. این زمان از لحظه شروع مجدد مسابقه محاسبه میشود و تیم برای یک دقیقه با 10 بازیکن به بازی ادامه خواهد داد. هدف از این قانون، افزایش هزینه تاکتیکی توقفهای غیرضروری است؛ بهگونهای که تیمها دیگر انگیزهای برای ایجاد وقفههای ساختگی نداشته باشند.
چه کسی زمین را ترک میکند؟
انتخاب بازیکنی که باید یک دقیقه بیرون بماند، بر عهده سرمربی خواهد بود. البته مربی تنها 10 ثانیه فرصت دارد نام بازیکن مورد نظر را به داور چهارم اعلام کند. اگر در این بازه زمانی تصمیمی گرفته نشود، کاپیتان تیم به طور خودکار برای یک دقیقه از زمین خارج خواهد شد. همزمان، لیگ استرالیا نیز این قانون را به صورت آزمایشی اجرا خواهد کرد اما با یک تفاوت؛ در آن رقابتها، در همه موارد کاپیتان تیم موظف به ترک زمین خواهد بود.
چهار استثنای مهم
این قانون در همه شرایط اجرا نمیشود و چهار استثنا برای آن در نظر گرفته شده است:
1. اگر دروازهبان در اثر برخورد با بازیکن دیگری مصدوم شود.
2. اگر روی دروازهبان خطا صورت گرفته باشد و به درمان نیاز پیدا کند.
3. اگر دروازهبان دچار خونریزی شده باشد.
4. اگر مصدومیت او به تعویض اجباری منجر شود.
در این شرایط، هیچ بازیکنی مجبور به ترک موقت زمین نخواهد شد.
مزایا و نگرانیهای قانون جدید
کارشناسان معتقدند این تغییر میتواند یکی از رایجترین روشهای اتلاف وقت و ایجاد وقفههای تاکتیکی را از بین ببرد؛ روشی که در سالهای اخیر به تدریج در فوتبال حرفهای رواج یافته بود.
با این حال، نگرانیهایی نیز درباره پیامدهای آن وجود دارد. برخی معتقدند ممکن است دروازهبانان حتی در صورت آسیبدیدگی واقعی از درخواست کمک پزشکی خودداری کنند تا تیمشان مجبور نشود برای یک دقیقه با یک بازیکن کمتر بازی کند.
به همین دلیل، این قانون فعلاً به صورت آزمایشی در لیگ برتر انگلیس، سایر لیگهای حرفهای این کشور و رقابتهای فوتبال زنان اجرا خواهد شد. در صورت موفقیت این طرح، IFAB احتمال دارد آن را از فصل 2028-2027 به عنوان بخشی دائمی از قوانین فوتبال در سراسر جهان تصویب کند.
انتهای پیام/