به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، همزمان با تداوم بحران اقتصادی در ترکیه، جبهه مخالفین اردوغان هنوز هم در وضعیت مه آلود و مبهمی به سر میبرد. چرا که اتفاقاتی نظیر تصمیم داود اوغلو برای انحلال حزب آینده، انشعاب بزرگ و تضعیف حزب جمهوری خلق و فاصله عاطفی معنیدار احزاب کوچک با حزب نو، نشان دهنده آن است که اپوزیسیون هنوز هم چندپاره و نابسامان است.
ولی نظرسنجیهای میدانی، حاکی از این است که بحران اقتصادی و ناکارآمدی دولت برآمده از حزب عدالت و توسعه از یک سو و افزایش محبوبیت حزب نو به رهبری اوزگور اوزل از دیگر سو، در انتخابات بعدی شرایط را برای آکپارتی دشوار خواهد کرد.
اوزل با اعتماد حمله کرد
اوزگور اوزل رهبر نو در صحن علنی پارلمان ترکیه و در یک شوخی و احوالپرسی سرپایی با شریک سیاسی اردوغان، با سوال بزرگی از جانب او روبرو شد.
دولت باغچلی رهبر حزب حرکت ملی گرا و شریک اردوغان در ائتلاف جمهور، با صدای بلند از رهبر حزب نو پرسید: «اوزگور بیگ! ما پنجاه سال است مشغول کار سیاسی هستیم و نهایتاً 44 کرسی داریم. شما چطور توانستید یک شبه صاحب حزبی با 94 کرسی شوید؟»
رسانههای ترکیه اعلام کردند که این سوال تحسینآمیز باغچلی، صرفاً نوعی مزاح و تعارف نبوده و این نشان میدهد که در ائتلاف جمهور، به تفصیل درباره این موضوع صحبت شده که انشعاب اوزگور اوزل از حزب جمهوری خلق همراه با 94 نماینده، ظرفیت سیاسی بزرگی است که میتواند حزب حاکم را از صحنه قدرت کنار بزند.
اوزگور اوزل روز گذشته در مقالهای برای روزنامه پرتیراژ کوریره دلا سرای ایتالیا نوشت: «حزب حاکم در حال تهی کردن دموکراسی ترکیه از درون است. آنها کنترل نهادها را به دست میگیرند، رسانههای مستقل را تضعیف میکنند، قوه قضائیه را سیاسی میکنند و مخالفان را میترسانند. هدف آنها متقاعد کردن رأیدهندگان برای پذیرفتن این شایعه است: تغییر سیاسی در ترکیه، یا غیرممکن است یا با هزینه بسیار بالایی حاصل خواهد شد».
اوزل درباره حزب خودش هم میگوید: «اکنون یک حزب سیاسی جدید در ترکیه متولد شده است. نام آن عمداً بسیار ساده است: حزب نو. من مسئولیت و افتخار رهبری این حزب را بر عهده دارم. این صرفاً تاسیس یک حزب جدید در فضای سیاسی شلوغ و پر ازدحام احزاب ترکیه نیست. نیاز به درک جدیدی از سیاست دموکراتیک در دورهای است که دموکراسی به طور فزایندهای در ترکیه و جهان تحت فشار است. رژیمهای اقتدارگرای قرن بیست و یکم دیگر نیازی به حذف کامل انتخابات احساس نمیکنند. ترکیه در دوران اردوغان، فرسایش دموکراتیک را تجربه کرده است. او سیستمی ایجاد کرده که به طور فزایندهای مبتنی بر کنترل بر نهادها و فشار بر مخالفان است. به خصوص از سال 2025 میلادی، وارد مرحله نگرانکنندهتری شده و زندانی شدن اکرم اماماوغلو شهردار کلانشهر استانبول، تنها بخشی از این بحران است. امام اوغلو تنها به این اتهام زندانی شد که قویترین رقیب سیاسی اردوغان بود. ولی اردوغان فقط به این بسنده نکرد و بیش از 30 شهردار در همین دوره به دستور او، از سمت خود برکنار یا دستگیر شدهاند. ولی ما قدرت خود را از میلیونها نفری میگیریم که هنوز امید خود را برای تغییر از دست ندادهاند. هدف ما ایجاد وحدت اجتماعی از پایین به بالا است. ریشههای ما در سوسیال دموکراسی، در برابری، عدالت اجتماعی، همبستگی و دموکراسی است. قوه قضائیه باید مستقل باشد. انتخابات باید امکان تغییر واقعی قدرت را فراهم کند. قدرت سیاسی باید در برابر مردم پاسخگو باشد. همه شهروندان باید برابر باشند. توسعه اقتصادی نباید نابرابری را تشدید کند، بلکه باید فرصتهای جدیدی برای همه ایجاد کند. حزب جدید یک پروژه اتحاد جدید نیست که محصول سیاستهای حزبی سنتی باشد. ما به دنبال یک اتحاد اجتماعی هستیم که از پایین به بالا ساخته شده باشد، نه اتحادی که در آن بازیگران سیاسی از بالا گرد هم میآیند. ما میخواهیم یک درک سیاسی ایجاد کنیم که در آن شهروندان اولویتها را تعیین کنند، در شکلگیری سیاستها مشارکت کنند و صاحبان قدرت را پاسخگو نگه دارند».
اوزل در پایان نوشته است: «برای ما، دموکراسی نه تنها یک اصل اخلاقی، بلکه یک قدرت استراتژیک نیز هست. نهادهای مستقل به اقتصاد اعتماد میدهند. حاکمیت قانون، سرمایهگذاری را جذب میکند. دموکراسیهای قانونمدار و قابل پیشبینی، شرکای قابل اعتمادی در سطح بینالمللی هستند. یک ترکیه دموکراتیک، آزادتر، از نظر اقتصادی قویتر و شریک قابل اعتمادتری برای اروپا و مدیترانه خواهد بود.
البته هدف ما بسیار بزرگتر از پیروزی در انتخابات است. ما میخواهیم حقیقت اساسیتری را نشان دهیم و بگوییم: اقتدارگرایی سرنوشت ترکیه نیست. ترکیه یک سنت دموکراتیک ریشهدار، یک جامعه مدنی قوی که علیرغم همه فشارها محکم ایستاده است، میلیونها جوان با رویاها و آرزوها و پتانسیل اقتصادی عظیم دارد. شهروندان ترکیه بارها اراده خود را برای تعیین آینده کشورشان از طریق سیاست مسالمتآمیز و دموکراتیک نشان دادهاند. بیش از بیست سال است که اردوغان چهره تعیینکننده دوران سیاسی در ترکیه بوده است. اما هیچ دوران سیاسی برای همیشه دوام نمیآورد. دوران جدید، آغاز شده است».
نظرسنجیها چه میگویند؟
در یک ماه اخیر، 4 نظرسنجی موسسات مستقل ترکیه، همگی نشان دادهاند که حزب نو به رهبری اوزل با اختلاقی بین 3 تا 4.5 درصد از حزب اردوغان سبقت گرفته است. اما نظرسنجی متفاوت موسسه تحقیقاتی گوندمار، بر اساس نوعی الگوی شبیهسازی انجام شده و گزارش نهایی آن، اعتماد به نفس بیشتری به حزب نو داده است.
این گزارش میگوید:
الف) حزب نو با 38.58 درصد آرا و 308 کرسی پارلمانی، اکثریت را در پارلمان به دست میآورد.
ب) حزب عدالت و توسعه (AKP) دارای 225 کرسی خواهد بود.
ج) دمپارتی (اقماری پ.ک.ک) 55 کرسی خواهد داشت.
د) حزب حرکت ملی گرا دارای 12 کرسی خواهد بود.
ه) احزاب جمهوری خلق، رفاه نو، آناحتار یا کلید، ظفر و همچنین ایی پارتی یا حزب خوب، فاقد کرسی خواهند بود.
تامر بولات دانشمند علوم سیاسی رئیس مرکز تحقیقاتی گوندمار اعلام کرده که در این نظرسنجی مفصل، مجموعاً 2 میلیون داده مورد بررسی قرار گرفته و میزان خطا کمتر از 2 درصد است. اگر چه در این نظرسنجی حزب نو به رهبری اوزل با 308 کرسی صاحب دولت و تشکیل دهنده کابینه خواهد بود، اما این تعداد کرسی، کمتر از حد نصاب 360 نماینده مورد نیاز برای تصویب اصلاحیه قانون اساسی در همهپرسی است. چرا که اوزل وعده داده به محض پیروزی در انتخابات، با برگزاری یک رفراندوم، یک بار دیگر ساختار سیاسی اجرایی ترکیه را از مدل ریاستی به مدل پارلمانی بازگرداند.
بیم و امید اردوغان
تا اینجای کار و بر روی کاغذ گزارش موسسات نظرسنجی معتبری مانند متروپول و گوندمار، امکان تحمیل یک شکست سنگین بر حزب عدالت و توسعه در انتخابات آتی فراهم است.
با این حال، ناظرین سیاسی و کارشناسان انتخاباتی میگویند: تیم مشاورین اردوغان در حزب عدالت و توسعه میتوانند به این موارد امیدوار باشند:
1.رای حزب نو به شکل قاطعانهای بالا نیست و میتوان با یک توافق ائتلافی و معامله انتخاباتی 3 تا 5 درصدی، مانع از پیروزی اوزگور اوزل شد.
2.تیم اقتصادی کابینه اردوغان ذخیره ارزی 161 میلیارد دلاری را برای روز مبادا نگه داشته و قرار است در سال 2027 میلادی و در انتخابات پیش از موعد، با پول پاشی و اجرای مگاپروژه هایی، صحنه را تغییر دهد.
3.زمینه برای شراکت و ائتلاف اردوغان با چند حزب کوچک وجود دارد.
اما نقاط بیم و نگرانی را باید در این موضوعات جستجو کرد:
1.تداوم بحران اقتصادی شامل بحران معیشتی، کاهش مداوم ارزش لیره در برابر دلار، بالارفتن قیمت سوخت و افزایش آمار بیکاری.
2.افزایش نارضایتی، انتقاد و فرسایش وفاداری حزبی.
3.ظهور حزب نو به عنوان یک آلترناتیو معتبر.
اگر همه این عوامل با هم جمع شوند، آن وقت پیروز شدن در انتخابات برای حزب عدالت و توسعه، بسیار دشوارتر میشود. کما این که موسسه متروپل نیز در تازهترین پژوهش خود اعلام کرده که «نارضایتی اقتصادی، افزایش رأیدهندگان مردد و بیاعتمادی سیاسی» مهمترین ویژگیهای فضای اجتماعی ترکیه هستند.
انتهای پیام/