به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، مهمت چلنگ، در پیامی ویدئویی به نشست تخصصی «از هویت گرایی دینی تا دین زدایی در جمهوری آذربایجان؛ با نگاهی به مسئله حجاب» که در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) برگزار شد، به تحلیل تحولات اخیر جمهوری آذربایجان و پیامدهای ممنوعیت حجاب در مدارس دولتی این کشور پرداخت.
وی با بیان اینکه ممنوعیت حجاب را نمی توان صرفاً محدودیتی در زمینه پوشش دانست، اظهار کرد: این تصمیم بخشی از روندی بلندمدت برای تغییر ساختار اجتماعی جمهوری آذربایجان است و باید آن را در چارچوب تحولات گسترده تر این کشور مورد بررسی قرار داد.
ممنوعیت حجاب؛ فراتر از یک محدودیت پوششی
چلنگ با اشاره به واکنش های صورت گرفته در ترکیه، ایران و دیگر کشورهای اسلامی و همچنین مخالفت بخشی از مردم و جامعه دیندار جمهوری آذربایجان با ممنوعیت حجاب گفت: به باور من، در پس این تصمیم برنامه ای بلندمدت تر وجود دارد و محدودیت حجاب یکی از مراحل مهندسی اجتماعی در جمهوری آذربایجان است.
این استاد دانشگاه در ادامه، تداوم قدرت در خاندان علی اف را مورد انتقاد قرار داد و با اشاره به نگرانی حاکمان این کشور از گسترش آگاهی دینی در جامعه اظهار داشت: بزرگ ترین نگرانی حاکمیت جمهوری آذربایجان، رشد طبیعی آگاهی دینی است؛ چه این آگاهی در میان شیعیان شکل بگیرد و چه در میان اهل سنت، و چه تحت تأثیر ایران و ترکیه باشد یا در مسیر طبیعی خود گسترش پیدا کند.
وی افزود: مسئله اصلی برای حاکمیت، افزایش نمود دین در عرصه عمومی است؛ چراکه چنین آگاهی ای می تواند در بلندمدت موقعیت سیاسی خاندان علی اف را با چالش مواجه کند.
چلنگ با اشاره به محدودیت فعالیت های سیاسی و برخورد با مخالفان در جمهوری آذربایجان تصریح کرد: در چنین شرایطی، محدودیت حجاب را باید ابزاری در روند مهندسی اجتماعی دانست؛ روندی که با هدف دور کردن جامعه از تأثیرات دینی، اعم از تشیع و تسنن و همچنین تأثیرات ایران و ترکیه، دنبال می شود.
هشدار درباره محدود شدن ارتباط جمهوری آذربایجان با جهان اسلام
استاد تاریخ مذاهب اسلامی دانشگاه اولوداغ ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود، گسترش ارتباطات جمهوری آذربایجان با جهان اسلام و جهان ترک را برای عادی سازی روابط اجتماعی و منطقه ای این کشور ضروری دانست.
وی اظهار کرد: پیشرفت جمهوری آذربایجان بدون برقراری روابط اجتماعی عادی و ایجاد پیوندهای گسترده تر با کشورهای اسلامی و جهان ترک امکان پذیر نیست.
چلنگ ادامه داد: محدود ماندن روابط این کشور به چارچوب هایی که حاکمیت تعیین می کند، مانع رشد کشور خواهد شد و دسترسی مردم به منابع و امکانات عمومی را محدود خواهد کرد.
قره باغ و روابط خارجی؛ عوامل تقویت موقعیت سیاسی خاندان علی اف
این استاد دانشگاه در تحلیل زمینه های شکل گیری وضعیت کنونی جمهوری آذربایجان، به تحولات مربوط به قره باغ و بازپس گیری مناطق اشغال شده اشاره کرد و گفت: این تحولات برای الهام علی اف محبوبیت داخلی به همراه داشته است.
وی همچنین ارتباطات علی اف با رژیم صهیونیستی و کشورهای غربی و حفظ تعادل در روابط با روسیه را از عواملی دانست که به تقویت موقعیت سیاسی و خانوادگی او کمک کرده است.
چلنگ در ادامه به نقش ترکیه در تحولات منطقه قفقاز پرداخت و برخی رفتارهای این کشور را موجب ایجاد تنش و فرسایش روابط با جمهوری آذربایجان توصیف کرد.
وی همچنین با طرح دیدگاه خود درباره تحولات ژئوپلیتیکی قفقاز مدعی شد که آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی ایجاد ساختاری جدید در این منطقه هستند و برای الهام علی اف نیز در این ساختار نقشی در نظر گرفته اند.
انتقاد از محدودیت جامعه مدنی و آزادی بیان در جمهوری آذربایجان
استاد تاریخ مذاهب اسلامی دانشگاه اولوداغ ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود، وضعیت جامعه مدنی و آزادی های سیاسی در جمهوری آذربایجان را مورد انتقاد قرار داد.
وی گفت: نبود جامعه مدنی، محدودیت فعالیت های سیاسی و برخورد با مخالفان، فقدان آزادی بیان و نبود امکان انتقاد، عرصه زندگی شهروندان عادی را محدود کرده است.
چلنگ با اشاره به وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم این کشور افزود: در شرایطی که موقعیت خاندان علی اف استحکام بیشتری پیدا می کند، دسترسی مردم به امکانات اقتصادی و منابع عمومی محدودتر می شود.
دعوت از کشورهای اسلامی برای مخالفت مسالمت آمیز با روندهای موجود
وی در پایان، از ترکیه، ایران، دیگر کشورهای اسلامی و کشورهای متمدن خواست با رویکردی مسالمت آمیز و متمدنانه با روندهایی که مورد انتقاد اوست مخالفت کنند و برای بازگشت روابط اجتماعی و منطقه ای جمهوری آذربایجان به وضعیتی عادی تر تلاش کنند.
خبرنگار: علیرضا سهلانی
انتهای پیام/