به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، به محدوده خیابان سید جمال الدین اسدآبادی که می‌‌رسیم از هر عابری که نشانی مدرسه باغچه بان را پرس‌وجو می‌کنیم مستقیم به مدرسه ویژه دانش‌آموزان ناشنوا هدایت می‌شویم؛ ساختمان سفید رنگی که بر روی دیوار آن با خط برجسته‌ای حک شده است "مدرسه کر و لال‌ها".
ساختمان سفیدرنگی که بیشتر به یک منزل مسکونی شباهت دارد تا به فضای آموزشی؛ اینجا مدرسه باغچه‌بان شماره 1 در قلب پایتخت است مدرسه‌ای ویژه آموزش دانش‌آموزان ناشنوا مدرسه‌ای که در سال 1342 به همت جبار باغچه بان تاسیس شد.
وارد ساختمان مدرسه که می‌شویم آنچه که در نخستین نگاه توجهمان را جلب می‌کند دانش‌آموزانی است که برخی سمعک به گوش داشته و علاوه بر ناشنوایی از معلولیت جسمی نیز رنج می‌برند. طبق گفته‌های مدیر؛ این مدرسه این روزها به آستانه 50 سالگی رسیده است چرا که در سال 1342 با همت جبار باغچه بان برای آموزش دانش‌آموزان ناشنوا تاسیس شد.
جبار باغچه بان که نام او در تاریخ ایران با کودکان ناشنوا گره خورده است در دوران جوانی خود کودکستانی را در تبریز با نام باغچه اطفال تاسیس کرد و در آنجا بود که برای نخستین‌بار با یک کودک ناشنوا کار کرد و همین موضوع باعث شد تا باغچه بان نخستین مدرسه ویژه ناشنوایان را در تبریز راه‌اندازی کند و بعدها پس از اقامت در تهران مدرسه ویژه دانش‌آموزان ناشنوا به نام باغچه بان را تاسیس کند و اتاقی از آن را برای زندگی خود انتخاب و در کنار آن به کار آموزش دانش‌آموزان ناشنوا بپردازد.
50 سال پس از مرگ باغچه‌بان مدرسه‌اش همچنان پذیرای دانش‌آموزان ناشنواست
این مدرسه سال‌ها پس از مرگ باغچه‌بان همچنان در حال ادامه فعالیت است و اتاق باغچه بان نیز در مدرسه به همان شکل سابق خود حفظ شده است، با راهنمایی خانم مدیر به اتاق زندگی مرحوم باغچه‌بان در مدرسه هدایت می‌شویم، اتاقی کوچک که یک تخت،کمد و میز کار با فرشی کوچک تمام دارایی آن است هنوز لباس‌های باغچه‌بان، کتاب‌هایش، قاشق و بشقاب غذاخوردنش و حتی قند داخل قندانش مربوط به دهه 40 در این اتاق نگه‌داری می‌شود.
زمانی که از خانم صاحب جمعی، مدیر مدرسه می‌خواهیم که از فعالیت این روزهای مدرسه‌ای که 50 سال گذشته توسط باغچه بان تاسیس شد توضیحاتی را برایمان بیان کند، این گونه آغاز می‌کند: مدرسه باغچه بان امسال پذیرای 48 دانشآموز ناشنوای پسر در مقطع پیش دبستانی و ابتدایی است که از تمام نقاط تهران برای تحصیل به این مدرسه مراجعه می‌کنند این دانش‌آموزان به دلیل اینکه به لحاظ شنوایی مشکل دارند به همین دلیل برای سخن گفتن و درک مطلب نیز با مشکل مواجه هستند حتی دانش‌آموزان کلاس ششم که از سایرین بزرگ‌تر هستند به لحاظ درک مفاهیم مشکل دارند و بسیاری از معانی را نمی‌دانند.
اکثر دانش آموزانی که در مدرسه باغچه‌بان تحصیل می‌کنند از میان خانواده‌های بی‌بضاعت هستند که نیاز به دوره‌های توانبخشی خارج از مدرسه دارند البته در مدرسه دوره‌های گفتار درمانی و تربیت شنوایی برای آنها برگزار می‌شود اما زمان آن محدود است بنابراین برخی از دانش‌آموزان نیاز به دوره‌های توانبخشی خارج از مدرسه هستند اما هزینه آن برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین است چرا که طبق گفته‌های برخی از آنها باید ساعتی 30 هزارتومان برای کلاس‌های توانبخشی هزینه پرداخت کنند.
بهتر است دانشآموز ناشنوا در مدرسه خاص ناشنوایان تحصیل کنند
از مدیر مدرسه در رابطه با امکان ادامه تحصیل دانش‌آموزان ناشنوا در مدارس عادی جویا می‌شویم که می‌گوید: برخی از دانش‌آموزان ناشنوا که با استفاده از سمعک مشکل خاصی ندارند و دارای معلولیت‌های دیگری نیز نیستند می‌توانند در مدارس عادی تحصیل کنند اما به نظر من که سال‌ها سابقه تدریس در مدارس استثنایی را دارم بهتر است تا دانش‌آموزان ناشنوا در مدارس خاص خود تحصیل کنند چرا که اگر قرار است یک دانشآموز ناشنوا به مدرسه عادی برود باید همکاری زیادی میان والدین دانشآموز و معلمش صورت بگیرد اما این موضوع کمتر محقق می‌شود از سوی دیگر در مدارس ویژه ناشنوایان تعداد دانش‌آموزان کمتر است به‌گونه‌ای که در یک کلاس 4 تا 9 دانشآموز حضور دارند بنابراین معلم زمان بیشتری را نسبت به مدارس عادی صرف آموزش دانشآموز می‌کند.
به کلاس درس دانش‌آموزان که مراجعه می‌کنیم در هر کلاس 6 تا 9 دانشآموز حضور دارند البته کلاس‌های خاصی تحت عنوان کلاس‌های ویژه برای دانش‌آموزانی وجود دارد که علاوه بر ناشنوایی از معلولیت‌های جسمی و ذهنی نیز رنج می‌برند، در این کلاس‌ها معلم با دانش‌آموزان چند پایه سروکار دارد به عنوان مثال یک دانشآموز پایه چهارم و دو دانشآموز کلاس اول و تعدادی از دانش‌اموزان سایر پایه‌ها، که کار کردن با این دانش‌آموزان انرژی بیشتری را از معلم می‌گیرد.
پای صحبت‌های معلمان مدارس ناشنوایان
فاطمه بخشیان معلم کلاس پنجم که برای 5 دانشآموز گروه ویژه تدریس دارد، می‌گوید: دانش‌آموزان کلاسم به غیر از مشکل شنوایی مشکلات دیگری همچون نیمه بینا بودن و معلولیت جسمی را نیز دارند مشکل دیگری که با آن مواجه هستیم در ارتباط با خانواده این دانش‌آموزان است به گونه‌ای که این خانواده‌ها هنوز فرزندان خود را نپذیرفته‌اند یعنی زمانی که من به عنوان معلم درسی را سر کلاس آموزش می‌دهم نیاز است تا در خانه این درس توسط والدین با دانشآموز تمرین شود اما خانواده‌هایی که فرزند ناشنوا دارند در این زمینه همکاری نمی‌کنند و مادر و پدر حاضر نیستند تا مطالب درسی را در خانه با فرزندشان تمرین کنند به همین دلیل است که دانشآموز صبح در کلاس مطلب را دریافت می‌کند به خانه می‌رود و بازهم روز بعد به مدرسه می‌آید بدون اینکه هیچ گونه تمرینی را کرده باشد.
کتبی که حجم آن برای دانش‌آموزان ناشنوا سنگین است
وی می‌افزاید: موضوع دیگری که به عنوان مشکل در بحث دانش‌آموزان ناشنوا مطرح است این است که کتب دانش‌آموزان عادی به آنها تدریس می‌شود البته کتبی مانند فارسی را مناسب سازی کرده و حجم آن را کاهش داده‌ایم البته در گذشته کتاب دانش‌آموزان ناشنوا با دانش‌آموزان عادی فرق داشت اما هم‌اکنون چندسالی است که کتب دانش‌آموزان عادی را مطالعه می‌کنند؛ کتاب‌های قدیمی مطالبش بسیار سبک و سطحی بود و اطلاعات آن برای دانش‌آموزان مناسب و به روز نبود در کتاب‌های جدید که همانند کتاب دانش‌آموزان عادی است اطلاعات به روز شده است اما حجم کتب زیاد بوده و مناسب دانشآموز ناشنوا نیست؛ به عنوان مثال اگر یک درس را دانشآموز عادی در طول 10 دقیقه فرابگیرد آموزش آن به دانشآموز ناشنوا چندین برابر زمان می‌برد به همین دلیل است که می‌گویم حجم این کتاب‌ها برای دانش‌آموزان ناشنوا زیاد است.
تاکید بر آموزش از طریق لب خوانی به جای استفاده از زبان اشاره این روزها در مدارس ناشنوایان مورد تاکید است چرا که علاوه بر سوادآموزی دانش‌آموزان، آماده ساختن آنها برای ورود به اجتماع، کسب مهارت‌های زندگی و توانایی برقراری ارتباط با سایر افراد اجتماع از جمله مباحث دیگری است که در مدارس ناشنوایان به عنوان هدف مدنظر است.
خانم بخشیان که معتقد است عشق و علاقه به کار و دانشآموز انگیزه اصلی معلمان استثنایی برای فعالیت است، با اشاره به اینکه تولید یک صدای جدید توسط دانشآموزانش و بیان هر کلمه جدید شیرین‌تری حسی است که در کلاس درس آن را تجربه می‌کند، عنوان می‌کند: برای تدریس به دانشآموزانش از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند چون هر دانشآموز با یک روش خاص مطلب را فرا می‌گیرد؛ بیشتر دانش‌آموزانم در دروس حفظی مشکل دارند چون در این دروس مجبور به بیان هستند و از آنجایی که دایره لغات آنها محدود است برای تلفظ دچار مشکل می‌شوند.
فوت دانش آموز چگونه تلخ‌ترین خاطره دوران تدریس خانم معلم را رقم زد
فوت یکی از دانش‌آموزان نیز تلخ‌ترین خاطره خانم معلم است، خانم بخشیان که از این خاطره به عنوان تلخ‌ترین حادثه دوران تدریس یاد می‌کند، در تشریح آن این گونه سخن می‌گوید: این دانشآموز بر اثر یک حادثه در 4 سالگی شنوایی خود را از دست داد و پس از آن با گذشت چند سال دچار بیماری مشکوکی شد که به تدریج اعضای مختلف بدنش از کار افتاد، بیماری تا جایی پیش رفت که این دانشآموز که به لحاظ سطح هوشی عالی بود دیگر نتوانست راه برود و مادرش وی را در آغوش می‌گرفت و به مدرسه می‌آورد اما بعد از بزرگ شدن و سنگین‌تر شدنش، از مادرش خواست که دیگر او را به مدرسه نبرد و یک سال پس از آن بود که از دنیا رفت.
مشکلات و دغدغه معلمان مدارس استثنایی
وقتی از خانم معلم می‌پرسم که برای تدریس در مدارس استثنایی با چه مشکلاتی مواجه است،بیان می‌کند:حقوق ما در مقایسه با معلمان مدارس عادی تفاوت چندانی ندارد در حالیکه ما چند برابر آنها برای آموزش دانش آموز انرژی صرف می‌کنیم اما سختی کاری که به ما تعلق می‌گیرد به قدری کم است که صرفا 30 هزار تومان حقوقمان از معلمان مدارس عادی بیشتر می‌شود البته آنچه که برای من به عنوان معلم بیشترین اهمیت را دارد این است که دانش‌آموزان برای آمدن به مدرسه مشکلی نداشته باشند چون اکثر آنها از میان خانواده‌های نیازمند بوده و برای تهیه سرویس و اقدامات توانبخشی نیازمند حمایت مالی هستند.
معلمان ناشنوا در کنار دانش‌آموزان ناشنوا
شاید جالبترین موضوعی که در مدرسه ناشنوایان باغچه‌بان با آن مواجه شدیم حضور معلمان ناشنوا در کنار دانش‌آموزان ناشنوا بود، معلمان ناشنوایی که در کلاس درس با عشق و ایثار مشغول تدریس به دانش‌آموزان ناشنوایشان بودند.
خانم جعفری یکی از معلمان ناشنوای مدرسه باغچه بان است که در کلاس‌های ویژه برای دانش‌آموزان پایه اول، دوم و پنجم تدریس می‌کند، دانش‌آموزان این معلم علاوه بر مشکل ناشنوایی از معلولیت ذهنی نیز رنج می‌برند.
این معلم ناشنوا که دوران دانش‌آموزی خود را در مدارس عادی و در کنار سایر دانش‌آموزان تحصیل کرده است و این روزها با عشق و علاقه به دانش‌آموزان ناشنوایش درس می‌دهد، معتقد است: برای تدریس موفق‌تر به دانش‌آموزان ناشنوا به وسایل کمک آموزشی بیشتری نیاز دارد از سوی دیگر محتوای برخی از کتب مانند علوم و مطالعات اجتماعی برای دانش‌آموزان سنگین است و بسیاری از آنها دروس را متوجه نمی‌شوند.
این معلم ناشنوا که از صبح تا ظهر مشغول تدریس به دانشآموزانش است گاه برای تدریس به دانشآموزانش و تشویق آنها به بیان کلمات آنقدر در کلاس درس صحبت می‌کند که هنگام رفتن به خانه صدایش می‌گیرد اما بیان یک واژه توسط دانش‌آموزان شیرین ترین لحظات آن روز را برایش می‌سازد.
به گزارش تسنیم حدود 9 هزار دانش آموز ناشنوا در مدارس ویژه ناشنوایان مشغول تدریس هستند که در این میان معلمان آنها در مقایسه با معلمان مدارس عادی با سختی کار بیشتری مواجه هستند؛معلمان مدارس استثنایی این روزها چشم انتظار حمایت‌های ویژه مسئولان به ویژه در فصل جدید فعالیت وزارتخانه هستند.
گزارش از فاطمه امیرقهرمان
انتهای پیام/