به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم،ششمین انتخابات پارلمانی پساصدام طی دو مرحله در روزهای یکشنبه 18 آبان برابر با نهم نوامبر 2025 (رای گیری ویژه شامل نیروهای مسلح و آوارگان) و سه شنبه یازدهم نوامبر(بیستم آبان) رای گیری عمومی با مشارکت بیش از 56 درصد واجدان شرایط رای دادن آن هم با وجود تحریم این رویداد از سوی مقتدی صدر برگزار شد.
ائتلافها و احزاب سیاسی نماینده اکثریت مردم عراق یعنی شیعیان روی هم رفته نزدیک به 200 کرسی در پارلمان جدید را کسب کردند و به تازگی چارچوب هماهنگی گروههای شیعی رسما خود را به عنوان بزرگترین فراکسیون اعلام کرد و از تشکیل دو کمیته برای بررسی تشکیل دولت جدید خبر داد.
بزرگترین فراکسیون، ماموریت معرفی نامزد نخست وزیری برای کسب رای اعتماد پارلمان را برعهده دارد.
بر اساس جدول اعلام شده از سوی شورای عالی قضایی عراق، از زمان تایید نتایج نهایی انتخابات اخیر توسط دادگاه فدرال در چهاردهم دسامبر گذشته(یکشنبه 23 آذر)، ظرف حداکثر 15 روز، باید جلسه پارلمان جدید برای انتخاب رئیس و دو معاون آن بر اساس ماده 54 قانون اساسی برگزار شود .
عبداللطیف رشید رئیس جمهور فعلی عراق در دستورالعملی، روز بیست و نهم دسامبر (دوشنبه هشتم دی) را زمان برگزاری اولین جلسه پارلمان جدید اعلام کرده بود.
این نشست روز دوشنبه هشتم دی(29 دسامبر 2025)برگزار شد که طی آن نمایندگان منتخب، «هیبت الحلبوسی» عضو حزب تقدم به ریاست محمد الحلبوسی را با اکثریت آرا به عنوان رئیس جدید انتخاب کردند. الحلبوسی با کسب 208 رای به عنوان رئیس ششمین پارلمان پساصدام انتخاب شد.
«عدنان فیحان» نامزد فراکسیون الصادقون وابسته به جنبش عصائب اهل الحق(به رهبری شیخ قیس الخزعلی) و «فرهاد اتروشی» نامزد حزب دموکرات به عنوان معاونان اول و دوم رئیس پارلمان جدید انتخاب شدند.
بر اساس جدول اعلام شده از سوی شورای عالی قضایی عراق،از تاریخ اولین جلسه پارلمان و پس از انتخاب رئیس و دو معاون آن در (هشتم دی)، طی حداکثر 30 روز( پنجشنبه بیست و نهم ژانویه=9 بهمن) رئیس جمهور جدید باید بر اساس ماده 72 قانون اساسی انتخاب شود.
از زمان انتخاب رئیس جمهوری جدید، طی 15 روز نخست وزیر جدید(که از سوی چارچوب هماهنگی تعیین می شود)، بر اساس ماده 76 قانون اساسی مامور تشکیل دولت جدید خواهد شد.
از زمان مکلف شدن نخست وزیر جدید، طی حداکثر 30 روز، دولت جدید بر اساس ماده 76 قانون اساسی تشکیل خواهد شد.
روند انتخاب رئیس جمهور جدید عراق چگونه است؟
بر اساس یک قانون نانوشته در عراق پساصدام، نخست وزیری به اکثریت جمعیت یعنی شیعیان، ریاست جمهوری به اقلیت کردها و ریاست پارلمان هم به اقلیت عرب اهل سنت رسیده است و از اولین دوره انتخابات پارلمانی پس از سرنگونی رژیم بعثی، که جلال طالبانی رهبر اتحادیه میهنی کردستان عراق به ریاست جمهوری رسید، تا کنون این روال رعایت شده است به طوری که تمام رئیسان جمهوری عراق از آن زمان، کُرد، نخست وزیران شیعه و روسای پارلمان هم از اقلیت اهل سنت بوده اند.
با تکمیل انتخاب رئیس پارلمان جدید و دو معاون وی، پرونده نامزدی برای تصدی ریاست جمهوری عراق هم گشوده شد به طوری که هیبت الحلبوسی رئیس پارلمان یک روز بعد از انتخاب خود،یعنی روز نهم دی اظهار داشت: اولین گام در چارچوب زمان بندی مندرج در قانون اساسی برای انتخاب روسای عراق با انتخاب رئیس پارلمان و دو معاون آن برداشته و تکمیل شد و ما باب نامزدی برای تصدی منصب ریاست جمهوری را از چهارشنبه 31 دسامبر 2025(دهم دی) باز کردیم که به مدت سه روز ادامه خواهد یافت.
دوشنبه پنجم ژانویه 2026 آخرین مهلت ثبت نام نامزدهای تصدی ریاست جمهوری عراق بود. طبق گفته هیبت الحلبوسی رئیس پارلمان، دستکم 45 نفر تا پیش از پایان مهلت ثبت نام برای رسیدن به کاخ السلام، نام نویسی کردند که مطرح ترین آنها، «فؤاد حسین» 76 ساله نامزد حزب دموکرات و وزیر خارجه کنونی دولت پیشبرد امور عراق، «نوزاد هادی» 63 ساله دیگر نامزد حزب دموکرات، «نزار آمیدی» 57 ساله نامزد رسمی اتحادیه میهنی، «عبداللطیف رشید» 81 ساله رئیس جمهور فعلی و عضو اتحادیه میهنی که به طور مستقل بار دیگر نامزد شده است، «ملا بختیار» 71 ساله از رهبران سابق اتحادیه میهنی و «جوان فؤاد معصوم» دختر 56 ساله فؤاد معصوم رئیس جمهور سابق عراق به شمار میروند.
بر اساس قانون اساسی عراق، پارلمان باید با اکثریت دو سوم طی 30 روز از برگزاری اولین جلسه، رئیس جمهور جدید را انتخاب کند و رئیس جمهور جدید به نوبه خود، طی 15 روز، نامزد بزرگترین فراکسیون که در حال حاضر، چارچوب هماهنگی گروههای شیعی است را مأمور تشکیل دولت کند به طوری که نخستوزیر جدید هم 30 روز برای تشکیل و معرفی اعضای کابینه به پارلمان، زمان در اختیار دارد.
رئیس جمهور عراق در سایه رقابت تاریخی میان حزب دموکرات به ریاست «مسعود بارزانی» که مقر آن در اربیل در شمال عراق و اتحادیه میهنی به ریاست «بافل طالبانی» که مقر آن در سلیمانیه است، انتخاب میشود.
به نظر می رسد انتخاب رئیس جمهور جدید عراق در این دوره با توجه به موضعگیری صریح مسعود بارزانی مبنی بر اینکه سازوکار انتخاب رئیس جمهوری باید تغییر کند(یعنی از انحصار اتحادیه میهنی خارج شود)، با چالش جدی روبرو خواهد شد،چرا که طی دوره های قبلی بر اساس رویه ای که وجود داشت، اتحادیه میهنی نامزد ریاست جمهوری عراق را معرفی می کرده است.
بارزانی در مخالفت با رویه مرسوم برای انتخاب رئیس جمهور یعنی معرفی از سوی اتحادیه میهنی، گفته بود که باید فردی از سوی مجلس محلی اقلیم به عنوان نماینده ردها برای تصدی ریاست جمهوری عراق انتخاب شود و همه طرفهای کردی درباره این فرد اتفاق نظر داشته باشند.
بر اساس مهلت تعیین شده در قانون اساسی عراق، رئیس جمهور جدید باید روز چهارشنبه 28 ژانویه(8 بهمن) انتخاب شود و در حالی که حدود 10 روز دیگر تا این تاریخ باقی مانده است،دو حزب عمده اقلیم کردستان یعنی اتحادیه میهنی و حزب دموکرات نتوانستند به توافق درباره معرفی نامزد واحد و مشترک دست یابند و هر یک با نامزد جداگانه در نشست پارلمان شرکت خواهند کرد.
اتحادیه میهنی کردستان به ریاست بافل طالبانی،رسما «نزار آمیدی» را به عنوان نامزد تصدی ریاست جمهوری معرفی کرده است،البته عبداللطیف رشید رئیس جمهوری فعلی و عضو اتحادیه میهنی کردستان، خود را به طور مستقل نامزد کرده است. فواد حسین وزیر خارجه دولت پیشبرد امور عراق و عضو حزب دموکرات نامزد اصلی این حزب برای تصدی ریاست جمهوری به شمار می رود.
انتهای پیام/