به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجتالاسلام والمسلمین سید احمد فقیهی در درس اخلاق مسجد خاتمالانبیای پردیسان با اشاره به اینکه نفس اماره دشمن سرسختی است، اظهار کرد: برای اینکه انسان بتواند بر نفس اماره غلبه پیدا کند نیاز به برنامه تدریجی دارد.
وی خاطرنشان کرد: اولین درخواست نفس اماره از انسان، تنبلی، بیعاری و تن پروری است و خیلی اهل کار و فعالیت و تلاش و ریاضت و مجاهدت نیست. این را باید از این نفس گرفت که دنبال راحتطلبی و کسالت نباشد.
استاد فقیهی چند راه را برای این کار عنوان کرد از جمله فعالیت جسمی مثل پیادهروی و دویدن. وی با بیان این نکته که کار بعدی در مهار نفس اماره، نظم در کارها و منظم بودن است، اظهار گفت: میگویند طلبهها در نجف ساعتشان را با رفت و آمد مرحوم امام تنظیم میکردند. یادم هست که حرم رفتن مرحوم آیتالله مصباح منظم بود و معلوم بود چه شبی، چه ساعتی و چقدر در حرم میماند.
استاد اخلاق خاطرنشان کرد: کار سوم این است که آدم متدین حداقل نماز واجبش را اول وقت بخواند. این نفس را آرام میکند که باید یاد بگیرد امر خداست. حالا که امر خداست، اول وقت باید انجام شود.
وی افزود: درباره فرزندان هم همین را میگویند که در هفت سال اول آزاد هستند؛ اما در هفت سال دوم غلام هستند؛ یعنی باید یاد بگیرند که یکی به آنها دستور میدهد و آنها هم باید اطاعت کنند. معنای غلام همین است. حالا نفس هم همینطور است. باید آرام آرام یاد بگیرد که کسی به او دستور میدهد و او هم باید اطاعت کند. حالا یکی از آنها نماز است.
حجتالاسلام فقیهی ادامه داد: کار چهارمی که نفس را قدری رام میکند روزه است. حالا روزه ماه مبارک رمضان که واجب است. خداوند هم فرمود «كُتِبَ عَلَیْكُمُ الصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون»؛ یعنی تقوا با روزه به دست میآید. حالا آدم یاد بگیرد که غیر ماه رمضان در طول سال هم ماهی یک روز روزه بگیرد؛ اوایل ماهی یک بار، بعد اگر بشود ماهی دو بار و اگر شد هفتهای یک روز.
وی خاطرنشان کرد: بعد از روزه گرفتن، یکی از عواملی که نفس آدم را خیلی آرام میکند کنترل چشم است. چشم آدم نباید آزاد باشد. اصلا تحریک شدن نفس از راه چشم است. باباطاهر گفت که «ز دست دیده و دل هر دو فریاد، هر آنچه دیده بیند دل کند یاد». اگر آدم بخواهد که نفس نجات پیدا کند چشمش را کنترل کند؛ نه اینکه ببندد؛ قرآن میفرماید: «قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُم.»
استاد فقیهی بعد از کنترل چشم، کنترل زبان را از راههای مهم مهار نفس دانست و تصریح کرد: اگر کسی بتواند یک کلمه حرف را نزند، نه اینکه اصلا حرف نزند، یک کلمه کمتر حرف بزند، فقط یک کلمه را نگوید خیلی سخت است؛ اما خب باید تمرین کرد. اینکه زبان آزاد باشد و هر وقت، راجع به هر موضوعی و درباره هر فردی، هر چیزی که دلمان خواست بگوییم که نفس آدم را وحشی میکند!
وی در ادامه با اشاره به آیه «لَقَدْ مَنَّ اللهُ عَلَى الْمُؤْمِنینَ إِذْ بَعَثَ فیهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ یَتْلُواعَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ إِنْ کانُوا مِنْ قَبْلُ لَفی ضَلالٍ مُبین» خاطرنشان کرد که کارهای مذکور باید از جانب ما صورت بگیرد؛ ولی تزکیه نفس کار پیامبر صلیاللهعلیهوآله و بعد از او کار امیرالمؤمنین علی علیهالسلام است.
استاد فقیهی همچنین با توجه به این آیه شریفه «وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّیْطَانَ إِلَّا قَلِیلًا؛ اگر فضل و رحمت خدا نبود همه دنبال شیطان رفته بودیم»، خاطرنشان کرد که؛ منظور از رحمت و فضل خدا در روایات پیامبراکرم و امیرالمؤمنین علیهماالسلام است و توسل به این بزرگواران را راه موفقیت دانست. وی همچنین ذکر شریف صلوات را از عوامل رام کردن نفس ودوری شیطان عنوان و توصیه کرد که این ذکر شریف روزانه تکرار شود.
خبرنگار: بابک شکورزاده
انتهای پیام/