به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، آنا هاکوبیان، همسر نیکول پاشینیان نخستوزیر ارمنستان، اوایل ژانویه با انتشار ویدئوهایی از صحبت کردن خود به زبان چینی که در دو روز بیش از 2 میلیون بازدید داشت، فضای مجازی این کشور را به آتش کشید.
این ویدئوها تلاشهای مداوم چین برای تقویت درک و شناخت زبان و فرهنگ چینی در سراسر قفقاز و آسیای مرکزی را برجسته میکنند. با این حال، توانایی صحبت کردن به زبان چینی، مانند آنچه هاکوبیان به نمایش گذاشت، در میان نخبگان منطقه یک پدیده نادر است. در حالی که بسیاری از جوانان منطقه، بهویژه در مراکز بزرگ شهری، تسلط خوبی بر زبان انگلیسی دارند، تعداد اندکی میتوانند حتی یک جمله به چینی بگویند.
هزاران دانشجو از سراسر قفقاز و آسیای مرکزی اکنون در چین تحصیل میکنند و به نظر میرسد پکن هر ماه برنامههای آموزشی خود را گسترش میدهد. علاوه بر این، چین نفوذ فرهنگی خود را از طریق نهادهای قدرت نرم مانند مؤسسات کنفوسیوس و کارگاههای لوبان (Luban Workshops) وابسته به مؤسسات آموزش عالی در آسیای مرکزی اعمال میکند.
موانع زبانی و نفوذ محدود پکن
با وجود چنین ابتکارات گستردهای، تعداد گویشوران مسلط به زبان چینی در میان شهروندان قفقاز و آسیای مرکزی پایین است که این امر توانایی پکن را برای شکلدهی به نگرشهای منطقهای نسبت به چین و اعمال نفوذش محدود میکند. تعاملات منطقهای با چین عمدتاً با واسطه زبانهای روسی، انگلیسی و مترجمان صورت میگیرد.
برخلاف زبان ترکی یا کرهای، زبان چینی از صادرات فرهنگی محبوب و گسترده مانند سریالهای تلویزیونی یا موسیقی پاپ که بتواند انگیزه یادگیری غیررسمی را بهویژه در میان نسلهای جوان ایجاد کند، بیبهره بوده است.
تحلیل زبان چینی آنا هاکوبیان: نمایشی یا واقعی؟
حتی در مورد هاکوبیان، او تنها تسلطی ابتدایی بر زبان چینی از خود نشان داد. این امر قابل درک است، چرا که او تنها در ژوئن 2025 در یک برنامه کارشناسی ارشد در دانشگاه نرمال پکن (Beijing Normal University) ثبتنام کرده است.
وی از ماه سپتامبر شروع به انتشار عکسهایی از فعالیتهای آکادمیک خود کرد که عمدتاً شامل تصاویر حضور در کلاس و مواد درسی بود. نکته قابل توجه اینکه در پسزمینه عکسهای شبکههای اجتماعی او، همواره طیف محدود و تکراری از کتابها، عمدتاً آثار رهبران کمونیست چین، از جمله چندین جلد از نوشتههای شی جینپینگ و همچنین نسخههای انگلیسی آثار فیلسوفان چین باستان دیده میشد.
در ویدئوهای وایرال شده او در 12 ژانویه، گفتارش بیشتر شبیه به روخوانی حفظشده است تا بیان خودجوش. نحوه ادای کلمات او همچنین بهطور مداوم دارای مکثهای نادرست است که تقسیمبندی کلمات را مختل میکند. از آنجا که بسیاری از کلمات ماندارین از واحدهای چندهجایی تشکیل شدهاند، مکثهایی که این هجاها را بهطور نادرست جدا یا ترکیب میکنند، میتوانند بهطور قابلتوجهی بر درک مطلب تأثیر بگذارند.
نخبگان سیاسی و چالش زبان چینی
بهطور کلی، چهرههای سیاسی متعددی در سراسر قفقاز و آسیای مرکزی پساشوروی در چین زندگی، تحصیل یا کار کردهاند، اما تنها تعداد کمی را میتوان مسلط به زبان چینی دانست.
در قرقیزستان، دو سیاستمدار قومی قرقیز متولد چین، عادل جونیوس اولو و اورگالچا توکتوبوبو، در دهه گذشته در پارلمان (جوگورکو کنش) خدمت کردهاند و نماینده دیگری به نام تبیالدی موراتبکوف تحصیلات تکمیلی خود را در یک دانشگاه چینی گذرانده است.
قاسم جومارت توکایف؛ دیپلماتی مسلط به چینی
شاید برجستهترین چهره سیاسی که بیشترین تسلط را بر زبان چینی دارد، قاسم جومارت توکایف، رئیسجمهور قزاقستان باشد. توکایف که در دیپلماسی و زبان چینی در مؤسسه برتر خدمات خارجی اتحاد جماهیر شوروی (MGIMO) آموزش دیده، بخش عمدهای از اوایل دوران حرفهای خود را در پستهای دیپلماتیک شوروی مرتبط با چین گذرانده و از زمان استقلال قزاقستان، با وجود عدم اقامت در چین، همچنان از زبان چینی بهصورت حرفهای استفاده کرده است.
تصاویر عمومی او را در حال صحبت کردن به زبان چینی، هم از روی متن و هم فیالبداهه، در موقعیتهای مختلف از جمله مصاحبهها، اظهارات رسمی، تبادلات دیپلماتیک و تعامل با دانشجویان نشان میدهد. لهجه ماندارین او مشهود اما همواره قابل فهم است. اگرچه دایره لغات او کاربردی و ساختار جملاتش نسبتاً ساده باقی مانده، اما زبان چینی او نه بهعنوان یک نمایش نمادین، بلکه بهعنوان یک زبان کاری عمل میکند که بهطور گزینشی و عملگرایانه در موقعیتهای مرتبط با چین استفاده میشود.
نتیجهگیری
پیچیدگی زبان چینی بدین معناست که برای گویشوران زبانهای ترکی، کارتولی (گرجی) و هندواروپایی، یادگیری چینی یک چالش واقعی است که نیازمند تعهد مداوم و منابع باکیفیت است. بنابراین، مسئله زبان مانعی جدی برای تلاشهای چین جهت گسترش نفوذ فرهنگی و اقتصادی خود در قفقاز و آسیای مرکزی ایجاد میکند. از آنجا که زبان چینی هنوز بهعنوان یک زبان با پرستیژ تثبیت نشده است، استفاده عمومی از آن توسط چهرههای سیاسی اوراسیا همچنان نادر، ناهمگون و غالباً نمایشی باقی مانده است.
انتهای پیام/