خبرگزاری تسنیم – گروه امام و رهبری: در آستانه هفتمین سالگرد صدور بیانیه مهم و تاریخساز گام دوم انقلاب اسلامی از جانب رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آیتالله العظمی خامنهای (مد ظله العالی) مروری دگرباره بر متن بیانیه و فرازهای گوناگون آن، گامی اساسی و ضروری به شمار میآید. اکنون در حالی به هفتسالگی صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی نزدیک میشویم که موقعیت ایران اسلامی در طول این دوران هفتساله با سالهای قبل از آن کاملا متفاوت است. حالا طنین کلام گرم و گیرای رهبر معظم انقلاب در بیانیه در گوش بسیاری از مردم بهویژه نسلهای جوان و نوجوان، پیچیده و نقشه راه جهاد بزرگ برای ساختن ایران اسلامی بزرگ را فرارویشان قرار داده است تا بهواسطه طی طریق در دومین مرحله خودسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی، فصل تازهای را در حیات جمهوری اسلامی رقم بزنند و انقلاب خمینی(ره) را به آرمان کبیر خود که همانا ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) است، نزدیکتر سازند.
با این مقدمه در مجال پیشرو به سراغ فاطمه رایگانی، دبیر اندیشکده امید، اعتماد و تعهد اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی رفتهایم و با او درباره موضوعات مختلفی ازجمله روند تحقق اهداف بیانیه ذیل سه مولفه امید، اعتماد و تعهد، ارزیابی عملکرد دستگاهها، رسالت و ماموریت اندیشکده مذکور و به طور کلی مسیر هفتسالهای که تا به امروز در عرصه امیدآفرینی، تعهد و اعتمادزایی طی شده است، به گفتوگو نشستهایم.
در ادامه، منتخبی از این گفتوگو را میخوانید:
جانمایی امید در بیانیه به ما میگوید که هیچکس نباید از کنار آن ساده بگذرد
تصریح حضرت آقا در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی این است که قبل از همه توصیهها، مهمترین توصیه امید است و این کلید همه قفلها بهشمار میآید. پس این یک موضوع واضح است اما فکر میکنم همین وضوح ما را به دردسر دچار کرده است. تصور عمومی این است که امید، موضوع واضحی است؛ از اینرو لازم نیست درباره آن گفتوگو کنیم. همین واضحپنداری باعث شده است که از کنار امید به سادگی عبور کنیم. در حالی که جانماییاش در بیانیه گام دوم به ما میگوید که هیچکس نباید از کنارش به راحتی عبور کند و همه باید آن را جدی بگیرند.
.
اولین ماموریت اندیشکده؛ فهمیدنیساختن همنشینی امید، اعتماد و تعهد
یکی از تفاوتهای اندیشکده امید، اعتماد و تعهد با سایر اندیشکدههای اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی این است به همان اندازه که به بیانیه ورود محتوایی دارد، ورود فرمی هم دارد. فرم بیانیه به نحوی است که در آن، امید به مولفهای محوری بدل میشود. این فرم از چه جنسی است؟ ما داریم درباره حرکتی جمعی به نام گام دوم انقلاب اسلامی صحبت میکنیم؛ پس پشت سرمان گام اولی وجود دارد و پیشرویمان، مقصد گام دوم است و آدمهایی این گام را برداشتهاند. آنچه آن آدمها را کشانده و این حرکت را رقم زده، امید به مقصد بوده است. اگر این امید وجود نداشته باشد، حرکت جمعی شکل نمیگیرد. این امید از جنس امیدهای فردی و حتی صرفا خوشبینی به آینده هم نیست؛ بلکه فراتر از اینهاست. چیزی است که به شما میگوید به مسیر اعتماد کن، تعهدت را انجام بده و به تحقق آنچه میخواهی امیدوار باش. همنشینی امید، اعتماد و تعهد از این جنس است. اولین ماموریت ما در اندیشکده امید، اعتماد و تعهد این است که این همنشینی را فهمیدنی کنیم.
.
دستگاهها نمیدانند باید برای امید چه کاری انجام دهند
یکی از پرسشهایی که معمولا از ما میشود این است که دستگاهها با شما چگونه همکاری میکنند؟ اصلا دستگاهها نمیدانند که باید برای امید، اعتماد و تعهد چه کاری انجام دهند. برای مثال، در حوزههایی چون اقتصاد، سیاست خارجی، معنویت، اخلاق و... میتوانیم همکاریهایی را تعریف کنیم اما درباره امید، چارچوب و نوع همکاریها مشخص نیست و کسی نمیداند باید چه کار کند. این ندانستن و فهم نکردن موضوع امید، باعث شده که برخی دستگاهها به اسم امیدآفرینی کارهایی را انجام دهند که در نهایت، به ضدامید تبدیل شده است. ما خیلی اوقات نقاطی که میتوانسته برایمان امیدآفرینی کند را مصرف کرده و آنها را از کارکرد انداختهایم.
.
امید همنشین نگرانی است
اولین نکتهای که باید به آن توجه داشت این است که وقتی از امید صحبت میکنیم، از چه صحبت میکنیم؟ امید چه تفاوتی با خوشبینی، رویا و مفاهیم مشابه دیگری دارد که با آن همنشیناند؟ چه رفتاری از انسان امیدوار سر میزند؟ زمانی میتوانیم بگوییم یک انسان امیدوار است که چشمانداز یا طرحی از آینده پیشروی خود داشته باشد، برای تحقق آن چشمانداز، نقشی برای خود متصور باشد و نقش خود را به درستی ایفا کند. در بسیاری از مواقع که ما خواستیم در رابطه با امید کاری انجام دهیم، تصورمان این بوده که امید به معنای آسودگی خیال است. اشتباه اول را همینجا مرتکب میشویم؛ آسودگی خیال بدین معناست که لازم نیست کاری انجام دهی! ازقضا امید، همنشین نگرانی است.
.
جامعه امیدوار چه جامعهای است؟
من معتقدم حیات جمعی همانقدر که بر امید سوار است، بر نگرانیها هم سوار است. اساسا امید برخاسته از نگرانیهاست. جامعه امیدوار، جامعهای است که میداند و میتواند با خطر، مقابله عقلانی داشته باشد؛ نه خطر به قدری بزرگ است که ترس بر امید غلبه کند و نه آنقدری کوچک است که خیال انسان را راحت کند که لازم نیست کاری انجام دهد. امید با گذشته و آینده نسبت دارد.
.
اجزای بیانیه گام دوم متناسب با امیدآفرینی کنار هم قرار گرفتهاند
بیانیه گام دوم چه کاری انجام میدهد؟ همه تلاش بیانیه این است که بگوید شما اکنون در چه نقطهای از جهان ایستادهاید، چه راهی را پیمودهاید تا به این نقطه برسید و حالا باید چه مسیری را طی کنید و به کجا برسید. بیانیه میگوید که ملت ایران عقبهای دارد و در شرایطی که دوقطبی بر جهان حاکم بوده، راه سومی را گشوده و آن، انقلاب اسلامی است. ملت ایران از رهگذر تلاشهایش به دستاوردهایی رسیده و حالا مسیری پیشرویش است که برای حرکت در آن مسیر و تحقق اهداف آن، باید کارهای معینی را انجام دهد. بنابراین میبینیم که اجزای بیانیه کاملا در راستای امیدآفرینی کنار هم قرار گرفتهاند.
.
امیدآفرینی متفاوت با میدان واقعیات سرخوردگی ایجاد میکند
بیانیه گام دوم از این جهت باید برای ما الگویی فرمی به شمار آید؛ زیرا توجه ما را به آنچه پیش از این محقق شده است، جلب میکند و میگوید منطق تحقق را دریابید. برای مثال در جنگ ایران و رژیم بعث، مردم ایران کاری کرده بودند که خدا بیشتر دوستشان داشت و در نهایت، پیروزی را به آنان هدیه کرد. باید این کار و منطق حاکم بر آن را نشان داد. این کار، ترکیبی از کنشگری مردم و مسئولین است؛ نوع خاصی از کنشگری که باید آن را ترسیم کنیم و مبتنی بر آن دست به دعوت دیگران بزنیم. امیدآفرینی نباید با میدان واقعیتها تفاوت داشته باشد؛ زیرا در اینصورت درون نیروهای علاقهمند به انقلاب، سرخوردگی ایجاد میکند.
.
صدور بیانیه به تولید ادبیات امید در جامعه منجر شده است
پس از صدور بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی یکی از نخستین ثمراتی که در سالهای اخیر محسوس و قابل مشاهده بوده، تولید ادبیات امید است. مخصوصا در دو سال اخیر این موضوع برجستهتر بوده است و اگر سیری بر عناوین نشستها و فعالیت اندیشکدهها داشته باشیم، میبینیم که تولید ادبیات امید بیش از پیش در دستور کار قرار گرفته است. در این راستا مفاهیمی چون امید، ایران آینده، رویای جمعی، تصویر ایران قوی به کرات مورد توجه قرار گرفتهاند. این ادبیات هم بهواسطه تاکیدهای حضرت آقا گسترش پیدا کرده و هم شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ما چنین چیزی را ایجاب میکرده است.
.
تحقق امید جمعی مستلزم تبلور آن در گفتار سیاسی است
ما هر چه در ساحت اندیشه و نظرورزی روی امید کار کنیم، در نهایت تحقق تولید امید جمعی در کشور باید در گفتار سیاسی ما تبلور پیدا کند. بار این حرکت را طبقه کارگزارانی به دوش میکشند که به خودی خود، قانعکنندهاند. هر مسئولی در هر دستگاهی باید بداند که اکنون کجای مسیر ایستاده و میخواهد به چه سویی حرکت کند. علاوه بر این، باید دانش خود را با آدمهایی که به پشتوانه آنها آنجا ایستاده است هم در میان بگذارد. حضرت آقا چندی قبل در یکی از سخنرانیهایشان بحث «مقاومت ملی» را مطرح و فرمودند که آنچه مسیر انقلاب اسلامی محسوب میشود و مردم را از شرایط فعلی عبور میدهد، همین مقاومت ملی است.
.
حلقههای میانی میتوانند مانع تبدیل اعتراض به اغتشاش شوند
حلقههای میانی معتقد نیستند که هیچ مشکلی وجود ندارد و باید دیگران را هم به پذیرش این نکته رساند. اولین کاری که حلقههای میانی انجام میدهند تشخیص مسئله است. این حلقهها ابتدا نظام مسائل موجود در میدان را احصاء و سپس نوع کنشگری خود در قبال هر مسئله را مشخص میکنند. یکی از راههای به رسمیت شناخته شدن اعتراض و عدم تبدیل آن به اغتشاش، وجود حلقههای میانی است. اگر مسئولین کشور بتوانند حس نماینده مردم بودن را در خود ایجاد کنند، بدون شک مردم هم به آنها اعتماد خواهند کرد.
.
انتهای پیام/