به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، تنشها میان دولت نیکول پاشینیان و کلیسای حواری ارمنی وارد فاز جدید و خطرناکی شده است. مقر مقدس اچمیادزین (مرکز اداری و معنوی کلیسای ارمنی) ابتکار عمل قانونگذاری اخیر نمایندگان حزب حاکم «پیمان مدنی» را بخشی از کمپین سازماندهی شده نخستوزیر علیه شخص «جاثلیق» (رهبر مذهبی ارامنه) ارزیابی میکند.
بر اساس این طرح جنجالی که اخیراً در پارلمان مطرح شده، در صورت تصویب نهایی، کلیساها، صومعهها و حتی نمازخانههای کوچک (ماتورها) برای اهدا، واگذاری یا فروش به هر شخص ثالثی، نیازمند دریافت «موافقت اجباری دولت» خواهند بود.
این لایحه که توسط «توهی قازاریان» و «سیساک گابریلیان»، دو تن از نمایندگان ارشد حزب حاکم تدوین شده است، هفته گذشته در شور اول و تنها با آرای مثبت نمایندگان جناح قدرت به تصویب رسید. قرار است حدود یک ماه دیگر، این پیشنویس برای تصویب نهایی و تبدیل شدن به قانون روی میز نمایندگان قرار گیرد؛ اقدامی که از هماکنون زنگ خطر را برای نهاد مذهب در ارمنستان به صدا درآورده است.
حیرت کلیسا از اتهامات دولت
کشیش «یسایی آرتنیان»، مدیر سیستم اطلاعرسانی مقر مقدس اچمیادزین، با ابراز شگفتی و تأسف از رویکرد دولت، اساساً چرایی شکلگیری چنین ایدهای در ذهن مقامات اجرایی را زیر سوال برد.
وی در واکنش به استدلالهای حزب حاکم تصریح کرد: «هیچ سابقه و مدرکی وجود ندارد که نشان دهد کلیسای حواری ارمنی تاکنون یک مکان مقدس یا بنای تاریخی-مذهبی را به کسی اهدا کرده یا فروخته باشد. حتی بحث در این مورد نیز هرگز وجود نداشته و نمیتواند وجود داشته باشد، زیرا هدف غایی هر مکان مقدس و هر کلیسایی واحد است: خدمت به نیازهای معنوی مردم.»
این مقام کلیسا با رد قاطعانه شائبه تجارت با اموال مذهبی، طرح چنین موضوعاتی را انحراف افکار عمومی دانست.
هراس حزب حاکم از «سناریوی روسی» و انتقال مقر جاثلیق
در سوی مقابل، «توهی قازاریان»، یکی از طراحان این قانون، با استناد به گزارشهای رسانهای (که البته پرونده کیفری برای آنها تشکیل نشده است)، سوءظنهای خود را توجیه میکند. او مدعی است که شایعاتی مبنی بر واگذاری آپارتمانهایی از اموال کلیسا به بستگان «کتریچ نرسیسیان» (نام غیرمذهبی جاثلیق گارگین دوم) وجود دارد که تکذیب نشدهاند.
وی همچنین به اهدای قطعهای از «نیزه مقدس» (گغارد) به کلیسای ارتدکس روسیه به عنوان نمونهای از بذل و بخششهای کلیسا اشاره میکند. با این حال، به نظر میرسد قانون پیشنهادی شامل اشیای قیمتی، شمایلها یا آپارتمانهای مسکونی متعلق به اچمیادزین نمیشود، بلکه هدف اصلی ساختمانهای مذهبی است.
قازاریان پرده از نگرانی اصلی حزب پاشینیان برداشت و با اشاره به تنشهای هشت ماه اخیر و درخواستها برای استعفای پاشینیان که توسط رهبران کلیسا حمایت میشود، گفت: «اگر گفتمان سیاسی اطرافیان جاثلیق فعلی را در نظر بگیریم، هیچ بعید نیست که او تصمیم بگیرد محل استقرار مقر مقدس را تغییر دهد و مثلاً از روسیه کلیسا را اداره کند. ممکن است او به خلیفهگری "نور-ناخجوان" (مستقر در روسیه) نقل مکان کند و اموال و املاک کلیسا را نیز به نام آن خلیفهگری ثبت نماید.»
کشیش یسایی آرتنیان این ادعاها را قویاً رد کرد و گفت: «این حرفها صرفاً فرضیاتی بیپایه و اساس است. چنین فرمولبندیها و نتیجهگیریهایی کاملاً پوچ و بیهوده هستند.»
هرجومرج در روستاها؛ مداخله پلیس و سکوت در برابر روحانیون خلعلباسشده
تبعات این تقابل سیاسی تنها به پارلمان محدود نشده و به سطح روستاها و کلیساهای محلی کشیده شده است. پیش از اجرایی شدن قانون، برخی از روحانیون نگراناند که اختیار کلیساهایی که در آن خدمت میکنند از دستشان خارج شود.
گزارشها حاکی از تنش شدید در روستای «وسکتپ» از اواخر هفته گذشته است. کشیش محلی که چندی پیش به طرح بازسازی کلیساها توسط پاشینیان پیوسته بود و سپس از موضع خود عقبنشینی کرد، اکنون با اولتیماتوم مواجه شده است.
به گفته وی، خیرین محلی و دهیار روستا به او دستور دادهاند محراب را ترک کرده و کلیدهای کلیسا را تحویل دهد. این کشیش روایت میکند: «آنها به من میگویند سندی نشان بده که ثابت کند کلیسا مال شماست. من میگویم مالکیت زمین متعلق به مقر مقدس است، بنابراین هرچه روی آن ساخته شده نیز متعلق به کلیساست. اما آنها اصرار دارند که کلیدها را باید تحویل دهم.»
وضعیت در مناطق دیگر نیز بحرانی است. در پروندهای دیگر، سه ماه است که نمایندگان مقر مقدس امکان ورود به کلیسای «هوهاناوانک» را ندارند. کشیشی که توسط اچمیادزین خلع لباس شده، از ترک معبد خودداری میکند و حتی آپارتمانی را که از کلیسا دریافت کرده، تخلیه نمیکند و نیروی انتظامی نیز در این ماجرا مداخله نمیکند.
در کلیسای شهر «تالین» نیز وضعیت مشابهی حاکم است. مقر مقدس نمیتواند به طور منظم مراسم عشای ربانی را برگزار کند، زیرا کشیش خلعلباسشده با مجوز و حمایت پلیس، زودتر از روحانی اعزامی اچمیادزین وارد محراب میشود و مراسم را به دست میگیرد.
هشدار اپوزیسیون: حملهای با نقاب قانون
اپوزیسیون پارلمانی ارمنستان به شدت از طرح واگذاری اختیار فروش کلیساها به دولت انتقاد کرده است.
آنها معتقدند: «در زیر نقاب حمایت از کلیسا و خداپرستی، در واقع یورشی تمامعیار علیه نهاد کلیسا در جریان است.»
بر اساس قانون جدید، قوه مجریه دو ماه فرصت خواهد داشت تا درخواست واگذاری کلیسا را بررسی کند و میتواند با استدلالهایی نظیر «عدم استفاده در راستای منافع عمومی» یا «مغایرت شرایط معامله با منافع جامعه» آن را رد کند. نویسندگان طرح از تشریح دقیق این عبارات خودداری کرده و تعیین مصادیق آن را به آییننامههای بعدی دولت واگذار کردهاند؛ امری که دست دولت را برای اعمال فشار باز میگذارد.
شایان ذکر است که از حدود 900 فقره ملک متعلق به مقر مقدس اچمیادزین، حدود 360 مورد آن کلیسا و اماکن مذهبی فعال هستند که اکنون سرنوشت مالکیت و اداره آنها در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
انتهای پیام/