به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «قاسم جومارت توکایف»، رئیسجمهور قزاقستان، در اظهاراتی که نشاندهنده تغییر جهت آشکار در قطبنمای سیاسی آسیای مرکزی است، ستایشی صریح و کمسابقه از سیاستهای داخلی و خارجی «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، به عمل آورد.
توکایف در مصاحبهای اختصاصی با روزنامه «دی نیوز اینترنشنال» (The News International) که در جریان سفر رسمیاش به اسلامآباد انجام شد، رهبری ترامپ را «آیندهنگر» خواند و به آنچه عملکرد اقتصادی قوی و اصلاحات تحولآفرین در حوزه اجتماعی آمریکا توصیف کرد، اشاره کرد.
این سخنان در حالی بیان میشود که بسیاری از تحلیلگران، نزدیکی رهبران آسیای مرکزی به مدلهای حکمرانی اقتدارگرا را بخشی از سنت سیاسی این منطقه میدانند، اما تمجید علنی از رئیسجمهور آمریکا با چنین ادبیاتی، پیامی دیپلماتیک با اهدافی مشخص است.
رئیسجمهور قزاقستان تأکید کرد: «پرزیدنت ترامپ رهبری قوی و آیندهنگر است که منافع ملی کشورش را در اولویت قرار میدهد.»
وی افزود که تأکید ترامپ بر «نظم و قانون» با فلسفه حکمرانی قزاقستان که اولویت را به رعایت قانون و احترام به نهادهای دولتی میدهد، همخوانی کامل دارد.
توکایف تصریح کرد که در محیط جهانیِ بهشدت پیچیده امروز، دولتها باید ثبات داخلی را از طریق اجرای حاکمیت قانون تضمین کنند. او با ترسیم خطی مستقیم میان رویکردهای سیاست داخلی واشنگتن و آستانه گفت: «همه شهروندان باید از قانون تبعیت کنند و ضمن اجتناب از هرگونه کارشکنی، به نهادهای مجری قانون احترام بگذارند.»
عبور از خط قرمز؛ پیوستن به «پیمان ابراهیم»
شاید مهمترین و جنجالیترین بخش این مصاحبه، دفاع رئیسجمهور قزاقستان از تصمیم کشورش برای پیوستن به «پیمان ابراهیم» باشد؛ ابتکاری که در دوره ریاستجمهوری ترامپ برای عادیسازی روابط میان رژیم صهیونیستی و چندین کشور با اکثریت مسلمان راهاندازی شد.
توکایف این توافقنامه را «ابتکاری واقعاً آیندهنگر» توصیف کرد و مدعی شد که مشارکت قزاقستان بازتابی از تعهد دیرینه این کشور به صلح، ثبات و گفتگوی بینالمللی است.
اگرچه توکایف تلاش کرد با تأکید بر اینکه «دیپلماسی مؤثرترین ابزار برای حل مناقشات است»، چهرهای صلحطلب از این اقدام ترسیم کند، اما ناظران سیاسی این حرکت را چرخشی استراتژیک به سوی غرب و رژیم اسرائیل ارزیابی میکنند.
او ضمن تأیید روابط قوی قزاقستان با رژیم اسرائیل، خاطرنشان کرد که آستانه همچنان از مردم فلسطین حمایت میکند و طرفدار راه حل دو دولتی است.
با این حال، وی تصریح کرد که پیوستن به پیمان ابراهیم فرصتهایی را برای جذب سرمایهگذاری خارجی، فناوریهای پیشرفته و منافع اقتصادی ملموس ایجاد میکند.
توکایف ابراز امیدواری کرد که الحاق قزاقستان به این پیمان، به گسترش نزدیکی اعراب و رژیم اسرائیل کمک کند.
«شورای صلح»؛ نظم نوین جهانی با عبور از سازمان ملل؟
بخش دیگری از این گفتگو به انتقادات پیرامون تأسیس نهاد جدیدی موسوم به «شورای صلح» (Board of Peace) اختصاص داشت که توکایف به همراه نخستوزیر پاکستان و دیگران آن را پایهگذاری کرده است.
رئیسجمهور قزاقستان ادعاها مبنی بر اینکه این ابتکار به دنبال تضعیف سازمان ملل است را رد کرد.
وی فاش کرد که دونالد ترامپ شخصاً تأکید کرده شورای صلح برای «تکمیل» و نه جایگزینی سازمان ملل طراحی شده است؛ هرچند توکایف اذعان کرد که سازمان ملل در حال حاضر با فشارهای نهادی و ناکارآمدی روبهروست.
او مدعی شد که این ابتکار در راستای اجرای «قطعنامه 2803 شورای امنیت سازمان ملل» است و این اصل را تقویت میکند که تلاشهای صلح باید مشروعیت بینالمللی را با رهبری مؤثر ترکیب کنند.
به گفته توکایف، هدف شورای صلح ارائه نتایج سریع و عملی از طریق مکانیسمهای انعطافپذیر برای حل مناقشات است و به عنوان یک افزودنی عملگرایانه به معماری صلح جهانی موجود عمل میکند.
غزه و طرحهای جاهطلبانه کوشنر
در خصوص چشمانداز صلح در غزه، توکایف دیدگاهی محتاطانه ارائه داد. او طرحهای پیشنهادی توسط «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه آمریکا و «جرد کوشنر»، مشاور ارشد ترامپ را جاهطلبانه، ساختارمند و مبتنی بر تفکر توسعهگرا توصیف کرد.
با این حال، وی هشدار داد که هیچ طرحی بدون اراده سیاسی واقعی نمیتواند موفق شود.
توکایف با تکرار موضع رسمی دیپلماتیک گفت: «بدون حرکت به سوی راه حل دو دولتی، هیچ طرحی نمیتواند واقعاً پایدار باشد.» او این راه حل را تنها چارچوب قابل دوام برای پایان دادن به چرخههای تکرارشونده خشونت و بیثباتی دانست.
سخنان توکایف در اسلامآباد نشاندهنده شکلگیری یک محور جدید در اوراسیاست؛ محوری که در آن کشورهای آسیای مرکزی و جنوبی با حمایت دولت ترامپ، به دنبال بازتعریف روابط خود با رژیم اسرائیل و ایجاد ساختارهای موازی بینالمللی هستند، حتی اگر این امر به قیمت فاصله گرفتن از سنتهای دیپلماتیک پیشین و نادیده گرفتن حساسیتهای جهان اسلام تمام شود.
انتهای پیام/