محمدسجاد شیرودی، کارشناس سیاسی در گفتگو با خبرنگار تسنیم در قزوین با اشاره به تغییر ماهیت جنگ در سطح جهان اظهار کرد: امروز ما در یک نبرد جدید حضور داریم؛ نبردی که از میدانهای سنتی نظامی فراتر رفته و وارد ذهن و ادراک مردم شده است و آنچه تحت عنوان جنگ شناختی مطرح میشود موضوعی است که متاسفانه بسیاری از مدیران و سیاستگذاران کشور کمتر به آن پرداختهاند و ضرورت دارد به صورت جدی مورد توجه قرار گیرد
وی افزود: اگر دقیق نگاه کنیم حتی بیانات اخیر مقام معظم رهبری در حدود یک ماه گذشته بر اهمیت جنگ شناختی تأکید داشته است واقعیت این است که سال گذشته، سال پر فراز و نشیبی برای کشور بود ما شاهد جنگ 12 روزه با رژیم صهیونیستی بودیم و تجربه این نبرد نشان داد که دشمن به تدریج میدان نبرد خود را از عملیات نظامی به عملیات شناختی تغییر داده است
شیرودی با اشاره به تجربه جنگ 12 روزه تأکید کرد: دشمن امروز دیگر مستقیماً با تانک یا موشک وارد عمل نمیشود بلکه ذهنها باورها و ادراکات مردم را هدف قرار میدهد همین موضوع باعث میشود واکنش افراد نسبت به یک خبر واحد متفاوت باشد برخی تحریک و خشم نشان میدهند و برخی دیگر کمترین واکنشی ندارند علت اصلی این تفاوت نه خود واقعیت بلکه ادراک ما از واقعیت است
ذهن انسان و سوگیریهای شناختی؛ نقطه آغاز جنگ شناختی
این کارشناس سیاسی توضیح داد: علم شناختی به ما میگوید ذهن انسان مانند یک پردازشگر اطلاعات عمل میکند و اطلاعات را مستقیم دریافت نمیکند بلکه آن را تفسیر میکند ما از مدلهای ذهنی خود برای سادهسازی جهان استفاده میکنیم این مدلها سرعت تصمیمگیری ما را افزایش میدهند اما همزمان ما را دچار سوگیری میکنند
شیرودی تصریح کرد: سوگیریهای شناختی یکی از نقاط ضعف طبیعی ذهن انسان است که جنگ شناختی از آن بهره میگیرد دشمنان با استفاده از این نقطه ضعف به طور هدفمند ادراک باورها و احساسات ما را دستکاری میکنند تا رفتار فردی و جمعی را تغییر دهند بدون آنکه وارد درگیری فیزیکی شوند
وی ادامه داد: در حالی که عملیات روانی معمولاً کوتاهمدت پیاممحور و محدود به حوزه نظامی است جنگ شناختی یک فرایند بلندمدت و نظاممند است به عنوان مثال رژیم صهیونیستی در سال 2015 سندی تحت عنوان جنگ شناختی تدوین کرده و امروز آن را اجرا میکند هدف نهایی ایجاد بیثباتی و نفوذ شناختی در جامعه هدف است بیثباتی باعث تضعیف اعتماد عمومی و فرسایش سرمایه اجتماعی میشود و نفوذ شناختی باورها و اجماعهای موجود را تغییر میدهد
پدافند شناختی؛ راه مقابله با تهدیدات ذهنی
شیرودی با بیان اهمیت پدافند شناختی گفت: پدافند در حوزه نظامی به معنای کاهش آسیبپذیری است اما پدافند شناختی به معنای کاهش آسیبپذیری ذهن انسان در برابر دستکاریهای شناختی است این بدان معناست که ذهن ما و جامعه ما باید مجهز شود تا بتواند اطلاعات را درست تحلیل کرده و فریب دشمن را نخورد
وی توضیح داد: پدافند شناختی با سانسور تفاوت دارد سانسور یعنی حذف اطلاعات یا انکار واقعیت اما پدافند شناختی به ارتقای فهم و آگاهی افراد میپردازد این شامل تقویت تفکر انتقادی افزایش توان تحلیل و مدیریت احساسات جمعی میشود مثال روشن آن انتشار شایعات مالی است وقتی خبری با لحنی اضطراری و همراه با تصویر صفهای طولانی منتشر میشود هدف ایجاد ترس و واکنشهای عجولانه است پدافند شناختی به ما میآموزد قبل از واکنش مکث کنیم منابع معتبر را بررسی کنیم و تصمیمات منطقی بگیریم
شیرودی با تأکید بر نقش افراد در پدافند شناختی تشریح کرد: ایجاد خودپدافندی در مردم مهمترین ابزار مقابله با جنگ شناختی است هر فرد باید پیش از واکنش بین خبر و تحلیل تفکیک قائل شود و روایت احساسی پیامها را تشخیص دهد سه پرسش کلیدی این است: این پیام چه احساسی را هدف قرار داده است چه کسی از این احساس سود میبرد و دادهها و منابع این خبر معتبر هستند یا صرفاً قضاوتی احساسیاند پاسخ به این پرسشها باعث میشود افراد تصمیم درست بگیرند و رفتارشان تحت تأثیر هیجانهای القا شده توسط دشمن قرار نگیرد
رسانه مقاوم در برابر رسانه آسیبزا
شیرودی به نقش رسانهها در جنگ شناختی اشاره و عنوان کرد: رسانهها میتوانند نقش مهمی در پدافند شناختی داشته باشند رسانه آسیبزا با تیترهای تحریکآمیز و عدم شفافیت منابع احساسات مردم را فعال میکند و تصمیمات عجولانه را تسریع میکند برای مثال تیترهایی مانند شهر در آستانه انفجار یا اعتراضات به سرعت گسترش مییابد بدون ذکر عدد و منبع رسمی هدفشان ایجاد ابهام و وحشت است
وی ادامه داد: در مقابل رسانه مقاوم خبر را با دقت و شفافیت منتشر میکند تیتر و متن بدون قضاوت همراه با آمار و منبع معتبر به مخاطب اجازه میدهد تحلیل منطقی داشته باشد و از تصمیمگیری هیجانی پرهیز کند مثال روشن آن گزارشی است که میگوید 200 نفر در میدان ولیعصر تجمع اعتراضی برگزار کردند و این تجمع بدون درگیری پایان پذیرفت این گزارش به جای ایجاد ترس و هیجان اطلاعات دقیق زمان و مکان و منبع را ارائه میدهد و اعتماد عمومی را تقویت میکند
شیرودی تأکید کرد: آموزش جنگ شناختی و پدافند شناختی برای هر ایرانی لازم و واجب است آگاهی از این تهدیدها و توانمندسازی فرد و جامعه در مقابل آن بهترین راه برای مقابله با دستکاریهای دشمن و حفظ انسجام اجتماعی است تجربه نشان میدهد رهبران هوشمند مانند مقام معظم رهبری با درک صحیح این مسائل توانستهاند برنامه دشمن را خنثی کرده و مردم را در مسیر درست هدایت کنند
شیرودی در پایان خاطرنشان کرد: یادگیری و آموزش جنگ شناختی امروز یک ضرورت ملی است چه در سطح فردی و چه در سطح نهادی و حکومتی این دانش به ما کمک میکند بدون ورود به درگیری فیزیکی رفتار جامعه را پیشبینی و مدیریت کنیم و از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی محافظت کنیم.
انتهای پیام/