به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، استان البرز طی دهههای اخیر با تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی صنایع غذایی کشور، توانسته است جایگاه ویژهای در تولید و توزیع محصولات خوراکی پیدا کند. شهرکهای صنعتی استان، بهویژه در مناطق شمالی و غربی، میزبان دهها کارخانه تولید مواد غذایی شامل روغن، شیر و لبنیات، محصولات کشاورزی فرآوری شده و خوراک دام هستند. این گستردگی تولید باعث شده البرز سهم مهمی در بازار داخلی و زنجیره تأمین کشور داشته باشد.
اما در کنار این ظرفیت چشمگیر، رشد سریع صنایع غذایی، چالشهای زیستمحیطی و منابع طبیعی را نیز افزایش داده است. محدودیت منابع آب، فشارهای ناشی از فعالیتهای صنعتی و پسماندهای تولید، نگرانی کارشناسان محیط زیست را به دنبال داشته است. رودخانهها و منابع آبی استان در طول سالهای اخیر با افزایش آلایندهها مواجه شدهاند و برخی متخصصان هشدار میدهند ادامه روند فعلی میتواند امنیت غذایی و صنعتی استان را تهدید کند.
کارشناسان اقتصادی و صنعتی معتقدند، استان البرز بدون برنامهریزی دقیق برای مدیریت منابع آب، توسعه پایدار صنایع غذایی را در معرض خطر قرار داده است. ظرفیتهای تولید بالای استان، اگرچه موجب اشتغالزایی و رونق اقتصادی شده، اما مصرف بالای آب، تولید پسماندهای صنعتی و فشار بر اکوسیستمهای طبیعی میتواند تبعات بلندمدتی داشته باشد.
یکی از فعالان حوزه صنایع غذایی میگوید: توسعه صنایع غذایی در البرز یک فرصت اقتصادی است، اما اگر مصرف منابع آب و مدیریت پسماندها کنترل نشود، بحران زیستمحیطی غیرقابل بازگشتی ایجاد خواهد شد. بدون ایجاد سیستمهای تصفیه و بازیافت مناسب و نظارت جدی، منابع آب و خاک استان در معرض آلودگی و کاهش کیفیت قرار خواهند گرفت.
از سوی دیگر، توانمندیهای صنعتی استان در حوزه بستهبندی و فرآوری محصولات غذایی، ظرفیت قابل توجهی برای افزایش صادرات و کاهش وابستگی به واردات دارد. کارخانهها و شهرکهای صنعتی البرز با بهرهگیری از نیروی کار متخصص و تکنولوژی نسبتا پیشرفته، توانستهاند محصولات متنوعی تولید کنند که بخش مهمی از بازار داخلی را پوشش میدهد.
با این حال تحلیلگران اقتصادی معتقدند که رشد کمی صنایع غذایی در البرز باید با رشد کیفی و توجه به پایداری منابع همراه باشد. سرمایهگذاری در تکنولوژیهای صرفهجویی در آب، مدیریت انرژی، کاهش ضایعات و افزایش بهرهوری خطوط تولید، از ضروریات توسعه پایدار استان است.
کارشناسان زیستمحیطی نیز تأکید میکنند که هر گونه توسعه صنعتی بدون توجه به مدیریت منابع طبیعی، به ویژه رودخانهها و آبهای زیرزمینی، میتواند اثرات جبرانناپذیری بر اکوسیستم، کشاورزی و سلامت عمومی مردم داشته باشد. مصرف بالای آب برای فرآوری محصولات غذایی و ورود آلایندهها به رودخانهها، چالشهای جدی را برای نسلهای آینده ایجاد میکند.
به گفته مسئولان محیط زیست استان برنامههایی برای مدیریت پسماندهای صنعتی، ارتقای تصفیهخانهها و آموزش شهروندان در حال اجرا است، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند بدون یک استراتژی ملی و هماهنگ با دستگاههای اجرایی و صنعتی، این اقدامات کافی نخواهد بود.
همچنین، اهمیت البرز در صنایع غذایی تنها به تولید محدود نمیشود. این استان نقش مهمی در ایجاد زنجیره تأمین، بستهبندی و توزیع سریع محصولات دارد. نزدیکی به پایتخت و دسترسی آسان به شبکه حملونقل جادهای و ریلی، باعث شده محصولات تولیدی استان به سرعت به بازارهای سراسر کشور منتقل شوند.
با توجه به این ظرفیتها، تحلیلگران اقتصادی میگویند البرز میتواند الگویی موفق برای توسعه صنایع غذایی در کشور باشد؛ مشروط بر اینکه همزمان با توسعه کمی، به مدیریت پایدار منابع و حفظ محیط زیست توجه جدی شود. استفاده از فناوریهای نوین، بهرهوری انرژی و آب و کاهش ضایعات، کلید حفظ توازن میان رشد صنعتی و حفاظت از منابع طبیعی است.
در نهایت، البرز با برخورداری از زیرساختهای صنعتی و منابع انسانی متخصص، ظرفیت آن را دارد که قطب صنایع غذایی کشور باقی بماند؛ اما آینده این استان به تصمیمگیریهای درست مدیران صنعتی و سیاستگذاران محیط زیست بستگی دارد. پرسش این است که آیا سرعت توسعه صنعتی در البرز با توجه به منابع محدود و فشارهای زیستمحیطی، میتواند پایدار بماند یا اینکه آینده استان با چالشهای جدی آب و محیط زیست مواجه خواهد شد؟
گزارش: شراره کهنسال
انتهای پیام/