به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، کشتهشدن «نمسیو روبن اوسگرا سرانتس» ملقب به «ال منچو»، رهبر تحت تعقیب کارتل «نسل جدید خالسیکو» (CJNG) توسط نیروهای امنیتی دولت مکزیک، این کشور را با وضعیت جدیدی روبهرو کرده است. در پی این اقدام، تنشها به چندین ایالت سرایت کرد. کانون درگیریها، ایالت خالسیکو و به طور خاص شهر گوادالاخارا مرکز این ایالت است؛ شهری که قرار است تا چند ماه دیگر میزبان جام جهانی 2026 باشد. شبهنظامیان وابسته به ال منچو، در انتقام از دولت با مسدودسازی جادهها و آتشزدن مراکز دولتی و خدماتی به عملیات نیروهای امنیتی واکنش نشان دادهاند. باتوجهبه تهدیداتی که کارتل CJNG بهصورت رسانهای نشان داده و همچنین نوع اقدامات عملی صورت گرفته، این کارتل فعلاً درپی محدودشدن عملیات به کشتن ال منچو است. آنها تهدید کردهاند در صورت ادامه عملیات بر ضد خود، مکزیک را به آتش میکشند.
نکات
در خصوص تحولات مکزیک نکات ذیل اهمیت دارند.
1- کارتلهای مواد مخدر آمریکای لاتین توسط سرویسهای اطلاعاتی غرب برای مشارکت در جنگ به اوکراین اعزام شدند و درپی حضور در نبردها، تسلیحات و آموزشهای بیشتری کسب کردند؛ بخشی از این آموزشها باتوجهبه محوریت پهپادهای کوچک و کوادکوپترها در جنگ اوکراین، بهرهگیری از این وسایل بود. در نتیجه در سراسر آمریکای لاتین، آنها توانمندتر شدهاند. اعزام کارتلها بهصورت فوری در همان ابتدای جنگ رخ داد؛ اوکراین در سایه تلفات بالا و بحران اولیه کشور مانند فرار مردم، از بسیج گسترده ناتوان بود و ازسویدیگر ناتو نمیتوانست بهصورت رسمی، یگانهای خود را به این کشور اعزام کند، در نتیجه به این نتیجه رسید تا از قوای کارتلها بهره گیرد.
2- یک آورده مهم کارتلها پهپادها و کوادکوپترها هستند که چندی قبل در جریان حمله به ریودوژانیرو دیده شد. حملات به گوادالاخارا دومین حمله مشابه از این دست در آمریکای لاتین است. حوادث برزیل، 5 ماه قبل و در اوایل آبان ماه رخ دادند.
3- عملیات دستگیری ال منچو که به مرگ وی منجر شد، دومین عملیات از این دست پس از دستگیری «نیکلاس مادورو»، رئیسجمهور ونزوئلا است. در جریان دستگیری مادورو، نیروهای آمریکایی با حملات هوایی و نفوذ کماندوها به محل اقامت رئیسجمهور، وی را دستگیر کردند. این عملیات 3 ژانویه سال جاری (13 دی 1404) رخ داد و از نظر زمانی کمتر از دو ماه با عملیات مکزیک فاصله دارد.
4- حذف سرکردگان کارتلها بر اساس یک تجربه تاریخی باعث فروپاشی ساختار آنها نمیشود. برخی معتقدند روش طولانیمدت کلمبیا مؤثر است که در آن این کشور به شبکه مالی قاچاقچیان ضربه زده، از طریق ارتش با قوای آنها درگیر میشد و با عملیاتهای ویژه به طور گسترده کادرهای میانی را ترور و حذف میکرد.
5- پس از مرگ ال منچو شورش گسترده رخ داد که این عملکرد باورنکردنی اعضا و شبکه کارتلها را پس از مرگ رهبران خود نشان میدهد. در این شورشها دستکم یکسوم ایالتهای مکزیک دچار ناآرامی در بازههای متفاوتی شدند.
6- کارتل هدف قرار گرفته دارای 20 هزار عضو در 21 ایالت مکزیک است. علاوه بر این کارتل، گروههای دیگری در مکزیک وجود دارند که باعث شده تخمین زده شود، تعداد اعضای آنها به بیش از 100 هزار نفر میرسد.
7- فعالیت کارتلهای مکزیکی و به طور کلی آمریکای لاتین تنها به این منطقه، مکزیک و آمریکا محدود نمیشود؛ حوزه عملکرد آنها جهانی است. پس از این وقایع فیلمهایی در شبکههای اجتماعی از سوی قاچاقیان منتشر شده که آنها ادعا میکنند مواد مخدر جهان در دست آنها قرار دارد. همچنین تحقیقات نشان داده کارتلهای مکزیکی مواد مخدر خود را از آمریکای جنوبی و چین تأمین کرده و در آفریقا و آسیا نیز دارای شبکه خرید مواد اولیه و فروش محصول نهایی هستند.
8- کارتلها دارای ذخایر ارزی کلانی بوده و این ذخایر همواره با فعالیت پویا درحال تقویت است؛ سیستم مالی آنها همزمان در شبکه بانکی فعال بوده و از نظر داراییهای فیزیکی که توسط خود گروه نگهداری میگردد، از اسکناس و فلزات گرانبها تشکیل میشود.
9- کارتلها ضمن بهرهگیری از شبکه مالی، دارای نیروی نظامی شامل قوای زمینی، ویژه و هوایی بوده و بر جغرافیا تسلط دارند. از این رو آنها شباهت زیادی به طالبان دارند که در دوره جمهوری، بر حومه شهرها تسلط داشت تا حدی که گفته میشد 40 درصد افغانستان در اختیار این گروه است. کارتلها با اقدامات خود نشان دادهاند در صورت لزوم میتوانند کشوری را به محاق ببرند.
10- ترامپ برای موجه نشان دادن عملیات خود در آمریکای لاتین برای ضربه واقعی به کارتلها فشار آورده است. او برای آنکه پوششی برای فعالیتهای سیاسی خود از جمله ربودن رئیسجمهور ونزوئلا و فشار به دولت کلمبیا بسازد، این اقدامات را انجام میدهد. رئیسجمهور آمریکا، با ادعای فعالیت مادرورو در قاچاق مورد مخدر، وی را که رئیسجمهور قانونی یک کشور بود ربود و این اقدام عجیب نیاز به توجیه دارد، زیرا نسبت به صحت آن تردید شده است. او میخواهد روایتش درباره دستگیری مادورو رونق گیرد و این مسئله نیازمند مبارزه با قاچاقیان واقعی مواد مخدر است. این رویکرد ترامپ بر اهمیت نمایش و روایت از نگاه او دلالت دارد. ترامپ میتوانست همان امتیازاتی را که از دلسی رودریگز، معاون مادورو گرفته از خود وی اخذ کند، اما تصمیم گرفت با ربودن او تصویری از قدرت آمریکا بسازد. حمله به محل اقامت ال منچو نیز بیش از آنکه یک الزام عملیاتی باشد، تلاشی برای نمایش مبارزه و مشارکت آمریکا در فعالیت علیه قاچاق مواد مخدر بود.
11- آمریکا به سیاق تعدادی دیگر از کشورهای غربی از جمله هلند و کانادا، برای مهار فعالیت قاچاقچیان، مواد مخدر را بهصورت کنترل شده تحت مدیریت گرفته تا بتواند با مدیریت عرضه به جوامع هدف و قانونمند کردن، قاچاقچیان را تضعیف کند.
درآمدزایی کارتلها
کارتلها از شاخههای مختلفی کسب درآمد میکنند که گرچه غیرمجاز اما جزء سودآورترین تجارتهای جهاناند.
1- مواد مخدر
تولید، فروش و نقلوانتقال مواد مخدر اصلیترین فعالیت کارتلهاست؛ کارتلها عمدتاً همزمان با مشارکت در انتقال مواد مخدر از آمریکای جنوبی به کشور آمریکا، در مناطق تحت تسلطشان به کشت و تولید آن میپردازند.
2- قاچاق انسان
قاچاق اعضای بدن برای پیوند اعضا در امور پزشکی، تهیه اجساد جهت تولید مواد اولیه لازم در لوازم آرایشی، فروش کودکان به خانوادهها، قاچاق انسان با هدف تأمین شبکههای جنسی، دومین فعالیت مهم و پولساز کارتلهاست.
3- سلاح
خریدوفروش سلاح با روشهای مختلف از فروش محلی تا قاچاق در سطح جهانی از سوی آنها صورت میگیرد.
4- باجگیری
از طریق مالیاتگیری محلی در مناطق تحت نفوذ از مردم، ثروتمندان، تورهای گردشگری و مقامات دولتی انجام میگیرد. آنها از مقامات محلی باج میگیرند، تا مناطق تحت اداره آنها آرام باقی بماند.
5- سرمایهگذاری
قاچاقچیان با مبالغ به دست آمده دست به سرمایهگذاریهای سودآور میزنند که شامل فعالیتهای مجاز و غیرمجاز میگردد؛ اقدامات غیرمجاز شامل توسعه مزارع کشت مواد مخدر، کارگاه تولید سلاح و ایجاد شبکهای از رستورانها با خدمات ویژه است و فعالیتهای مجاز مانند خرید کارخانهها و ساخت مسکن را هم در بر میگیرد.
6- شبکههای قمار
شبکههای قمار کارتلها پیچیده بوده و شامل باشگاهها و بارها میگردد. آنها از طریق قمار و تقلب، کلاهبرداری کرده و همچنین از مراکز قمار، بهعنوان مکانی برای نفوذ در شبکههای قدرت و در میان ثروتمندان بهره میگیرند.
7- دریافت کمکهای دولتی
در مذاکره با دولت، کارتلها گاهی اوقات میپذیرند در قبال متروک گذاشتن فعالیتهای خود در یک حوزه، زیان ناشی از تعطیلی فعالیت خود را از دولت در قالب کمک اخذ کنند.
8- زیست درون ساختار دولت
حمایت از سیاستمداران برای نفوذ در دولت و بهرهگیری از ثروت و قدرت ساختارهای رسمی، یکی از اقدامات مؤثر کارتلهاست بهگونهای که آنها در مقاطعی موفق به نفوذ در پارلمانها شدهاند.
ابعاد عملیات
در عملیات اخیر، نیروی زمینی و هوایی ارتش به همراه گارد ملی مکزیک حضور داشته و از حمایت یک واحد اطلاعاتی آمریکا بهره بردند. 25 نظامی کشته شدند. آنگونه که لیندسی گراهام، سناتور تندرو و نزدیک به ترامپ پس از این عملیات در توییتی نوشت، مکزیک از رئیسجمهور آمریکا میترسد و این عملیات تحت فشار شدید واشنگتن انجام شده است. دولت مکزیک میدانست تبعات عملیات علیه رهبر خطرناکترین کارتل کشور چیست و تنها فشارهای ترامپ باعث شد مکزیکوسیتی خطر این حرکت را بپذیرد. رئیسجمهور آمریکا اهداف متفاوتی از فشار برای این عملیات داشت که یکی از آنها برجستهسازی قدرت خود در دستور به دولتهای خارجی بود؛ همانطور که گراهام پس از عملیات تأکید کرد مکزیک از ترامپ میترسد.
خطرات از سمت مکزیک برای آمریکا
برنی سندرز، سناتور چپگرا و دموکرات طی عملیات در مکزیک گفت: «ترامپ باید ایران را رها کند زیرا خطری ندارد، ترامپ باید به مکزیک رسیدگی کند.» در سوی دیگر، ترامپ اعلام کرد مکزیک باید تلاشهای خود برای مبارزه با مواد مخدر را افزایش دهد. او این درخواست را درباره کلمبیا نیز مطرح کرده بود. کلمبیا در تولید و مکزیک در فروش، دو ستون مواد مخدر در قاره آمریکا و بلکه در جهان هستند.
1- مهاجرت
مکزیک نهتنها محل عبور مهاجرت زمینی آمریکای لاتین است، بلکه مکزیکیها 55 درصد از جمعیت لاتینتباران آمریکا را تشکیل میدهند. این جمعیت نسبت به کل جمعیت آمریکا، در حدود 10 درصد است. سیل مهاجرت مکزیکیها و مهاجرت از مکزیک، یک خطر پیش روی آنگلوساکسونها در آمریکاست، زیرا با تقویت جمعیت لاتینتباران، این احتمال وجود دارد که آنها در آینده بر آمریکا مسلط شوند.
2- مواد مخدر
مکزیک همانند مهاجرت، هم محل اصلی عبور مواد مخدر تولید شده در آمریکای لاتین و دیگر مناطق به سمت آمریکاست و هم خود در تولید نقش دارد. این امر تلفات مالی و جانی برای آمریکاییها درپی داشته و به سیستم درمانی، جامعه، اقتصاد و کنترل دولت ضربه میزند.
3- بیثباتی مرزی و سرایت بیثباتی
گسترش نفوذ کارتلها در جغرافیای مکزیک، میتواند به نبرد مداوم میان گروههای مختلف و این گروهها با دولت مرکزی و دولتهای ایالتی بینجامد. درنتیجه با بروز بیثباتی در مکزیک، احتمال سرایت آن به آمریکا بالاست. پس از وقایع کنونی، فرماندار ایالت تگزاس که دارای مرز مشترک با مکزیک است، به این اتفاقات واکنش نشان داد.
4- نقشه معکوس برای اعاده حاکمیت بر مناطق اشغالی
علاوه بر حضور افراد سابقاً مکزیکی در ایالتهای اشغالی، 37 میلیون مکزیکی در آمریکا حضور دارند. مکزیکیها با حضور در آمریکا جمعیت خود در ایالتهای اشغالی را افزایش میدهند، همانگونه که آمریکا پیش از اشغال تگزاس، ترکیب جمعیتی این ایالت را که تحت کنترل مکزیک بود، با مهاجرت از سمت خود تغییر داد. آمریکا در قرن نوزدهم بسیاری از ایالتهای مکزیکی را اشغال و به خاک خود ملحق کرد.
مکزیک و کارتلها
در کلمبیا که شرایط وخیمتر بود و این کشور علاوه بر کارتل، با شورشیان فارک نیز میجنگید، دولت مرکزی برتری قابلملاحظهای بر این شبکهها داشت؛ هرچند تلفات و خسارتها بسیار بالا بودند. با وجود موفقیت در مبارزه با گروههای چپگرا و کارتلها، دولت کلمبیا بهشدت تضعیف شده و به آمریکا وابستهتر شد. واشنگتن با اعمال فشار به بوگوتا، آن را در مسیر مبارزه با کارتلها قرار داد و به این بهانه، پایگاههای نظامی متعددی در کلمبیا تأسیس کرد تا به ارتش این کشور کمک کند. درنتیجه ارتش آمریکا در کلمبیا آزادی عمل یافته و ارتش این کشور از نظر تسلیحاتی و عملیاتی و همچنین دولت از نظر مالی، معتاد کمکهای واشنگتن شدند.
مکزیک، ترامپ و جام جهانی
جام جهانی سال 2026 قرار است به طور مشترک در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شود. این رویداد از اهمیت زیادی نزد ترامپ برخوردار شده، زیرا وی میکوشد از فوتبال برای رشد محبوبیت خود استفاده کند. علیرغم این اهمیت اما اقدامات ترامپ در عمل باعث مستعدشدن منطقه برای بروز بیثباتی شده است. ترامپ قصد دارد کانادا را به خاک خود ملحق کند و این واکنش شدید طبقه سیاسی این کشور را برانگیخته است. رئیسجمهور آمریکا تلاش دارد با اعمال تعرفه و محدودیتهای تجاری، تعادل اقتصادی کانادا را درهم بریزد. ازسویدیگر فشار وی به مکزیک برای مقابله با کارتلها ثبات این کشور را هم دستخوش ضربه کرده است. همچنین فعالیتهای ضدمهاجرتی ترامپ و افزایش قیمت کالا، به اعتراضات در جامعه آمریکا ضربان داده و احتمال بروز بیثباتی در این کشور بالا ارزیابی میشود. دنیا در شرایطی به سمت جام جهانی فوتبال میرود که سیاستهای ترامپ، سه کشور بزرگ و پهناور میزبان را دچار بیثباتی ساخته است.
منبع: فرهیختگان
انتهای پیام/