به گزارش خبرگزاری تسنیم، آغاز حمله دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا علیه ایران، تنها هشت ماه مانده به انتخابات میاندورهای، خطر واردکردن شوک دیگری به اقتصاد آمریکا را دارد که براساس پیشبینی اقتصاددانان میتواند مشکلات عمدهای برای انتخابات میاندورهای این کشور و تغییر نظر رأیدهندگان باشد.
بهگفته کارشناسان اقتصادی در ایالات متحده آمریکا بزرگترین تأثیرات داخلی آغاز تهاجم به ایران و شعلهور شدن جنگ تازه در منطقه خاورمیانه برای رأیدهندگان آمریکایی این است که احتمالاً تغییرات معنادار در قیمت نفت خام و دیگر حاملهای انرژی نیز روند صعودی قیمت را به خود ببیند که تأثیرگذارترین آن در آمریکا قیمت بنزین است، زیرا ایالات متحده و اسرائیل ـ تنها چند روز پس از آنکه ترامپ در سخنرانی سالانه خود از کاهش قیمت بنزین سخن گفته بود ـ جنگ تازهای را در منطقه خاورمیانه بهعنوان تأمینکننده یکسوم نفت خام جهانی زدند.
بر همین اساس و با پیشبینیهای اقتصادی اغلب کارشناسان اقتصادی نهتنها قبل از آغاز این عملیات بلکه همزمان با شعلهورشدن جنگ در خلیج فارس بهسرعت دوباره به هشدارهای قبلی خود تأکید و اعلام کردند درصورت بسته شدن آبراهه خلیج فارس یا از بین رفتن تأسیسات نفتی منطقه درگیری باید منتظر رویدادهای معناداری در اقتصاد ایالات متحده و البته قاره سبز باشیم.
هرچند این گروه معتقدند هنوز برای اظهارنظر قطعی اثرگذاری ناآرامیهای خلیج فارس زود است اما نشانههایی از بروز تنش اقتصادی در بازارهای انرژی همواره کاملاً مشهود و قابل درک است که شاهد مثال آن را میتوان در نوسان قیمت بازار نفت خام نیویورک بعدازظهر دوشنبه دید که حدود 8 درصد افزایش یافت،
البته در همین حال اقتصاددانها و تحلیلگران مسائل اقتصادی بازار آمریکا براینباورند که ترامپ با استفاده از جنگ تعرفهها درحال مقابله با اثرگذاری نوسان قیمت نفت در بازار داخلی این کشور است اما واقعیت اینجاست که این روند کنار موضوع اخراج مهاجران از ایالات متحده که بهمعنی کاهش تقاضای مؤثر در بازار این کشور است، نمیتواند راهکاری قطعی و دائمی برای اقتصاد این کشور شناخته شود.
در این زمینه تأکید اینجاست که تعیینکنندهترین عامل در نوسان قیمتها در بازار ایالات متحده موضوع تغییر نرخ کرایه حمل از منطقه خلیج فارس به سایر نقاط جهان بهخصوص در زمینه کشتیهای حمل نفت و گاز طبیعی است که میتواند با اثرگذاری مستقیم در صورتحسابهای پرداختی مصرفکننده آمریکا برای انتخابات آتی این کشور چالشی عمیق ایجاد کند آنهم درست زمانی که قرار بود ترامپ با سیاستهای اقتصادی خود رونق اقتصادی در این کشور ایجاد کند.
بهگفته تحلیلگران اقتصادی نگرانی یادشده در سیستم تصمیمگیری فدرال رزرو آنچنان است که تصمیمگیرندگان این نهاد در ایالات متحده در تلاشاند که اجرای سیاستهای کاهشی نرخ بهره روند صعودی نرخ تورم را مدیریت کند و مانع از شکلگیری بحران میان مصرفکنندگان آمریکایی باشد.
جانت یلن، وزیر خزانهداری سابق و رئیس فدرال رزرو، دوشنبه گذشته در این زمینه گفت: این امر فدرال رزرو را بیش از پیش در حالت تعلیق قرار میدهد، همچنین خطرات گستردهتری از یک درگیری طولانیمدت وجود دارد که موج جدیدی از مشکلات زنجیره تأمین را نهتنها برای جهان بلکه برای ایالات متحده نیز ایجاد میکند.
بهگفته یلن، همه این پیشبینیها بهگونهای است که قابلیت راه انداختن دومینویی نگرانکننده را در اقتصاد آمریکا ایجاد کند و در نهایت صورتحساب سنگینی برای جمهوریخواهان یا همراهان ترامپ در انتخابات میاندورهای ماههای آینده را بهارمغان آورد، بنابراین نتایج انتخابات آتی در ایالات متحده دقیقاً بستگی به میزان تنش در خاورمیانه دارد.
وزیر خزانهداری سابق و رئیس فدرال رزرو در ادامه ضمن اشاره به سخنان اخیر ترامپ گفت: رئیس جمهور که از زمان ورود به سیاست متعهد به جلوگیری از درگیریهای طولانیمدت شده است، دوشنبه تأکید کرد ایالات متحده یک کمپین بمباران را علیه ایران بهمدت چهار تا پنج هفته پیشبینی کرده، اما آماده است تا آن را تا هرزمانی که لازم باشد ادامه دهد که در واقع این اظهارات ترامپ را پاشنه آشیل انتخابات آتی ایالات متحده دانست.
این درحالی است که قبل از آغاز درگیریهای خلیج فارس نظرسنجیها نشان داد که اکثر آمریکاییها از نحوه مدیریت ترامپ در اقتصاد و سیاستهای برجسته او مانند تعرفههایش ناراضی هستند، که این یک تغییر معنادار میان رأیدهندگان از سال 2024 است، زمانی که ترامپ توانست با استفاده از موجی از خشم مصرفکنندگان و شعارهای اقتصادی برای کاهش هزینه زندگی آمریکاییها قدرت را دردست بگیرد.
از سوی دیگر شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی درباره اثرگذاری تنشهای خاورمیانه اخیراً در یک بررسی تحقیقاتی رسماً اعلام کرد هرگونه تنش در تنگه هرمز (خلیج فارس) اثرگذاری مستقیم در پمپبنزینهای آمریکا دارد به این دلیل که نزدیک به یکپنجم نفت و گاز جهان اصولاً از این منطقه تأمین و حمل میشود.
بهگفته کارشناسان اقتصادی این شرکت مشاورهای نکته قابل تأمل در این میزان وابستگی بازار انرژی آمریکا به خاورمیانه اینجاست که ایران یعنی یک سوی درگیریهای اخیر از تنگه هرمز تحت تسلط آن عبور میکند و از زمان آغاز تنشها میبینیم بهشکل معناداری عبور نفتکشها و کشتیهای حملکننده گاز مایع و البته کشتیهای باربری در این آبراهه کاهش یافته است.
طبق گفته شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی، با توجه به روند افزایش تنشها در منطقه اگر این روند یعنی حرکت کشتیها دوباره از سر گرفته نشود، احتمالاً قیمت نفت خام به بالای 100 دلار در هر بشکه خواهد رسید.
در همین حال جیمز نایتلی، اقتصاددان ارشد بینالمللی در ING، با اشاره به احتمال افزایش چشمیگیر قیمت نفت خام در آینده درصورت ادامه تنشها گفت: افزایش قیمت بنزین درصورت چنین شرایطی از 3 دلار فعلی در اولین واکنش به حدود 4.5 دلار در هر گالن خواهد رسید که این قیمت بهتنهایی میتواند مسئول ایجاد نزدیک به 1.5 درصد تورم در اقتصاد آمریکا باشد.
نایتلی در ادامه تأکید کرد: این اتفاق درصورت وقوع قطعاً زمینه نارضایتی گستردهای در بازار آمریکا ایجاد میکند و میتواند منجر به تغییر معنادار در تصمیمگیری و رأی مصرفکنندگان این کشور داشته باشد.
وی ضمن اشاره به گزارش بانک سرمایهگذاری ناتیکسیس تصریح کرد: وقوع چنین شرایطی در اقتصاد آمریکا میتواند رشد اقتصادی را از رقمی معادل 0.5 تا 1.5 درصد کاهش دهد و زمینه جهش تورمی قابلتوجهی در این کشور باشد و در خوشبینانهترین حالت اگر چنین رویدادی را در اقتصاد آمریکا تجربه نکنیم باید منتظر کوچکتر شدن آن در پنج سال آینده باشیم، چون لجستیک دریایی برای تولید در بسیاری از بازارها تحتتأثیر قرار خواهد گرفت که این روند برای اقتصاد آمریکا بهمراتب از افزایش نرخ انرژی خطرناکتر است.
دیوید سیف، اقتصاددان ارشد بازارهای توسعهیافته در نومورا، گفت: امروزه تولید نفت در ایالات متحده آنقدر زیاد است که حتی تغییرات اندک در قیمت نفت جهانی، تأثیر نسبتاً کمی بر کل اقتصاد کشور دارد، اگرچه اثرات توزیعی واضحی وجود دارد.
بهگفته وی در شرایط فعلی در ایالتهای نفتی آمریکا مانند تگزاس با افزایش قیمت نفت خام، افزایش درآمد تجربه میشود، علاوه بر این، با افزایش قیمت گاز طبیعی اروپا در اوایل روز دوشنبه بهدلیل تهدید عرضه خلیج فارس، پتانسیل صعودی برای فروشندگان آمریکایی به وجود آمده و نیز زمینه بهبود یا حداقل ثبات اوضاع اقتصادی را مهیا کرده است.
جوزف بروسوئلاس، اقتصاددان ارشد RSM، نیز در همین رابطه معتقد است وضعیت ایالات متحده بهعنوان صادرکننده خالص انرژی ممکن است بهطور غیرمنتظرهای تولید ناخالص داخلی ایالات متحده را تقویت کند.
بهگفته وی واکنش اولیه بازار بهاندازهای بزرگ نیست که «هیچ خطر مادی برای رشد یا چشمانداز تورم ایالات متحده» ایجاد کند.
رکود تورمی عاملی غیرقابل انکار
بههرحال با درنظر گرفتن اهمیت اوضاع اقتصادی برای انتخابات میاندورهای آمریکا تحلیلگران در تلاشند پیشبینی کنند که اگر درگیری ادامه یابد یا گسترش یابد و اختلالات بدتر شود ـ فراتر از انرژی ـ چهاتفاقی میافتد؟
محمد العریان، رئیس سابق PIMCO، در این زمینه معتقد است شرایط فعلی منجر به افزایش حق بیمه و کشتیهای باری که در حال بازگشت یا تغییر مسیر بودند، شده است و همچنین اختلالات ترافیک هوایی نیز اثرگذاری بالقوهای در این زمینه دارد.
رئیس سابق PIMCO یکشنبه در مقالهای نوشت: اثر تجمعی این امر، یک «رکود تورمی بالقوه جدید است که اقتصاد جهانی و البته بازار داخلی ایالات متحده را در بر میگیرد.
بهگفته وی از دیگر کانالهایی که رشد اقتصادی ایالات متحده را تحتتأثیر قرار میدهد در واقع، رکود ناشی از جنگ در بازار سهام است که افزایش سریع آنها به افزایش هزینههای مصرفکننده نهتنها در سراسر جهان بلکه مصرفکنندگان آمریکایی کمک میکند.
العریان در ادامه مقاله یادآور شده است که روابط اقتصادی چین با ایالات متحده قطعاً کاملاً تعیینکننده است و سفر آتی ترامپ به پکن میتواند در مدیریت شرایط یادشده کمک شایانی داشته باشد به این دلیل که مدیریت جنگ تجاری فعلی میان دو ابرقدرت اقتصادی جهان نقش کلیدی در مدیریت شرایط بحرانی در خلیج فارس خواهد داشت.
نیل داتا، رئیس اقتصاد در شرکت رنسانس ماکرو ریسرچ، نیز اخیراً در یادداشتی نوشته است ایالات متحده ممکن است از نظر انرژی مستقل باشد، اما افزایش قیمتها در سایر کالاها همچنان مصرف را در بازار این کشور کاهش میدهد و درآمدی که به تولیدکنندگان انرژی میرسد، احتمالاً بلافاصله در چرخه اقتصادی به حرکت در نمیآید.
وی در بخشی از این یادداشت آورده است: حتی قبل از شروع درگیریهای خاورمیانه، نشانههای کافی در دادههای اخیر قیمت وجود داشت که فدرال رزرو را نگران میکرد و صورتجلسه سیاستگذاری بانک مرکزی در 27 و 28 ژانویه نشان داد که چندین مقام اظهار داشتند که اگر تورم همچنان بالا بماند، ممکن است افزایش نرخ بهره لازم باشد.
انتهای پیام/+