به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در ادامه تحلیلهای منطقهای و بینالمللی از تأثیر بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهان، شبکه المیادین در مقالهای به بررسی ابعاد بحران اقتصادی دنیا پرداخته که بهشرح زیر است؛
بحران انرژی در جهان با بستهشدن تنگه هرمز
تنها یک هفته از شروع تجاوز آمریکا ـ اسرائیل به ایران کافی بود تا اقتصاد جهانی را مختل کند و کشورهای جهان را، حتی آنهایی که از منطقه دور هستند، در گردابی از احتمالات و گزینهها در مورد آینده اقتصاد و زنجیرههای تأمین خود فرو ببرد، این امر با افزایش قیمت نفت و گاز، پس از توقف ناوبری در تنگه هرمز توسط ایران رخ داد. تنگه هرمز یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان است که حدود یکپنجم عرضه نفت از آن عبور میکند.
این تنگه که در منطقه خلیج فارس واقع شده، از اهمیت ژئوپولیتیکی بالایی برخوردار است؛ زیرا آبهای خلیج فارس را در شمال به عمان و دریای عرب در جنوب متصل میکند، این امر آن را نهتنها یک گذرگاه آبی، بلکه تبدیل به دریچهای میسازد که روزانه 21 میلیون بشکه نفت و 20% از گاز مایع جهانی را پمپاژ میکند، بنابراین، هرگونه اختلالی در تنگه هرمز از عواملی است که بر نوسانات قیمتها تأثیر میگذارد، که طبق گزارشها، بهشدت به میزان و مدت زمان قطع حرکت نفت و گاز طبیعی از طریق آن بستگی دارد،
این دقیقاً همان چیزی است که جهان بهعنوان نتیجه مستقیم بسته شدن تنگه هرمز شاهد آن بود. جلوگیری از عبور نفتکشها و کاهش تولید نفت خام توسط تولیدکنندگان بزرگ با پر شدن تأسیسات ذخیرهسازی بهدلیل عدمتوانایی در عرضه، منجر به افزایش قیمت نفت به بیش از 115 دلار در هر بشکه شده است، در همین حال، ایران نیز هشدار داد که ادامه حملات آمریکا ـ اسرائیل به تأسیسات نفتی ایران و عدمتوقف این تجاوزات، منجر به اتخاذ اقدامات متقابل خواهد شد که میتواند قیمت نفت را به بیش از 200 دلار در هر بشکه برساند.
بر اساس برآوردهای "گلدمن ـ ساکس"، یک اختلال یکماهه میتواند قیمتها را از رکورد تاریخی 145 دلار در هر بشکه، به حدود 150 دلار بهدلیل تشدید خطرات جنگ برساند، اما اگر این اختلال سه ماه ادامه یابد، قیمتها میتواند به 185 دلار در هر بشکه افزایش یابد و پیامدهای شدید برای اقتصاد جهانی داشته باشد،
این علاوه بر افزایش قیمتها در بازارهای گاز است، جایی که قیمت گاز در اروپا تنها در روز دوشنبه حدود 30% افزایش یافت، این در حالی است که قطر، غول صادرات گاز طبیعی مایع، تولید را در پی تنشهای فزاینده متوقف کرده است، این در حالی است که اروپا بهویژه در برابر شوکهای عرضه در بازار گاز طبیعی مایع آسیبپذیر است، زیرا وابستگی کشورهای اروپایی به گاز طبیعی مایعِ منتقلشده از طریق دریا برای تأمین تقاضا، از زمان کاهش واردات گاز از طریق خطوط لوله از روسیه، افزایش یافته است.
اختلال در زنجیرههای تأمین، قیمت کالاها را در سطح جهانی و منطقهای افزایش خواهد داد
این هرجومرج در قیمت نفت بهدلیل تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، تنها به بازارهای انرژی محدود نخواهد شد، بلکه به سایر بخشها نیز سرایت خواهد کرد. برآوردهای "بلومبرگ شرق" نشان میدهد که این اختلالات ممکن است حدود 2.4% از تجارت غیرنفتی را تحتتأثیر قرار دهد، بهطوری که اختلالات حملونقل به این معنی است که بسیاری از اقتصادها در فروش محصولات خود به طرف دیگر تنگه هرمز، همزمان با شوکهای عرضه انرژی، با مشکل مواجه خواهند شد.
اقتصاد جهان در مرز فروپاشی
دلیل این افزایش مورد انتظار، تغییر مسیر برخی از تجارتهای مختلشده به مسیرهای جایگزین است. خودداری کشتیهای باری از عبور از تنگه هرمز و همچنین اجتناب آنها از کانال سوئز، در سایه تشدید درگیری در منطقه، و اجبار آنها به طی مسیرهای طولانیتر، مانند دماغه امید نیک و احتمال ازدحام در مسیرهای دریایی، هزینه حملونقل سایر کالاها را هزاران دلار برای هر کانتینر، علاوه بر نفت خام، افزایش خواهد داد، همچنین، افزایش "بیمه ریسک" (Risk Premium) که شرکتهای بیمه برای هر محمولهای که از منطقه عبور میکند، اعمال میکنند، قیمت نهایی محصول را برای مصرفکننده افزایش خواهد داد.
بر اساس تحلیلهای اقتصادی "بلومبرگ شرق"، بسته شدن تنگه هرمز حدود 2.4% از جریانهای تجارت جهانی غیرنفتی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. با افزودن تأثیر 20% بر تجارت نفت و گاز مایع، برآوردها نشان میدهد که اختلالات در تنگه هرمز ممکن است حدود 4.5% از تجارت جهانی را مختل و از رسیدن آن به مقصد جلوگیری کند،
بهعنوان مثال، طبق گزارش سیانان، انتقال محمولههای کود احتمالاً مختل خواهند شد، در حالی که انتظار میرود کشورهای خلیج فارس و کشورهای آفریقایی بیشترین بار را در پی آن متحمل شوند، که منجر به پیامدهای جدی برای تولید غذا در سراسر جهان خواهد شد؛ زیرا منطقه غرب آسیا برخی از بزرگترین کارخانههای کود جهان را در خود جای داده است، علاوه بر آن، تولیدکنندگان اصلی مواد اولیه لازم برای صنعت کود در منطقه غرب آسیا قرار دارند و تقریباً نیمی از تولید غذای جهانی به آن وابسته است،
همچنین واردکنندگان آلومینیوم و سیمان در هند، و واردکنندگان کود در استرالیا و آفریقای جنوبی با خطرات بزرگی مواجه هستند، علاوه بر صادرکنندگان فلزات گرانبها در هند، ترکیه و آفریقای جنوبی بهطورخاص، بنابراین، تداخل قیمت سوخت با قیمت کالاهای غیرنفتی و حملونقل بینالمللی، تهدیدی برای بحران عرضه جهانی و افزایش سرسامآور قیمت کالاهای اساسی است.
جهان با تورم و رکود اجتنابناپذیر روبهروست
بر این اساس، ایالات متحده با گشودن جبهه جنگ علیه ایران، شعله تورمی را که جهان پس از راهاندازی مجدد زنجیرههای تأمین پس از همهگیری "کوویدـ19" و جنگ روسیه و اوکراین تصور میکرد مهار کرده است، دوباره برافروخت.
بهطور گسترده انتظار میرود که جنگ آمریکا علیه ایران منجر به افزایش تورم در سراسر جهان شود، زیرا افزایش مداوم قیمت نفت، تأثیر خود را به بقیه اقتصاد منتقل میکند، همچنین طبق گزارشی از "گاردین"، انتظار میرود تورم در انگلیس و منطقه یورو در صورت ادامه قیمتهای بالای نفت افزایش یابد،
در استرالیا نیز، طبق گفته اقتصاددانان، انتظار میرود تورم به حدود 5% نزدیک شود، یعنی تقریباً یک درصد کامل بالاتر از پیشبینیها قبل از جنگ.
برای ایالات متحده، افزایش قیمت جهانی نفت، بحران کنونی هزینه زندگی را تشدید خواهد کرد. مصرفکنندگان آمریکایی در زمان حاضر تحت فشار مالی هستند، در حالی که قیمت بنزین با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای، از نظر سیاسی بسیار حساس است.
نتیجه: رکود و کندی اقتصاد در جهان
در نتیجه، جهان، بهدلیل جنگ آمریکا ـ اسرائیل علیه ایران، در دام رکود تورمی افتاد، بهطوری که بر اساس دادههای ذکرشده، وارد وضعیت "Stagflation" خواهد شد، یعنی رشد اقتصادی کند (رکود)، با افزایش نرخ بیکاری و افزایش نرخ تورم.
بهگزارش گاردین، افزایش شدید قیمت نفت ذاتاً مولد رکود تورمی است، زیرا فعالیت اقتصادی را کند میکند یا به رکود میکشاند، که خطر رکود اقتصادی را افزایش میدهد و همزمان تورم را بالا میبرد.
طبق گزارش صندوق بینالمللی پول، اقتصاد جهانی میتواند افزایش 10% در قیمت انرژی را تحمل کند، اما این امر منجر به کند شدن رشد از حدود 3.2% به 3% خواهد شد، در حالی که نفت در یکی از مراحل خود، روز دوشنبه، افزایش روزانه بیش از 27% را ثبت کرد، اما آیا اقتصاد جهان این افزایشها را تحمل خواهد کرد؟
حتی اگر جنگ در آینده نزدیک متوقف شود، اقتصاد جهان فوراً بهبود نخواهد یافت؛ بهطوری که سرمایهگذاریها پس از تخریب اعتماد به ثبات، بهسرعت به منطقه درگیری باز نخواهند گشت، همچنین صورتحساب اقتصادی و بدهیهای انباشتهشده، رشد را برای سالها محدود خواهد کرد، در حالی که شرکتهای بیمه و کشتیرانی بهدلیل ترس از تجدید درگیری، به اعمال هزینههای بالا ادامه خواهند داد.
بنابراین، تجاوز آمریکا ـ اسرائیل به ایران، پیامدهای اقتصادی خود را صرفاً به منطقه غرب آسیا محدود نکرده و نخواهد کرد، بلکه گسترش مییابد و ستون فقرات ثبات مالی جهانی را خواهد شکست. واشنگتن امروز، جهان را در برابر دو گزینه قرار داده که هر دو تلخ هستند: یا تسلیم دیکتههای نظامی آن شدن یا غرقشدن در رکود اقتصادی که ممکن است یک دهه به طول انجامد.
انتهای پیام/+