مجید نوروزی، مشاور و کارشناس حوزه روانشناسی اجتماعی، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قزوین، با اشاره به تأثیرات روانی مصرف مداوم اخبار در شرایط بحرانی اظهار کرد: تماشای مداوم اخبار تلخ و تصاویر سوگ، آن هم بدون حضور و تسلای واقعی دیگران، نهتنها به درک بهتر شرایط کمک نمیکند بلکه میتواند استرس و فرسودگی روانی جمعی را افزایش دهد. به گفته وی، در چنین شرایطی بسیاری از افراد بهطور ناخودآگاه ساعتهای طولانی درگیر دنبال کردن خبرها در شبکههای اجتماعی میشوند و همین مسئله ذهن آنها را در چرخهای از نگرانی و اضطراب نگه میدارد.
وی با بیان اینکه رسانهها در دنیای امروز بر پایه «اقتصاد توجه» فعالیت میکنند، افزود: در این مدل اقتصادی، رسانهها با جلب توجه مخاطبان کسب درآمد میکنند و طبیعی است که محتواهایی که ترس، اضطراب یا هیجان بیشتری ایجاد میکنند، بیشتر دیده میشوند. بنابراین گاهی رسانهها با برجسته کردن اخبار تلخ یا تصاویر تکاندهنده، توجه بیشتری جلب میکنند و همین مسئله باعث میشود افراد احساس کنند جهان پیرامونشان بسیار تاریکتر و ناامنتر از واقعیت است.
نوروزی ادامه داد: نکته مهم این است که رسانهها لزوماً «واقعیت کامل» را نشان نمیدهند؛ بلکه آنچه ما در رسانهها میبینیم بازنمایی انتخابشدهای از واقعیت است. یعنی از میان هزاران رویداد، بخشی از آنها انتخاب و برجسته میشود. اگر مخاطب این مسئله را در نظر نگیرد، ممکن است تصور کند تمام جهان در همان فضای خبری خلاصه شده است.
این کارشناس حوزه مشاوره با اشاره به پدیده «بیحسی جمعی» گفت: وقتی افراد به طور مداوم در معرض تصاویر غم، سوگ و بحران قرار میگیرند، بهتدریج ممکن است دچار نوعی بیحسی عاطفی شوند؛ یعنی یا اضطراب شدید پیدا میکنند یا برعکس، نسبت به رنج دیگران بیتفاوت میشوند. برای جلوگیری از این وضعیت، لازم است انسانها گاهی آگاهانه «کنترل توجه» خود را از چنگال رسانهها بازپس بگیرند.
نوروزی با تأکید بر اینکه شبکههای اجتماعی جای سوگواری واقعی نیستند، بیان کرد: انسان در زمان غم بیش از هر چیز به حضور واقعی انسانهای دیگر نیاز دارد. دیدن پیامهای تسلیت یا تصاویر سوگ در صفحه گوشی نمیتواند جایگزین همدلی حضوری شود. انسان موجودی اجتماعی است و در شرایط سخت، بودن در کنار دیگران میتواند نقش مهمی در آرامش روانی داشته باشد.
وی اضافه کرد: جهان فقط همان پیله اطلاعاتی اینستاگرام، توییتر و تلگرام نیست. الگوریتمهای این شبکهها معمولاً محتوایی را به ما نشان میدهند که بیشترین واکنش عاطفی را ایجاد میکند. به همین دلیل اگر فرد مدام در این فضاها بماند، ممکن است احساس کند هیچ خبر مثبتی در جهان وجود ندارد، در حالی که واقعیت بسیار گستردهتر از این فضاست.
این مشاور در ادامه با اشاره به راهکارهای ساده برای کاهش اضطراب جمعی گفت: گاهی حتی یک دیدار ساده با دوستان یا اعضای خانواده میتواند اثر قابل توجهی در آرامش روانی داشته باشد. یک چای، یک صبحانه یا حتی یک عصرانه کوتاه در کنار عزیزان میتواند فضای ذهنی افراد را تغییر دهد و احساس امنیت و همدلی را تقویت کند.
نوروزی همچنین به نقش تماس فیزیکی در آرامش انسان اشاره کرد و گفت: لمس، آغوش و حضور نزدیکان در بدن انسان باعث ترشح هورمونهای آرامش و محبت میشود؛ هورمونهایی که به کاهش استرس کمک میکنند. این تجربه انسانی عمیق چیزی است که هیچ شبکه اجتماعی یا ارتباط مجازی نمیتواند جایگزین آن شود.
وی در پایان تأکید کرد: فاصله گرفتن چند ساعته از شبکههای اجتماعی نهتنها کار اشتباهی نیست، بلکه برای سلامت روان ضروری است. انسانها باید بدانند که مراقبت از ذهن و احساساتشان به همان اندازه مراقبت از جسم اهمیت دارد و گاهی خاموش کردن گوشی و حضور در کنار انسانهای واقعی، بهترین راه برای کاهش اضطراب و بازگشت به تعادل روانی است.
انتهای پیام/