به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، روزنامه گاردین در تحلیلی مفصل از وضعیت جنگ با ایران نوشته است که چهار هفته از جنگی میگذرد که قرار بود چهار روز طول بکشد.
این جنگ تاکنون برای آمریکا بین 30 تا 40 میلیارد دلار هزینه داشته و اسرائیل نیز روزانه 300 میلیون دلار برای آن پرداخت کرده است. با این حال، به گزارش گاردین، واشنگتن امروز نسبت به مه 2025، از دستیابی به توافق دیپلماتیک با ایران بسیار دورتر شده است.
شکست راهبردی در تنگه هرمز
نویسنده این تحلیل در گاردین مینویسد که یکی از آشکارترین نشانههای شکست راهبردی آمریکا این است که واشنگتن اکنون ناچار شده برای بازگشایی تنگه هرمز مذاکره کند. این آبراه راهبردی از زمان اختراع بادباندارهای عربی تاکنون، همواره باز بوده است. تنها استثنا، جنگ نفتکشها در دهه 1360 میان ایران و عراق بود.
گاردین میافزاید که اظهارات پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، مبنی بر اینکه «تنها چیزی که الان عبور و مرور در تنگه را متوقف کرده، شلیک ایران به کشتیهاست»، کاملاً دقیق نیست. واقعیت این است که ایران در هفتههای اخیر چندان به کشتیها شلیک نکرده، اما ترس از شلیک ایران باعث شده شرکتهای بیمه و مالکان نفتکشها از عبور از این آبراه خودداری کنند.
تبدیل تنگه هرمز به منبع درآمد
از نگاه این تحلیل، اوضاع برای آمریکا بدتر از این هم شده است. گاردین مینویسد که ایران در کنار تنگه هرمز، نوعی «دکه آبی» راه انداخته که در آن نخستوزیران و مالکان نفتکشها میتوانند با نیروی دریایی ایران درباره میزان عوارض عبور از تنگه چانه بزنند.
به گزارش گاردین، ایران قصد دارد تنگه هرمز را به یک منبع درآمدزا تبدیل کند؛ درست مانند مصر که برای عبور از کانال سوئز عوارض دریافت میکند. بر اساس برخی محاسباتی که در این گزارش آمده، با توجه به حجم عظیم تردد سالانه در این تنگه، ایران میتواند سالانه 80 میلیارد دلار درآمد کسب کند.
گاردین مینویسد که اگر قانونی که هماکنون با شتاب در مجلس ایران در حال تصویب است، نهایی شود، نفتکشهایی که نفت کشورهای غیرخصومتآمیز مورد حمایت ایران مانند هند، ژاپن، پاکستان، کره جنوبی و چین را حمل میکنند، با نرخ ارزانتر یا بدون عوارض از تنگه عبور خواهند کرد.
سرگردانی ترامپ؛ از تهدید بمباران نیروگاهها تا عقب انداختن دوباره آن
نویسنده در ادامه وضعیت دونالد ترامپ را «سرگردان» توصیف کرده است. آمریکا همراه با اسرائیل همچنان ایران را بمباران میکند، اما ترامپ دو بار تاریخ تهدید خود برای حمله به نیروگاههای غیرنظامی ایران را عقب انداخته است. گاردین تأکید میکند که چنین اقدامی «جنایت جنگی» محسوب میشود.
به نوشته گاردین، ترامپ همچنان اصرار دارد که ایران شکست خورده، اما ایران همچنان طوری رفتار میکند که انگار شکست نخورده است. دلیل این وضعیت تا حدی این است که این نبرد نه فقط در اتاقهای فرماندهی، بلکه در کف تالارهای معاملاتی در جریان است.
95 درصد ترافیک تنگه هرمز مسدود؛ بازارها روزانه 10 تا 13 میلیون بشکه نفت را از دست میدهند
بر اساس این گزارش، 95 درصد ترافیک تنگه هرمز همچنان بسته است و بازارهای جهانی روزانه 10 تا 13 میلیون بشکه نفت را از دست میدهند. گاردین مینویسد که چنگال ایران بر تنگه هرمز چنان محکم است که حتی ترامپ هم اجازه عبور کشتیها از سوی ایران را یک «هدیه» به آمریکا میداند.
گاردین به نقل از جیسون بوردوف، مدیر بنیاد مرکز سیاست انرژی جهانی، مینویسد که دیر یا زود، واقعیت از دست رفتن این حجم عظیم نفت در روز خود را در بازارهای کاغذی و انتظارات معاملاتی نشان خواهد داد. هیچ مداخله سیاستگذاری هم نمیتواند با اختلالی به این بزرگی مقابله کند.
از نفت تا مواد شیمیایی و فلزات
به گزارش گاردین، برای ایران هر قیمت نفت بالای 100 دلار در بشکه به اندازهای بالاست که میتواند تقاضا را از بین ببرد و اقتصاد جهانی را مختل کند. اما موضوع فقط نفت نیست. تنگه هرمز مسیر عبور مواد شیمیایی، هلیوم، فلزات و کودهای شیمیایی نیز هست.
گاردین مینویسد که جهان درست مانند دوران همهگیری کرونا، دوباره دارد ماهیت به هم پیوسته زنجیرههای تأمین را کشف میکند. جغرافیا به ایران فرصتی بینظیر داده تا این زنجیرهها را بشکند.
هرمز، کاله ترامپ
نویسنده با اشاره به تاریخ مینویسد که ماری یکم، ملکه انگلستان، گفته بود پس از مرگش، واژه «کاله» را در قلب او خواهند یافت. کاله شهری بود که انگلستان در سال 1558 به فرانسه باخت. گاردین میافزاید که برای ترامپ، آن واژه «هرمز» است؛ آبراهی که ریاستجمهوری او در آن به گل نشسته است.
به گزارش این روزنامه، به سختی میتوان یک تحلیلگر جدی از هر ملیت و تخصصی پیدا کرد که باور داشته باشد مزیت این جنگ در حال حاضر با آمریکاست.
گاردین به نقل از الکس یانگر، رئیس پیشین سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا، مینویسد که ایران برگ برنده را در دست دارد. یانگر گفته است: «واقعیت این است که آمریکا این مأموریت را دست کم گرفت. فکر میکنم از حدود دو هفته پیش، ابتکار عمل به ایران واگذار شد. در عمل، نظام ایران بسیار مقاومتر از آن چیزی بوده که کسی انتظار داشت.»
به گزارش گاردین، یانگر افزوده که ایران از خرداد سال قبل تصمیمات خوبی درباره پراکندهسازی تسلیحات و واگذاری اختیار استفاده از آنها گرفته است. این تصمیمات انعطافپذیری ایران را افزایش داده است. او همچنین گفته که ایران از طریق تنگه هرمز توانسته این منازعه را جهانی کند، نه فقط بینالمللی.
بزرگترین شکست راهبردی غرب از جنگ جهانی دوم تاکنون
گاردین به نقل از میراو زونزاین، تحلیلگر ارشد اسرائیل در گروه بینالمللی بحران، نوشته است: «به طرز دردناکی روشن میشود که نه تنها آمریکا و اسرائیل در حال باختن این جنگ هستند، بلکه این یکی از بزرگترین شکستهای راهبردی غرب از جنگ جهانی دوم تاکنون است. پیامدهای این شکست برای ژئوپلیتیک منطقهای و اقتصاد جهانی بسیار مهم خواهد بود.»
به گزارش گاردین، زونزاین گفته است که آمریکا به هیچیک از اهداف راهبردی اولیه خود نزدیک نیست و فقط مشکلات جدیدی برای خود ایجاد کرده است.
هشدار به ترامپ از درون جناح خودی: جنگ عراق، میراث بوش را نابود کرد
گاردین به بخش داخلی آمریکا نیز پرداخته است. به نقل از کرت میلز، مدیر اجرایی نشریه آمریکایی «کنسرویتیو»، آمده است: «میراث ترامپ در ایران در خطر است. اگر این جنگ طول بکشد، تنها چیزی که از دوره دوم ریاستجمهوری او به یاد خواهد ماند همین جنگ خواهد بود.»
میلز افزوده که جرج دبلیو بوش نیز نمیخواست یک رئیسجمهور جنگی باشد، اما جنگ عراق تمام کارنامه او را نابود کرد. به گزارش گاردین، آمریکاییها از جمله جمهوریخواهان خواهان پایان این جنگ هستند. این فشار بر ترامپ را افزایش میدهد تا اثبات کند اعزام 10 هزار سرباز به خاورمیانه به باتلاق راهبردی تبدیل نخواهد شد.
در تهران؛ روایت پیروزی و هشدار قالیباف به همسایگان
از نگاه این تحلیل، در داخل نظام ایران که هدف اصلی بقا بوده، این احساس روزبهروز قویتر میشود که توازن قدرت به نفع آنها در حال تغییر است. گاردین مینویسد که رسانههای ایران مکرراً تحلیلهایی از اندیشمندان غربی و ژنرالهای بازنشسته منتشر میکنند که میگویند استراتژی ترامپ شکست خورده است.
به گزارش گاردین، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، به صراحت گفته است که سربازان آمریکایی خواهند دید نمیتوانند آنچه ژنرالهایشان شکستهاند را تعمیر کنند. قالیباف بدون نام بردن از امارات متحده عربی گفته است که میداند کشوری در حال برنامهریزی برای پیوستن به تلاش آمریکا برای بازگشایی اجباری تنگه است. او هشدار داده که آن کشور خواهد دید چیزی از او باقی نخواهد ماند.
ادعای ترامپ: آنها التماس مذاکره میکنند، نه من
گاردین مینویسد که ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی بیش از یک ساعته خود پیش از جلسه هیئت دولت، هرگونه گرفتار شدن آمریکا در باتلاق را رد کرد. او مدعی شد کارزار نظامی بسیار جلوتر از برنامه پیش میرود.
به گزارش این روزنامه، ترامپ گفت ایرانیان میدانند فاجعهای برایشان رخ داده و «آنها التماس مذاکره میکنند، نه من». او افزود: «اگر مذاکره نکنند، ما بدترین کابوس آنها هستیم. من نقطه مقابل ناامیدی هستم.»
پانزده ماده ویتکاف؛ بدون توجه به خواستههای متقابل ایران
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ به خاورمیانه، به گزارش گاردین، خواستههای کلیدی آمریکا را در طرح 15 مادهای بهروزرسانیشده خود تکرار کرد: پایان غنیسازی اورانیوم در داخل ایران، جمعآوری ذخایر، خروج اورانیوم غنیشده از ایران، محدودیت در توان موشکی و بازگشایی تنگه هرمز.
گاردین مینویسد که ویتکاف ادعا کرد نشانههای قوی وجود دارد که ایرانیان پس از 27 روز بمباران میدانند در نقطه عطفی قرار گرفتهاند. اما او هیچ توجهی به خواستههای متقابل ایران نشان نداد. ایران درباره تنگه هرمز (که مشکل آن تنها در نتیجه تصمیم آمریکا برای حمله به ایران ایجاد شده) و درباره لغو تحریمها خواستههایی دارد که نادیده گرفته شده است.
تحلیلگران: ایران تسلیم نخواهد شد
گاردین به نقل از فیلیپ گوردون، مشاور پیشین سیاست خارجی کامالا هریس در دوران معاونت ریاستجمهوری، نوشته است که هیچ شانسی وجود ندارد ایران با خواستههای ترامپ موافقت کند. هرچه آمریکا بیشتر بر این خواستهها پافشاری کند، همه هزینه و درد بیشتری متحمل خواهند شد.
گوردون گفته است که در کوتاهمدت، محدودیتهای برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک، حمایت از نیروهای نیابتی و تهدید تنگه با بازدارندگی و پیشگیری تضمین میشوند، نه با یک توافق جامع و رسمی. هرچه زودتر این واقعیت را بپذیریم، بهتر خواهد بود.
به گزارش گاردین، دانی سیترینوویچ، رئیس پیشین بخش ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، نیز پیشبینی کرده که با انقضای ضربالاجل دهروازه جدید ترامپ، ایران تسلیم نخواهد شد، چارچوب 15 مادهای را نمیپذیرد، کنترل هرمز را واگذار نمیکند و حملات به اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس را ادامه خواهد داد.
پس از ضربالاجل؛ سه گزینه پیش روی ترامپ و هشدار درباره سلاح هستهای
گاردین مینویسد که پس از انقضای ضربالاجل، ترامپ با یک انتخاب قاطع روبرو خواهد شد: تشدید بیشتر تنشها، عقبنشینی، یا تلاش برای توافق مذاکرهای مشابه آنچه ایران در اسفند ماه پیشنهاد کرده بود.
به گزارش این روزنامه، سازمان ملل استفاده از زور برای بازگشایی تنگه را مجوز نخواهد داد، اروپا در این مسیر همراهی نخواهد کرد و گروه هفت نیز آن را تأیید نخواهد کرد. یک دیپلمات که اخیراً درگیر مذاکرات صلح بوده، به گاردین گفته است که میترسد اگر ترامپ راهی برای خروج نیابد، به سلاح هستهای متوسل شود.
مقایسه با رفح؛ یادآور توهم پیروزی قاطع در غزه
امیل هوکایم از مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی نیز در گفتوگو با گاردین گفته است که به نظر میرسد ترامپ میخواهد از یک جنگ فرسایشی طولانی اجتناب کند. بنابراین پنتاگون گزینههای پرریسک و سرمایهبر با تأثیر بالقوه بالا را به او ارائه میدهد. گویی یک ضربه بزرگ میتواند مسیر جنگ را تغییر دهد.
هوکایم افزوده است: «این من را یاد زمانی میاندازد که تحلیلگران و مقامات آمریکایی و اسرائیلی استدلال میکردند رفح در مه 2024 ضربه بزرگ و نهایی در جنگ غزه خواهد بود. نتیجه آن را دیدیم.»
انتهای پیام/