به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم به نقل از رسانه چینی سیجیتیان، اختلافات اخیر بین ایالات متحده و اروپا درباره ایران، فراتر از یک تنش دیپلماتیک معمولی است و پیامدهای راهبردی آن به شدت افزایش یافته است. آمریکا بدون هماهنگی کافی با متحدان اروپایی خود در ناتو، اقدام نظامی علیه ایران انجام داد و سپس از اروپا خواست که برای کمک به پاکسازی تنگه هرمز نیرو اعزام کند.
این درخواست با مخالفت کشورهای کلیدی اروپایی مانند بریتانیا، فرانسه و آلمان مواجه شد. در پاسخ به این مخالفتها، واشنگتن تهدید به خروج از ناتو کرد و در نتیجه، تضادهای دیرینه در ساختار اتحاد ترانسآتلانتیک به شدت برجسته شد. این بحران تنها یک حادثه اتفاقی نیست؛ بلکه به وضوح تغییرات راهبردی در سیاست جهانی ایالات متحده و واقعیتهای جدیدی را که همگان باید با آن روبرو شوند، نشان میدهد.
ریشه این درگیری به تغییرات اساسی در اولویتهای راهبردی جهانی ایالات متحده بازمیگردد. واشنگتن بهوضوح تمرکز خود را از اروپا و اقیانوس اطلس به منطقه هند و اقیانوس آرام معطوف کرده و تهدید روسیه را کمتر از قبل ارزیابی میکند.
در این راستا، جایگاه ناتو در استراتژی ایالات متحده دچار تزلزل شده است. از یک سازمان دفاع جمعی مبتنی بر «ارزشهای مشترک»، دولت فعلی ایالات متحده آن را به ابزاری راهبردی تبدیل کرده که باید بازسازی شود تا اهداف «اول آمریکا» را محقق کند. درخواست از کشورهای ناتو برای افزایش هزینههای دفاعی خود به 5 درصد از تولید ناخالص داخلی و همچنین خواستهها برای «برعهده گرفتن مسئولیت دفاع از خود» توسط اروپا، به وضوح نشان میدهد که ایالات متحده قصد دارد ناتو را به یک اتحاد با مسئولیتها و تعهدات «برابر» تبدیل کند که بیشتر به نفع اهداف ژئوپلیتیکی واشنگتن باشد.
درخواستهای یکجانبه درباره ایران، نمونهای از همین رویکرد «ابزارسازی» است که ایالات متحده از متحدانش انتظار دارد بدون چون و چرا از تصمیمات آن حمایت کنند و خطرات را به اشتراک بگذارند.
واکنش شدید متحدان اروپایی به این خواستهها، نقطه عطف مهمی را نمایان میکند. در گذشته، اروپا در مورد روابط خود با ایالات متحده به دو گروه «جناحهای آتلانتیک» و «جناحهای استقلال راهبردی» تقسیم میشد. اما اکنون، کشورهای بریتانیا، آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و دیگر کشورها در برابر فشارهای ایالات متحده جبههای متحد و بیسابقه را تشکیل دادهاند و با اظهاراتی مانند «این جنگ ما نیست» یا بستن پایگاههای هوایی خود، بهصراحت مخالفت خود را اعلام کردهاند.
این نشان میدهد که سیاست یکجانبهگرایانه ایالات متحده و دیپلماسی معاملهگرایانهاش، باعث تضعیف پایههای اعتماد درون ناتو شده و کشورهای اروپایی را وادار کرده است تا وابستگی امنیتی سنتی خود به ایالات متحده را بازبینی کنند. در نتیجه، اروپا ناگزیر شده تا در مسیر تقویت قابلیتهای دفاعی و استقلال راهبردی خود گام بردارد، که این امر تأثیرات عمیقی بر توازن قدرت در آینده اوراسیا خواهد داشت.
این تغییرات، پیامدهای پیچیدهای برای ایران و دیگر کشورهای منطقه دارد. نخست، این تحول نشاندهنده پیشبینیناپذیری و خودخواهی سیاست خارجی ایالات متحده است. اقدامات واشنگتن ممکن است کمتر از گذشته تحت محدودیتهای نظام اتحاد سنتی قرار گیرد، و این امر متغیرهای جدیدی را به وضعیت امنیتی منطقه وارد خواهد کرد. دوم، باید نسبت به تاکتیکهای خطرناک ایالات متحده و ناتو در حل اختلافات داخلی و جستجوی «بقای طولانیمدت» هوشیار باشیم. شواهد نشان میدهد که ناتو در تلاش است تا روند «آسیا-پاسیفیکیزاسیون» خود را تسریع کند و با بزرگنمایی تهدیدهای خارجی، اجماع داخلی خود را بازسازی کند.
این تلاش برای ایجاد دشمنان خارجی تنها به تنشها و خطرات جدید در مناطق دیگر دامن میزند و فضای توسعه مسالمتآمیز را تضعیف میکند.
در نهایت، و مهمتر از همه، درس اصلی این است که هیچ کشوری نباید امنیت خود را به قدرت یا اتحاد نظامی واحدی بسپارد. بحران در روابط ایالات متحده و ناتو بار دیگر نشان میدهد که سیاستهای اتحاد، مبتنی بر منافع مشترک است و این منافع میتواند هر زمان تغییر کند. تاریخ نشان داده است که تنها از طریق احترام به حاکمیت برابر و دنبال کردن مسیر توسعه مشترک و امنیت جهانی است که میتوانیم در این دوران پر از عدم قطعیت به جلو حرکت کنیم.
انتهای پیام/