به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، سفرای کشورهای عضو اتحادیه اروپا امروز در بروکسل، تصمیم تازهای مبنی بر اعزام یک مأموریت غیرنظامی جدید به ارمنستان را به تصویب رساندند.
این اقدام دیپلماتیک، مسیر را برای تأیید و تصویب نهایی این طرح هموار میسازد؛ تصمیمی که انتظار میرود در نشست هفته آینده وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا به طور رسمی نهایی، تصویب و به افکار عمومی اعلام شود. این تحول نشاندهنده تداوم سیاستهای مداخلهجویانه و تلاش مستمر غرب برای نفوذ بیشتر در حیاط خلوت سنتی مسکو است.
بر اساس اسناد و مدارکی که به دست رسانهها رسیده است، پیشنهاد جوزپ بورل، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور سیاست خارجی و امنیتی، جزئیات دقیقی از مأموریت، ساختار سازمانی و زمانبندی این حضور جدید در قفقاز جنوبی را روشن میسازد.
طبق این سند محرمانه، هدف اصلی این مأموریت، تقویت تابآوری جمهوری ارمنستان در برابر آنچه «تهدیدات هیبریدی» خوانده شده، عنوان شده است.
این هیئت قرار است با ارائه مشاورههای راهبردی، کاربردی و حمایتهای فنی، به یاری وزارتخانهها و نهادهای امنیتی ارمنستان بشتابد تا ساختارهای حاکمیتی این کشور را بیش از پیش به الگوهای غربی نزدیک نماید.
تمرکز بر مقابله با حملات سایبری و عملیات روانی
این مشاورههای تخصصی و راهبردی قرار است به طور ویژه بر حوزههایی نظیر سیاستگذاری، شناسایی و واکنش سریع به دستکاریهای اطلاعاتی و رسانهای خارجی، خنثیسازی حملات سایبری و همچنین مقابله با جریانهای مالی غیرقانونی متمرکز باشد. افزون بر این، هیئت اعزامی اتحادیه اروپا موظف است تا ارزیابی دقیقی از نیازمندیهای ارمنستان در زمینه توسعه ظرفیتهای امنیتی به عمل آورد.
هدف اعلامی از این ارزیابیها، توانمندسازی نهادهای دولتی ارمنستان برای شناسایی کارآمدتر و واکنش مؤثرتر به تهدیدات هیبریدی، آن هم دقیقاً بر اساس متدولوژیها و استانداردهای تعیینشده از سوی اتحادیه اروپا است که به نوعی وابستگی امنیتی ایروان به بروکسل را تشدید میکند.
آزمون دشوار انتخابات و همهپرسی در ارمنستان
پیش از این، ضرورت اعزام این مأموریت در سندی تحلیلی توسط نهاد سیاست خارجی اتحادیه اروپا تشریح شده بود.
در این سند تأکید شده که انتخابات پارلمانی ارمنستان که قرار است در ماه ژوئن آینده برگزار شود، به همراه انتخابات نهادهای خودمختار محلی و همچنین احتمال برگزاری یک همهپرسی برای اصلاح قانون اساسی، آزمونهایی بسیار حیاتی و سرنوشتساز به شمار میروند.
این رویدادهای سیاسی نه تنها برای ثبات داخلی و انسجام سیاسی ارمنستان، بلکه برای حفظ صلح و ثبات در کل منطقه قفقاز جنوبی دارای اهمیت استراتژیک ارزیابی شدهاند و بروکسل به شدت نگران تحولات داخلی این کشور است.
نگرانی باکو و تلاش اروپا برای توجیه مأموریت جدید
سالها پیش، دولت جمهوری آذربایجان به شدت از تصمیم استقرار ناظران غیرمسلح اروپایی در مرزهای مشترک و در داخل خاک ارمنستان انتقاد کرده بود.
این فشارهای سیاسی در نهایت به آنجا ختم شد که در جریان مذاکرات پیمان صلح با ارمنستان، بندی صریح گنجانده شود مبنی بر اینکه هیچگونه نیروی متعلق به کشورهای ثالث در امتداد مرزهای مشترک دو کشور مستقر نخواهد شد.
با این حال، اکنون بروکسل با اعزام این هیئت جدید به ارمنستان، صراحتاً تأکید میکند که هدف بنیادین از این اقدام، «کاهش و خنثیسازی اقدامات بیثباتکننده روسیه» در منطقه است؛ رویکردی که به وضوح نشاندهنده تقابل آشکار غرب با مسکو در عرصه ژئوپلیتیک قفقاز محسوب میشود.
در یکی از اسنادی که در اختیار رسانهها قرار گرفته، به بخش روابط خارجی اتحادیه اروپا دستور داده شده تا رایزنیها و گفتوگوهای خود را با جمهوری آذربایجان تداوم بخشد؛ تا از این طریق، اهداف این حمایتهای اتحادیه اروپا برای مقامات باکو تشریح شده و از هرگونه تأثیر منفی احتمالی بر روند شکننده صلح قفقاز جلوگیری به عمل آید.
پیامدهای تنشهای منطقهای بر اقتصاد ایروان
نکته قابل تأمل در این سند محرمانه، اشاره به خطرات و تهدیدات ژئوپلیتیک پیرامونی است. در این سند، علاوه بر تحولات سیاست داخلی ارمنستان، فشارهای اقتصادی خارجی و دستکاریهای اطلاعاتی، به پیامدهای ناشی از تقابل و «جنگ علیه ایران» نیز به عنوان یک عامل خطرآفرین اشاره شده است.
این سند با تشریح وضعیت ژئوپلیتیک ایروان میافزاید: «یکی از دو مرزِ تنها باز ارمنستان، مرز مشترک با ایران است. این مرز برای حفظ خطوط ارتباطی ارمنستان، تضمین امنیت اقتصادی و همچنین تداوم فعالیت کریدور ترانزیتی و تجاری شمال-جنوب، از اهمیتی فوقالعاده و غیرقابل جایگزین برخوردار است.»
در ادامه این سند هشدار داده شده است: «چنین تنشهایی میتواند نفوذ و تسلط روسیه بر اقتصاد و نیازهای انرژی ارمنستان را بیش از پیش افزایش دهد و این مسئله ممکن است در آستانه برگزاری انتخابات، مورد سوءاستفاده قرار گیرد.»
علاوه بر این موارد، در سند مذکور به بروز خطرات احتمالی دیگری نظیر موجهای جدید مهاجرتی، گسترش جرایم سازمانیافته و سایر فعالیتهای غیرقانونی در سطح منطقه نیز اشاره شده است.
جزئیات عملیاتی مأموریت شراکت اتحادیه اروپا
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، انتظار میرود که این هیئت جدید اروپایی برای مدت زمان حداقل دو سال در خاک ارمنستان مستقر شود. این هیئت متشکل از 20 الی 30 کارمند بینالمللی خواهد بود و قرار است تحت عنوان رسمی «مأموریت شراکت اتحادیه اروپا» فعالیتهای خود را آغاز کند.
ساختار این مأموریت به گونهای طراحی شده که راه برای مشارکت کشورهای ثالث نیز باز گذاشته شده است؛ البته مشروط بر آنکه بروکسل بتواند در این راستا به توافقات لازم با آنها دست یابد.
در سندی که امروز به تصویب سفرای اروپایی رسید، در این خصوص چنین تصریح شده است: «بدون آنکه خدشهای به استقلال تصمیمگیری اتحادیه اروپا و اجرای یکپارچه آن وارد شود، کشورهای ثالث نیز میتوانند در این مأموریت مشارکت داشته باشند؛ مشروط بر اینکه این کشورها تمامی هزینههای مربوط به پرسنل و کارشناسان اعزامی خود را شخصاً تقبل کنند.»
این اقدام، راه را برای حضور و نفوذ سایر بازیگران همسو با غرب در منطقه حساس قفقاز باز خواهد کرد.
انتهای پیام/