به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، همچنان که در بخش نخست این مطلب اشاره کردیم، سفر مارک روته دبیرکل ناتو به آنکارا و دیدارها او با رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و وزیر دفاع ترکیه، رویداد مهمی بود که بخشی از آن، به خاطر بررسی تحولات مربوط به جنگ آمریکا – ایران بود.
اما بخش دیگری از اهداف روته در سفر به آنکارا، بررسی اهداف چشم انداز نشست آتی سران ناتو است که در ترکیه برخوردار خواهد شد و هاکان فیدان وزیر امور خارجه کابینه اردوغان، آن را نشستی تاریخی میداند.
به این نیز اشاره شد که تنها دو روز پیش از سفر مارک روته دبیرکل ناتو به ترکیه، خانم اورزلا فون در لاین رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا با سخنان تند خود مقامات ترکیه را خشمگین کرده و گفته بود: «باید همه کشورهای قاره اروپا عضو اتحادیه شوند تا زیر تأثیر روسی، چین و ترک نمانند».
حالا سرنوشت سیاسی و دفعی ناتو به عنوان مهمترین پیمان و ائتلاف نظامی غرب با ابهام و عدم قطعیت روبروست و مشخص نیست عاقبتِ آن چه خواهد شد. چرا که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، حتی قبل از آغاز جنگ با ایران، بارها از ناتو انتقاد کرده و آن را یک سازمان و ائتلاف بیمصرف و بیفایده خوانده بود.
در نتیجه گمانه زنی درباره انحلال ناتو یا خروج آمریکا از این پیمان افزایش یافته و تحلیلگران ترکیه میگویند: اگر در آینده شاهد یک ناتوی بدون آمریکا و تأسیس یک نهاد دفاعی جدید برای جهان غرب باشیم، آنان به توان دفاعی ارتش بزرگ ترکیه محتاج خواهند بود. با این حال، فقط میخواهند از نیروی دفاعی ترکیه در میدان جنگ به شکل همراه همقطار بهره ببرند و تمایلی ندارند که ترکیه را مانند یک شریک سیاسی قلمداد کنند.
از آلاسکا تا آنکارا
روته، دبیرکل ناتو در بازدید از مجتمع صنایع دفاعی آسلسان ترکیه با لحنی اغراق آمیز اعلام کرد که ترکیه در صنایع دفاعی یک انقلاب بزرگ را تجربه کرده است.
او در حضور پروفسور خلوق گورگون رئیس سازمان صنایع دفاعی ترکیه و احمد آکیول مدیر کل آسلسان و خطاب به مهندسین جوان پروژه دفاعی موسوم به «گنید پولادی» گفت: «بهادادن به تولید سریع و انبوه در کنار نوآوری و ابداع، از مهمترین اولویتهای ناتو است. این هدف، همچنین یکی از دستور کارهای اصلی اجلاس ناتو در ماه ژوئیه و در آنکارا خواهد بود. سیستمهای دفاعی قوی برای تأمین امنیت ما به شدت مورد نیاز هستند. ما به بهترین مهارتها نیاز داریم و باید جدیدترین فناوریها را در کار خود ادغام کنیم. بنابراین، به خلاقترین و نوآورترین ذهنها نیاز داریم. از اینکه شما جوانان، کار در صنعت دفاعی را انتخاب کردهاید، بسیار خوشحالم. هر کاری که شما اینجا انجام میدهید به تضمین امنیت ترکیه و متحدانش کمک میکند».
روته در ادامه ادعاهای پیشین خود، درباره امنیت و تهدیدهای جهانی را تکرار کرده و گفت: «در انقلاب بزرگ صنایع دفاعی ترکیه، آسلسان در خط مقدم قرار دارد. به خاطر داشته باشیم که ناتو با خطرات بزرگی از سوی روسیه، چین و ایران روبرو است و ناتو آماده است تا از ترکیه و همه متحدان، دفاع کند. البته تضمین امنیت یک میلیارد نفر در اروپا و آمریکای شمالی تنها مسئولیت ناتو و ارتشهای متحد نیست و صنعت نیز در این زمینه مسئولیت دارد. رهبران سیاسی ما در ناتو متعهد به افزایش هزینههای دفاعی شدهاند و اکنون منابع بیشتری به بخش دفاعی اختصاص داده میشود که یک پیشرفت بزرگ است».
دبیرکل ناتو درباره اهمیت توسعه صنایع دفاعی در کشورهای عضو ناتو گفت: «ما به توسعه صنایع دفاعی در سراسر اروپا و آمریکای شمالی نیاز داریم که فعالیت و پیشرفت مداوم در آن، به معنای واقعی کلمه از آلاسکا تا آنکارا امتداد داشته باشد. ما باید به تولید مشترک، نوآوری مشترک و خرید از یکدیگر ادامه دهیم. بنابراین فعالیتهای آسلسان ترکیه و شرکتهای دفاعی لهستان، آلبانی، رومانی، کرواسی و دیگر اعضا مهم است. شرکتهای صنعتی فرا آتلانتیک برای اقتصاد و امنیت مشترک شما و همه ما مزایای زیادی دارد. این یک مسیر موفقیت آمیز رو به جلو و اولویت اصلی اجلاس آتی ناتو در آنکارا خواهد بود».
سه معضل بزرگ ترکیه در ناتو
یکی از گلایهها و انتقادات مهم دونالد ترامپ از پیمان نظامی ناتو در سالیان گذشته، این بوده که تأمین هزینههای دفاعی غرب عملاً بر گردن آمریکا افتاده و اروپاییها در این مورد کوتاهی کردهاند.
اگر چه کشورهای اروپایی این انتقاد ترامپ را تماماً قبول ندارند، اما واقعیت این است که آنان نیز به این موضوع اذعان دارند که بودجه دفاعی باید بالاتر برود. این همان نقطهای است که یکی از سه معضل بزرگ ترکیه در ناتو را روشن میکند.
اقتصاد ترکیه همین حالا هم به معنای واقعی کلمه یک اقتصاد بحرانزده است و در کشوری که قیمت 1 لیتر بنزین به 64 لیره رسیده و میزان دریافتی حداقل بگیران در حد 28 هزار لیره در ماه است، افزودن به میزان هزینههای سالانه دفاعی، بار تورم سنگینی را بر آحاد جامعه تحمیل خواهد کرد.
دومین معضل ترکیه این است که از سوی سران کشورهای اروپایی به عنوان یک شریک و دوست نزدیک قلمداد نمیشود و اتفاقاً با توطئه و همدستی برخی از اعضای ناتو با رژیم صهیونیستی روبرو شده است. به نحوی که، شراکت دفاعی – امنیتی رژیم اسرائیل با یونان و قبرس که هر دو آنها عضو ناتو هستند، دقیقاً در مسیر مهار ترکیه و ضربه زدن به ترکیه است و چنین چیزی با بدیهیترین ویژگیهای وفاداری ائتلاف، در تضاد است.
با این حال، جایی که پای حضور و تهدیدات رژیم اسرائیل در میان باشد، ناتو حتی به عضو نزدیک خود یعنی به ترکیه نیز اعتنا نمیکند و منافع اسرائیل را ترجیح میدهد.
معضل سوم نیز مربوط به موضوع تسلیحات است. ترکیه به خاطر خرید سامانه موشکی اس 400 روسی مورد تحریم قرار گرفته و نه تنها اف 16 و اف 35 آمریکا بلکه سیستم موشکی پاتریوت را نیز دریافت نکرده و برای خرید جنگنده یوروفایتر نیز با تعلل و وقت کشی اروپاییها روبرو شده است. با این حال، روابط عمیق ترکیه و ناتو همچنان ادامه دارد.
در جریان حملات مکرر آمریکا و رژیم صهیونیستی به ترکیه، بارها بسیاری از احزاب سیاسی ترکیه خواهان تعطیل شدن پایگاه راداری کوره جیک ناتو و پایگاه هوایی اینجرلیک در آدانا شدند. اما حالا مشخص شده که قرار است در راستای بخشی از برنامههای دفاعی منطقهای جدید ناتو، یک مقر جدید در آدانا تأسیس شود.
در پایان باید گفت: اجلاس آتی سران ناتو در آنکارا، نقطه عطف مهمی در تاریخچه این پیمان نظامی فرسوده و کلنگی دنیای غرب خواهد بود. در حالی که مقدمات این اجلاس در آنکارا و تمام پایتختهای ناتو ادامه دارد، موضوع مورد بحث این است که بیمیلی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به ادامه فعالیت این اتحاد، چگونه بر روابط فرا آتلانتیکی و به ویژه اجلاس ناتو تأثیر خواهد گذاشت. حتی مشخص نیست که آیا ترامپ به منظور شرکت در اجلاس آتی ناتو به ترکیه خواهد رفت یا نه.
نورگل چاتاک اصلان از روزنامه نگاران ترکیه درباره این موضوع میگوید: «در چند روز گذشته، بارها از هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه این سؤال پرسیده شد.
پاسخ او چنین بود: واقعیت این است که ترامپ تمایلی به شرکت در این اجلاس ندارد. اما فکر میکنم که به دلیل احترام شخصی به رئیس جمهور اردوغان، به آنکارا میآید و در این نشست مهم خواهد کرد.
گمانه زنی درباره این موضوع در شرایطی صورت گرفته که بر اساس گزارشهای رسانههای آمریکایی، دیدار روته و ترامپ در جریان سفر دو هفته پیش به آمریکا دشوار بوده و ترامپ با لحنی تند گفته که هیچ انتظاری از این اتحاد ندارد.
برخی از تحلیلگران پنتاگون نیز گفتهاند که ممکن است آمریکا موضع بسیار تندتری اتخاذ کند و گامهایی مانند خروج از این اتحاد یا خروج نیروهای خود از اروپا بردارد. انتظار میرفت که روته در مورد گامهای برداشته شده و حل اختلاف با آمریکا، با اردوغان تبادل نظر کند. ولی مشخص نیست درباره این موضوع گفتگویی صورت گرفته است یا خیر.
انتهای پیام/