به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، سیده زهره برقعی در مراسم پاسداشت مقام استاد و تجلیل از اساتید برگزیده جامعه الزهرا سلاماللهعلیها که به صورت حضوری و مجازی از سوی اداره کل امور اساتید برگزار شد، با اشاره به گرامیداشت یاد و خاطره استاد اندیشه و فکر، استاد شهید مطهری، به تبیین موضوع «نقش حوزههای علمیه در تولید عقلانیت تمدنی و بازسازی دستگاه معرفت دینی» مبتنی بر بیانات و رهنمودهای رهبر شهیدمان، حضرت آیتالله خامنهای پرداخت و اظهار کرد: روز معلم فرصتی مغتنم برای تکریم مقام کسانی است که رسالت تعلیم و تربیت را بر عهده دارند؛ رسالتی که در منطق قرآن کریم، ادامه همان ماموریت انبیای الهی است.
برقعی ادامه داد: خداوند متعال در سوره جمعه در وصف رسالت پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم میفرماید: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ»؛ در این آیه، تعلیم در کنار تزکیه و حکمت آمده است؛ یعنی معلم صرفاً انتقالدهنده دانش نیست، بلکه مربی انسان و سازنده شخصیتها است.
مدیر جامعه الزهرا سلاماللهعلیها خاطرنشان کرد: نگاهی به تاریخ تمدن اسلامی نشان میدهد که حوزههای علمیه توانستهاند اندیشه تولید کنند و عقلانیت دینی را پرورش دهند. در قرون نخستین اسلامی، مراکز علمی و حلقههای درس، محل گفتگو، مباحثه، پرسش و پاسخ و رشد اندیشه بودند؛ همین فضای فکری بود که دانشمندان بزرگ و تمدنی عظیم را پرورش داد.
برقعی بیان کرد: امروز نیز یکی از مهمترین رسالتهای استاد حوزه، پرورش تفکر و خردورزی در طلاب است. قرآن کریم بارها انسانها را به اندیشیدن دعوت کرده است؛ تفکر جوهره رشد علمی و دینی است. سنت علمی حوزه نیز با تعقل و فهم عمیق پیوند خورده و روایات ما بر تفکر و تعقل تاکید فراوان داشتهاند.
وی تصریح کرد: استاد حوزه باید کلاس درس خود را به محیطی برای پرسشگری و مباحثه علمی تبدیل کند. حوزههای علمیه، به واسطه همین سنت، زنده ماندهاند؛ طلابی که پرسش میکنند، تحلیل میکنند و قدرت استدلال دارند، در آینده میتوانند پاسخگوی نیازهای فکری جامعه باشند.
مدیر جامعه الزهرا سلاماللهعلیها یادآور شد: یکی دیگر از وظایف مهم استاد، تقویت خلاقیت علمی است. اگر آموزش حوزوی محدود به انتقال محفوظات شود، توان پاسخگویی به مسائل نوپدید جامعه کاهش خواهد یافت. اما اگر استاد، روحیه پژوهش و ایدهپردازی را در طلاب تقویت کند، حوزه به مرکز تولید فکر تبدیل خواهد شد.
وی عنوان کرد: حوزههای علمیه خواهران ظرفیت عظیمی برای تربیت بانوان عالم، پژوهشگر و مبلغ دارند؛ بانوانی که بتوانند در عرصههای علمی، فرهنگی و اجتماعی نقشآفرین باشند و الگوی زن مسلمان عالم و فرهیخته را به جامعه معرفی کنند.
برقعی در ادامه عنوان کرد: در دستگاه معرفت دینی، عقلانیت علمی بر سه رکن وحی بهمثابه منبع حقیقت، عقل بهمثابه ابزار کشف حقیقت و تجربه بشری بهعنوان بخشی از سنت الهی استوار است. این سه رکن، شبکهای از معانی میسازند که ما آن را عقلانیت تمدنی مینامیم؛ عقلانیتی که میتواند سبک زندگی، تربیت و حتی الگوی حل مسئله در جامعه را شکل دهد.
وی با بیان اینکه بحران امروز، بحران تولید معرفت است، گفت: مهمترین بخش جنگ فرهنگی امروز، جنگ شناختی است و هنر رهبر شهید ما، تولید دستگاه معرفتی متناسب با نیازهای زمان بود.
مدیر جامعه الزهرا سلاماللهعلیها با تصریح بر اینکه رسالت حوزه امروز، بازسازی دستگاه فهم است و حوزه باید از نقلمحوری به فهممحوری برسد، تأکید کرد: وظیفه استاد، تنها تدریس متن نیست، بلکه روشنسازی نظام مسئله برای طلبه، آشکار کردن اصول، قواعد و مبانی و ایجاد قدرت تولید الگوهای فهم و تحلیل است؛ همان جهشی که تمدنها را میسازد.
برقعی گفت: استاد حوزه باید طلبهای تربیت کند که اهل عقل، تفکر و پژوهش باشد و همواره مسئولیتپذیر و شجاع علمی باشد. تربیت نسلی با علم، اخلاق، معنویت و مسئولیتپذیری، تنها راه ساختن تمدن اسلامی با عقلانیت متعهد است.
وی توضیح داد: تحول در حوزه، بازخوانی متون با نگاه مسئلهمحور است، نه صرفاً تاریخی؛ استخراج لوازم تمدنی، تبدیل معارف به نظریه و الگو برای مسائل امروز، و توان طرح پرسشهای نوین از متن دین.
مدیر جامعه الزهرا سلاماللهعلیها اضافه کرد: تجربه تاریخی حوزه نشان داده است که استاد میتواند با تغییر روش، نسلی را دگرگون کند: به جای ترساندن طلبه از پرسش، پرسش را مدیریت کند؛ به جای ارائه جواب آماده، روش فکر کردن بیاموزد؛ به جای حفظ صرف متون، تطبیق، تحلیل و تعقل را آموزش دهد.
برقعی در پایان ضمن قدردانی از تلاشها و مجاهدتهای علمی و تربیتی اساتید، تصریح کرد: تربیت طلاب متعهد و اندیشهورز، کاری است که آثار آن شاید در کوتاهمدت دیده نشود، اما در آینده جامعه و فرهنگ ما به روشنی نمایان خواهد شد.
انتهای پیام/