به گزارش گروه سیاست خارجی خبرگزاری تسنیم، اندیشکده دیپلماسی ملل، در طول جنگ و در راستای دفاع از منافع ملی ایران و ایرانیان، بیانیه رسمی خود را به سفارتخانههای خارجی مقیم تهران و نیز بیش از 100 اندیشکده، نهاد پژوهشی و علمی بینالمللی در سراسر جهان ارسال کرد.
این اقدام در ادامه فعالیتهای مستمر اندیشکده در حوزه دیپلماسی، امنیت جهانی و پیشگیری از منازعه انجام شد؛ حوزههایی که از ابتدا، مأموریت اصلی اندیشکده در ترویج گفتوگو، کاهش تنش و پیگیری راهحلهای مسئولانه برای بحرانهای جهانی در راستای صیانت از منافع ملی ایران بودهاند.
در این بیانیه، با صراحت بر پیامدهای هدفگیری زیرساختهای غیرنظامی از جمله بخشهای انرژی، آب، آموزش و صنعت تأکید شد؛ و این روند بهعنوان اقدامی علیه مردم ایران و تهدیدی برای امنیت و ثبات ملی مورد انتقاد قرار گرفت. همچنین، تهدیدهایی مانند «بازگرداندن ایران به عصر حجر» (در حالی که ایران یکی از کهنترین و بنیانگذاران تمدن جهانی است) بهطور صریح محکوم شد و تاکید شد که استفاده از ادبیات تهدیدآمیز و غیرعزتمندانه علیه ایران و ایرانیان، بهعنوان رفتاری خطرناک و غیرسازنده به تشدید تنشها دامن میزند و بحران را پیچیده تر میسازد.
بر اساس بازخوردهای دریافتی از مخاطبان این بیانیه در عرصه بینالمللی، این موضعگیری با استقبال مثبت و امیدبخش همراه بوده و در بسیاری از موارد، بر ضرورت حمایت از منافع ملی ایران، پرهیز از تشدید بحران و حرکت بهسوی گفتوگو و مسئولیتپذیری تأکید شده است.
اندیشکده دیپلماسی ملل همچنان باور دارد که امنیت پایدار، نه از مسیر فشار و ناامنسازی، بلکه از مسیر دیپلماسی، درک متقابل، و ابتکارهای هوشمندانه منطقهای و جهانی که متضمن منافع همه طرف های باشد تأمین میشود.
بیانیه اندیشکده دیپلماسی ملل درباره تحولات اخیر و پیامدهای آن برای صلح و امنیت منطقهای به شرح زیر است:
اندیشکده دیپلماسی ملل، بهعنوان یک نهاد مستقل و غیرحزبی در حوزه پژوهشهای سیاستگذاری، که سالها در مسیر تقویت دیپلماسی، گفتوگو و راهحلهای غیرنظامی (سیاست نرم) در چارچوب دیپلماسی مسیر دوم فعالیت کرده است، نگرانی عمیق خود را نسبت به تحولات اخیر و حملات نظامی گسترده به اهدافی در داخل ایران اعلام میکند.
بر اساس گزارشهای موجود، این حملات موجب آسیب به طیف گستردهای از زیرساختهای غیرنظامی شدهاند؛ از جمله واحدهای مسکونی، دانشگاهها و مدارس، شرکتهای دارویی، زیرساختهای حیاتی انرژی مانند نیروگاهها، تأسیسات پتروشیمی و مخازن ذخیره نفت، زیرساختهای آب از جمله تأسیسات نمکزدایی، و صنایع پایهای نظیر مجتمعهای فولاد.
چنین الگویی از هدفگیری که مستقیماً زندگی و معیشت شهروندان را تحت تأثیر قرار میدهد و ظرفیت توسعهای کشور را تضعیف میکند، آشکارا با اصول بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه در تضاد است—بهویژه اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی و حفاظت از منابع حیاتی برای بقای غیرنظامیان. این روند همچنین با تعهدات منشور ملل متحد در خصوص خودداری از تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشورها همخوانی ندارد.
گزارشهایی نیز حاکی از آن است که ممکن است از قلمرو برخی کشورهای منطقه برای اجرای بخشهایی از این عملیات استفاده شده باشد. صرفنظر از ابعاد دقیق این موضوع، تداوم چنین روندی میتواند امنیت جمعی منطقه را با خطر جدی مواجه کرده، کشورها را ناخواسته وارد درگیریهای فرامرزی کند، و یکی از اصول بنیادین اعتمادسازی منطقهای—یعنی عدم استفاده از خاک کشورها علیه همسایگان—را تضعیف نماید.
در این میان، استفاده از ادبیاتی همچون «بازگرداندن ایران به عصر حجر»، از منظر مردم ایران—ملتی با یکی از کهنترین پیشینههای تمدنی جهان—نهتنها تحریفآمیز، بلکه از نظر اخلاقی نیز غیرقابل پذیرش است. مهمتر از آن، عادیسازی تهدید به تخریب گسترده یک جامعه، پیامدهایی خطرناک برای نظم حقوقی و امنیتی بینالمللی دارد؛ از جمله تضعیف هنجارهای حقوقی، مشروعیتبخشی به چرخههای فزاینده خشونت، و افزایش بیثباتی منطقهای.
در چنین شرایطی، اندیشکده دیپلماسی ملل از دولتها، سازمانهای بینالمللی، اندیشکدهها و نهادهای علمی میخواهد که با مسئولیتپذیری بیشتر، از حقوق بینالملل حمایت کرده، بر راهحلهای دیپلماتیک تأکید کنند، و بهطور قاطع با هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی مخالفت ورزند. تجربه نشان داده است که امنیت پایدار، نه از مسیر ناامنسازی دیگران، بلکه از طریق احترام متقابل، گفتوگوی سازنده و پایبندی واقعی به هنجارهای مشترک بینالمللی حاصل میشود.
در ارزیابی ما، احیای فوری کانالهای ارتباطی، ایجاد سازوکارهای مدیریت بحران، و بازتأکید بر اصول حقوق بینالملل، گامهایی ضروری برای جلوگیری از تشدید تنشها و حفظ ثبات منطقهای است.
اندیشکده دیپلماسی ملل آمادگی دارد در چارچوب مأموریت علمی خود و در همکاری با نهادهای همکار، در مسیر کاهش تنش، تقویت دیپلماسی پیشگیرانه و توسعه گفتوگوی منطقهای نقشآفرینی کند.
انتهای پیام/