به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سید علیرضا صفوی پژوهشگر حوزه اندیشه سیاسی و اجتماعی اسلام در یادداشتی تحلیلی و اختصاصی افزود:بازخوانی بیانات امام خمینی(ره) در حوزه نسبت دین و جامعه، بهویژه جایگاه روحانیت نشان میدهد که سه مفهوم کلیدی وحدت کلمه، انتقادپذیری و توجه به خواست مردم ستونهای اصلی حفظ کارکرد دینی و اجتماعی روحانیت هستند. در نگاه امام خمینی، روحانیت زمانی در مسیر خدمت به دین قرار میگیرد که بتواند نقش هدایتگر مردمی را ایفا کند. همچنین وحدت میان علما و پرهیز از اختلافات شخصی تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای حفظ اسلام و جلوگیری از نفوذ دشمنان به درون جامعه دینی است. امام خمینی(ره) بارها تأکید کردهاند که اختلاف میان روحانیون، نهتنها جایگاه آنان را تضعیف میکند، بلکه موجب فاصله گرفتن مردم از دین میشود. از این منظر، تفرقه در بدنه روحانیت، یک مسئله صرفاً صنفی نیست بلکه دارای پیامدهای مستقیم اجتماعی و اعتقادی است که میتواند اعتماد عمومی را فرسوده کند.
صفوی در ادامه این یادداشت افزود:امام خمینی(ره)انتقادپذیری را یکی از نشانههای بلوغ دینی و سیاسی میدانند. اصلاح خطا در این نگاه بیانگر تعهد به مصالح اسلام است. در همین چارچوب روحانیت باید ظرفیت شنیدن نقد را در خود تقویت کند و از تبدیل اختلاف نظر به نزاعهای مخرب پرهیز داشته باشد، چراکه فضای عمومی جامعه نباید میدان رقابتهای شخصی شود.
این استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه اندیشه سیاسی و اجتماعی اسلام به نسبت روحانیت با اشاره نمود و افزود:امام خمینی(ره) مشروعیت عملی نظام اسلامی را در گرو همراهی و رضایت مردم میدانند و بر این نکته تأکید دارند که بیتوجهی به خواست جامعه، به تدریج سرمایه اجتماعی دین را کاهش میدهد. در اندیشه امام، مردم نه صرفاً مخاطب بلکه رکن اساسی تحقق حکومت دینی هستند و فاصله گرفتن از مطالبات واقعی آنان، به تضعیف جایگاه دین در جامعه منجر خواهد شد. همچنین امام خمینی (ره) نسبت به مشی استبدادی در میان برخی گرایشها هشدار دادهاند و تأکید کردهاند که روحانیت باید از هرگونه رفتار آمرانه و غیرپاسخگو پرهیز کند و به جای آن رویکرد پدرانه، دلسوزانه و هدایتگر باید مبنای تعامل با جامعه باشد؛ در غیر این صورت، چهره دین در افکار عمومی دچار آسیب خواهد شد.
از منظر امام خمینی(ره) مساجد سنگرهای اسلام و مجالس مذهبی بهویژه در ماههای محرم و رمضان، از مهمترین بسترهای پیوند مردم با دین محسوب میشوند. این نهادهای دینی زمانی کارکرد واقعی خود را حفظ میکنند که از فضای صرفاً شعاری فاصله گرفته و به تقویت فهم دینی و انسجام اجتماعی کمک کنند. البته امانتداری دین، مهمترین مسئولیت روحانیت در جامعه است و این مسئولیت تنها در قالب حفظ ظواهر دینی خلاصه نمیشود بلکه شامل صیانت از اعتماد عمومی و هدایت صحیح جامعه نیز هست. بر این اساس، هرگونه انحراف در رفتار یا گفتار روحانیت میتواند پیامدهایی فراتر از سطح فردی داشته باشد و کل ساختار اعتماد دینی را تحت تأثیر قرار دهد.
صفوی در پایان اظهار داشت که از نگاه امام خمینی(ره)، ضعف روحانیت صرفاً یک مسئله شخصی یا نهادی نیست بلکه دارای پیامدهای گسترده اجتماعی است. اگر روحانیت از نقش تاریخی و اجتماعی خود فاصله بگیرد، این خلأ بهسرعت در جامعه احساس شده و میتواند زمینهساز دینگریزی یا کاهش پیوند نسل جدید با آموزههای دینی شود.در مجموع، این بازخوانی نشان میدهد که در منظومه فکری امام خمینی(ره)، روحانیت زمانی در جایگاه خدمت قرار میگیرد که میان دین، مردم و وحدت اجتماعی پیوند برقرار کند و هرگاه این پیوند دچار گسست شود، خطر خیانت به کارکرد اجتماعی دین بهعنوان یک هشدار جدی مطرح میشود.
انتهای پیام/