خبرگزاری تسنیم ـ علی محمدی، فعال فرهنگی، اجتماعی و رسانهای| هر روز خبرهای متعددی از افتتاح پروژههای عمرانی، توسعه راهها، گسترش زیرساختهای بندری، اجرای طرحهای آبرسانی و پیشرفت طرحهای اقتصادی در سیستان و بلوچستان منتشر میشود. بیتردید این پروژهها برای توسعه استان ضروریاند و هیچکس نمیتواند اهمیت آنها را انکار کند. اما در میان همه این طرحهای بزرگ، یک پروژه حیاتی وجود دارد که کمتر درباره آن سخن گفته میشود؛ پروژهای که نه با بتن و فولاد، بلکه با آموزش، آگاهی و تربیت ساخته میشود. این پروژه چیزی نیست جز «سرمایه انسانی آینده استان».
سیستان و بلوچستان امروز جوانترین استان ایران محسوب میشود و سهم قابل توجهی از کودکان و نوجوانان کشور در این استان زندگی میکنند. این ویژگی در نگاه نخست یک مزیت بزرگ است؛ زیرا در شرایطی که بسیاری از مناطق کشور با پدیده سالمندی جمعیت مواجه شدهاند، سیستان و بلوچستان از ظرفیت عظیم نیروی انسانی جوان برخوردار است. اما همین مزیت میتواند در صورت غفلت به یک چالش بزرگ نیز تبدیل شود. تفاوت میان فرصت و تهدید را کیفیت تربیت، آموزش و رشد همین نسل تعیین خواهد کرد.
واقعیت این است که توسعه پایدار تنها با ساخت زیرساختهای فیزیکی محقق نمیشود. تجربه کشورهای موفق جهان نشان میدهد مهمترین عامل پیشرفت، کیفیت انسانهایی است که قرار است از این زیرساختها استفاده کنند. بندر، راهآهن، کارخانه، منطقه آزاد و شهرک صنعتی زمانی ارزشآفرین خواهند بود که نیروی انسانی توانمند، خلاق، مسئولیتپذیر و برخوردار از سلامت روان در کنار آنها وجود داشته باشد.
به همین دلیل است که بسیاری از کشورهای توسعهیافته طی دو دهه اخیر نگاه خود را از «توسعه فیزیکی» به سمت «توسعه سرمایه انسانی» تغییر دادهاند. در فنلاند، کانادا، استرالیا و بسیاری از کشورهای اروپایی، آموزش والدین بخشی از سیاست عمومی دولتها محسوب میشود. این کشورها به این نتیجه رسیدهاند که آینده جامعه از نخستین سالهای زندگی کودکان شکل میگیرد و حمایت از خانوادهها یکی از سودآورترین سرمایهگذاریهای ممکن است.
امروز در بسیاری از این کشورها، والدین از دوران بارداری تا سالهای نخست کودکی به آموزشهای مستمر دسترسی دارند. مراکز بهداشت، مدارس، شهرداریها و رسانههای عمومی به صورت هماهنگ در ارتقای مهارتهای فرزندپروری مشارکت میکنند. نگاه حاکم این است که هیچکس به طور ذاتی والد حرفهای متولد نمیشود و تربیت نسل آینده نیز نیازمند آموزش است.
این تجربهها برای سیستان و بلوچستان اهمیت دوچندان دارد. استانی که علاوه بر جوانی جمعیت، با چالشهایی نظیر فقر، پراکندگی جغرافیایی، برخی محرومیتهای تاریخی و محدودیت دسترسی به امکانات فرهنگی در بخشی از مناطق خود روبهروست. در چنین شرایطی، هرگونه ضعف در حوزه تربیت و رشد کودکان میتواند آثار خود را سالها بعد در قالب افت تحصیلی، کاهش مهارتهای اجتماعی، مشکلات سلامت روان، آسیبهای اجتماعی و کاهش بهرهوری نیروی انسانی نشان دهد.
امروز بسیاری از والدین استان با وجود علاقه و دلسوزی فراوان برای فرزندان خود، هیچ آموزش رسمی و علمی درباره فرزندپروری دریافت نکردهاند. بخش مهمی از شیوههای تربیتی همچنان بر پایه تجربههای نسلهای گذشته، توصیههای شفاهی یا آزمون و خطا شکل میگیرد. در حالی که جهان امروز با جهان چند دهه قبل تفاوتهای بنیادین دارد. کودکان امروزی در معرض فناوریهای نوین، شبکههای اجتماعی، تغییرات سریع فرهنگی و حجم عظیمی از اطلاعات قرار دارند و تربیت آنان نیازمند مهارتهای جدیدی است.
انتهای پیام/