به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، این روزها در رسانهها، محافل سیاسی و گفتگوهای روزمره شهروندان ترکیه، یک اسم بیش از دیگر اسامی تکرار میشود: اوزگور اوزل. اگر تا همین چند ماه پیش، بسیاری از شهروندان ترکیه مداوماً از اکرم امام اوغلو شهردار محبوس استانبول حرف میزدند، حالا به جرات میتوان گفت: به ندرت کسی از او یاد میکند و اغلب شهروندان، به این موضوع میپردازند: فرجامِ اوزگور اوزل، چه خواهد شد؟
سوال بالا از آن جهت اهمیت دارد که او به عنوان یک سیاستمدارِ جوان، بر کرسی رهبری حزب جمهوری خلق تکیه زده و شب و روز در حال سازماندهی سخنرانیهای آتشین در میادین شهرهای مختلف ترکیه و بیان انتقاد از دولت اردوغان و حزب عدالت و توسعه بود و بر اساس گزارشهای استخراج شده از نظرسنجی های میدانی؛ پایههای قدرت حزب حاکم را به لرزه درآورده و نام خود را به عنوان یک رهبر قدرتمند و محبوب بر سر زبانها انداخته بود.
اما با حکم یکی از دادستانهای نزدیک به اردوغان و در اقدامی بیسابقه، اوزل از کرسی رهبری حزب عزل شد و کمال قلیچدار اوغلو باز هم بر کرسی رهبری نشست.
اوزل در روزهای نخست، چندین راهپیمایی و سخنرانی بزرگ ترتیب داد و توجه افکار عمومی ترکیه را به سوی خودش جلب کرد. اما حالا، عملاً بر سر یک دوراهی بزرگ قرار گرفته و عملاً به عنوان رهبر و سیاستمدار بلاتکلیفی شناخته میشود که اتخاذ تصمیم نهایی برای او، بسیار دشوار و پیچیده است.
اوزل باید از میان چنین سناریو و چالش بزرگ و پیچیده ای، یکی را انتخاب کند:
الف) همراه با رفقا و همقطارانش از حزب جمهوری خلق جدا شده و حزب جدیدی تاسیس کند.
ب) در حزب جمهوری خلق بماند و به مبارزه علیه قلیچدار اوغلو ادامه دهد تا بتواند در کنگره بعدی، دوباره به عنوان رهبر حزب برگزیده شود و با خیال راحت، تمام قدرت و توان خود را برای مبارزه با اردوغان به کار بگیرد.
ج) از دنیای سیاست خداحافظی کند و دوباره به شغل داروسازی و داروخانه داری بازگردد.
د) به عنوان یک نماینده عادی پارلمان، به شکل محدود و خنثی به فعالیت خود ادامه دهد.
هر کدام از سناریوهای بالا، چالشها و ابعاد سلبی و ایجابی فراوانی دارند که به آنها اشاره خواهیم کرد.
اوزل از کجا آمد، چرا عجله دارد؟
در ترکیه و در دنیای سیاست و فعالیت حزبی، رشد افراد به عنوان کادرهای برجسته آسان نیست و نیاز به سپری شدن دورهای طولانی دارد. اما به نظر میرسد اوزگور اوزل در مقایسه با سایرین، سریعتر رشد کرده است. چرا که پس از شکست در انتخابات شهرداری مانیسا در سال 2009، در سال 2011 عضو حزب جمهوری خلق شد، خیلی زود به پارلمان راه یافت و تنها چند سال پس از ورود به دنیای سیاست، سکان رهبری حزب مهمی را در اختیار گرفت که حالا 103 سال عمر دارد و میتوان آن را قدیمیترین حزب زنده خاورمیانه دانست.
او متولد مانیسا است. پدر و مادرش هر دو معلم بودند و اوزل، مقطع دبیرستان را در یک مدرسه شبانه روزی در ازمیر گذرانده و در آنجا انگلیسی و آلمانی را فراگرفته و دکترای داروسازی دارد.
اوزل خود را یک سوسیال دموکرات و طرفدار حقوق کارگران و ضد سیاستهای اسرائیل میداند. در سال 2015 میلادی، در صحن علنی پارلمان، درباره شرایط کار معدنچیان ترکیه چنان سخنرانی موثری انجام داد که نام او را بر سر زبانها انداخت. در همان دوره معاون رئیس گروه حزب خود در پارلمان شد و در شب کودتای 15 ژوئیه 2016 میلادی، در مخالفت با کودتا، سخنرانی موثری انجام داد.
اوزل نیز از سیاستمدارانی بود که معتقد بود در انتخابات ریاست جمهوری 2023 میلادی، اکرم امام اوغلو بهترین گزینه برای نامزدی است. اما کمال قلیچدار اوغلو نامزدی خودش را به عنوان ضرورت حزبی و تاریخی مطرح کرد و این انتخاب غلط، شکست سنگینی به دنبال آورد. در همان مقطع بود که اوزل، با طرح ضرورت تغییر در رویکرد سیاسی حزب، توجه همه را به سوی خود جلب کرد و توانست بر کرسی رهبری بنشیند.
آغاز دوران رهبری اوزل، تحولات و پیروزیهای سیاسی جدیدی برای حزب جمهوری خلق به دنبال آورد و در انتخابات سال 2024 میلادی، از مجموع 30 کلانشهر ترکیه، شهرداری 14 شهر به دست این حزب افتاد و تحلیلگران، این پیروزی تاریخی را به رهبری هوشمندانه و انتخابهای صحیح اوزل ربط دادند.
اوزل کاری کرد که برای اولین بار، سهم رای حزب جمهوری خلق از 29 درصد به 38 درصد برسد و پس از مدتها، این حزب از حزب عدالت و توسعه سبقت بگیرد و حزب اردوغان را به کرسی رده دوم هل دهد.
پس از این موفقیت، اوزل خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شد و اعلام کرد که حزب تحت رهبری او، از اکرم اماماوغلو حمایت میکند، او را بر کرسی ریاست جمهوری مینشاند، اردوغان را به خانه میفرستد و نظام سیاسی – اجرایی ترکیه را دوباره از ریاستی به پارلمانی بازخواهد گرداند.
چنین شد که اردوغان و حزب عدالت و توسعه، جنگ بزرگ را علیه اوزل آغاز کردند. آنها در گام نخست، امام اوغلو را به اتهام فساد مالی، جاسوسی و حمایت از تروریسم راهی زندان کرده و مدرک تحصیلی دانشگاهی او را نیز باطل کردند تا نتواند در انتخابات نامزد شود و در فاز بعدی، در اقدامی بیسابقه، اوزل را از ریاست حزب، عزل کردند.
چرا تصمیم گیری برای اوزل دشوار است؟
بسیاری از تحلیلگران ترکیه در روزهای اخیر، به این موضوع پرداختهاند که جدا شدن از حزب جمهوری خلق و تاسیس یک حزب جدید برای اوزگور اوزل، مستلزم یک تصمیم تاریخی پیچیده و پرریسک است. چرا که او نباید یک حزب 103 ساله را با دنیایی از امکانات مالی، نفوذ اجتماعی و اعتبار و برند رها کند و سراغ تاسیس حزب جدید برود.
اسماعیل سایماز از روزنامه نگاران مشهور ترکیه میگوید: «نتایج دو نظرسنجی میدانی معتبر نشان داده که اگر اوزل حزب جدیدی تاسیس کند، علاوه بر حمایت 90 درصد از اعضا و هواداران فعلی حزب جمهوری خلق، آرای طرفداران برخی از احزاب دیگر را نیز به دست خواهد آورد».
احمد تاشگتیرن از دیگر تحلیلگران ترکیه میگوید: «حزب عدالت و توسعه، مدتهاست با کارت جاهطلبی سیاسی با حزب جمهوری خلق بازی میکند. دستگیری اکرم امام اوغلو حاوی چنین پیامی بود: یا به حزب عدالت و توسعه بپیوندید یا زندانی خواهید شد! برخی از شهرداران حزب جمهوری خلق، به راحتی مسیر خود را عوض کرده و به حزب اردوغان پیوستند! اما واکنشهای تند اوزگور اوزل و سخنرانیهای او با حضور صدها هزار هوادار، منجر به رویدادهای جدیدی شد. حزب حاکم به این جمعبندی رسید: ظهور خط اماماوغلو- اوزل، تمام محاسبات انتخاباتی آینده را مختل کرده است. به همین خاطر، با حکم دادستان، قلیچدار اوغلو را از گورستان سیاسی بیرون آوردند و دوباره او را بر کرسی رهبری نشاندند.
در این شرایط، اوزگور اوزل چه کاری میتواند انجام دهد؟ او در برابر انتظارات مردمی که در میدانها، خشم و خواستههای خود را بیان کرده و مسئولیت بر دوش او گذاشتهاند، چه باید بکند؟
آیا او باید در حزبی بماند که رهبرش مشروعیت ندارد و با حکم دادستان منصوب شده است. آیا او باید حزب جداگانهای تشکیل دهد، به حزب دیگری بپیوندد، چه کسی با او همدل خواهد شد؟
واضح است که فشار عاطفی و روانی زیادی روی اوزل است و گاهی در چهره او، احساس فردی را میتوان مشاهده کرد که گویی باید همه چیز را رها کند و برود. اما در عین حال، یک مسئولیت تاریخی بر دوش اوست. اگر چه حزب اردوغان تا اینجای کار، برنده بازی است اما در گام بعدی، اوزل و رفقای او، تعیینکننده مسیر سیاسی ترکیه خواهند بود».
در شرایط کنونی، قلیچدار اوغلو فشار بر اوزگور اوزل و رفقای او را افزایش داده و خواهان اخراج چندین نماینده طرفدار اوزل از حزب جمهوری خلق است. در عین حال، امید چندانی به برگزاری کنگره نیز وجود ندارد و مشخص نیست آیا اوزل دوباره میتواند به عنوان رهبر حزب شناخته شود یا خیر.
ادامه دارد...
انتهای پیام/