به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، در جریان مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند 2026، نشستی تخصصی با عنوان «دیپلماسی دیجیتال و قدرت نرم» برگزار شد که در آن نحوه استفاده دولتها از پلتفرمهای آنلاین، هوش مصنوعی و ارتباط مستقیم با افکار عمومی برای شکلدهی به اعتبار بینالمللی و جذب سرمایهگذاریهای خارجی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ولادیمیر نوروف، وزیر امور خارجه سابق ازبکستان و دبیرکل پیشین سازمان همکاری شانگهای که در حال حاضر ریاست انجمن هوش مصنوعی آسیای مرکزی را بر عهده دارد، در این نشست اظهار داشت که دیپلماسی از زمان ورود او به این حرفه در دهه 1990 دستخوش تغییرات بنیادین و شگرفی شده است.
به گفته وی، دولتهایی که در گذشته زمان کافی برای راستیآزمایی اطلاعات و آمادهسازی پاسخهای رسمی و دیپلماتیک داشتند، اکنون تحت فشار شدیدی قرار دارند تا در عرض چند دقیقه به تحولات واکنش نشان دهند.
نوروف با یادآوری خاطرات خود گفت: «وقتی در سال 1998 به عنوان سفیر در آلمان منصوب شدم، سفارتخانه ما حتی یک وبسایت ساده هم نداشت؛ بنابراین خودمان دست به کار شدیم و یکی ساختیم. در آن زمان، مدل و سرعت ارتباطات کاملاً با امروز متفاوت بود.»
به عقیده وی، دیپلماسی امروز به مدل «اتصال دائمی و همیشگی» تغییر یافته است و اطلاعات در عرض چند دقیقه در سطح جهانی منتشر میشود، اغلب پیش از آنکه دولتها فرصت کافی برای تأیید حقایق یا هماهنگی پاسخهای خود داشته باشند.
لزوم تعادل میان سرعت و خرد در عصر پلتفرمهای آنلاین
وزیر خارجه سابق ازبکستان چالش بزرگ امروز جهان را «ایجاد تعادل میان سرعت و خرد» دانست و افزود: «ما باید به سرعت ارتباط برقرار کنیم و در عین حال از دقت اطلاعات و حفظ فضای گفتگو اطمینان حاصل کنیم.»
وی همزمان هشدار داد که دولتها با چالشهای جدی مانند کمپینهای اطلاعات نادرست (دیساینفورمیشن)، تهدیدات سایبری و نفوذ روبهرشد شرکتهای بزرگ فناوری در شکلدهی به روایتهای عمومی مواجه هستند.
این دیپلمات باسابقه یادآور شد که در سالهای گذشته، بسیاری از نهادهای دولتی تمایلی به ارتباطات علنی و رسانهای نداشتند.
او گفت زمانی که در سال 2018 مدیریت موسسه مطالعات استراتژیک و منطقهای ازبکستان را بر عهده گرفت، متوجه شد که این نهاد فاقد وبسایت و حضور در شبکههای اجتماعی است: «متقاعد کردن افراد برای تغییر این رویکرد سنتی یک چالش بزرگ بود؛ چرا که بسیاری از بدنه کارشناسی معتقد بودند اطلاعات باید صرفاً به صورت داخلی و محرمانه باقی بماند.»
بحثها در مجمع تاشکند از ابعاد صرفاً دیپلماتیک فراتر رفت و به موضوع کلانتری پرداخت: اینکه کشورها چگونه اصلاحات اقتصادی و فرصتهای سرمایهگذاری خود را به جهان معرفی میکنند.
عبدالله عبدالقدیروف، سرپرست آژانس توسعه استراتژیک و اصلاحات، استدلال کرد که یکی از بزرگترین چالشها در جذب سرمایهگذاری، شکاف میان وعدههای جاهطلبانه و اجرای عملی آنهاست.
وی گفت: «انگیزه اصلی هر سرمایهگذار کسب سود است، اما انتظارات کشور میزبان بیشتر معطوف به ایجاد ارزش افزوده است.»
به گفته عبدالقدیروف، دولتها باید از ایجاد انتظارات غیرواقعی خودداری کرده و بر تعهداتی تمرکز کنند که تحت کنترل عملیاتی آنها قرار دارد.
وی بر تغییر رویکرد بینالمللی آستانه و تاشکند تاکید کرد و افزود: «ما دیگر یک کشور را به صورت منفرد در نظر نمیگیریم، بلکه نگاه ما معطوف به یک کل واحد یعنی منطقه آسیای مرکزی است.»
نقش کیفیت ارتباطات در جلب اعتماد سرمایهگذاران خارجی
اویبک شیخیاف، بنیانگذار مجموعه EUROUZ نیز بر نقش کلیدی ارتباطات در شکلدهی به دیدگاه سرمایهگذاران تأکید کرد.
وی با تکیه بر تجربه خود در همکاری با شرکتهای اروپایی استدلال کرد که کیفیت ارتباطات، عاملی حیاتی در جذب سرمایهگذاریهای بلندمدت است و دولتها باید به صورت فعالانهتر و پیشدستانه به سوالات سرمایهگذاران پاسخ دهند: «وقتی تصمیمی اتخاذ میشود، ما باید دلایل مشخصی را برای چرایی اتخاذ آن تصمیم ارائه کنیم.»
در ادامه، لئاندرو اسلووینسکی، سردبیر نشریه «دِ اینوِستور»، ارتقای سرمایهگذاری ملی را با استراتژیهای خدمات مشتری در برندهای لوکس مقایسه کرد. به گفته وی، دولتها باید بر تعامل بسیار هدفمند با سرمایهگذاران خاص تمرکز کنند.
اسلووینسکی با تأکید بر اینکه سرمایهگذاران نه تنها دیدارهای دیپلماتیک با مقامات ارشد، بلکه پیگیریهای بعدی را هم به خاطر میسپارند، گفت: «ما باید از خطاب قرار دادن سرمایهگذاران خارجی به عنوان یک توده کلی دست برداریم. آنها همواره میپرسند: آیا با من تماس گرفتند؟ آیا ایمیلی را که وعده داده بودند فرستادند؟ آیا کارها را به موقع انجام دادند؟»
او خاطرنشان کرد که ازبکستان در مقایسه با بسیاری از بازارهای دیگر، شهرت خوبی در پاسخگویی و سرعت عمل به دست آورده است.
ثبات در اصلاحات؛ کلید اصلی برندسازی ملی
جفری مکمیلان، از مدیران ارشد موسسه PwC اروپا مرکزی و شرقی، استدلال کرد که کمپینهای تبلیغاتی و ارتباطی به تنهایی نمیتوانند شهرت و اعتبار یک کشور را متحول کنند.
به گفته او، برندسازی ملی موفق زمانی شکل میگیرد که اصلاحات، توسعه اقتصادی، تجربیات ملموس تجاری و روایتهای عمومی در طول زمان یکدیگر را تقویت کنند: «کشورها اعتبار بینالمللی خود را صرفاً از طریق کمپینهای رسانهای تغییر نمیدهند؛ کلید اصلی مشروعیت و اعتبار، ثبات و تداوم است.»
مکمیلان به نمونههای موفقی مانند استونی و لهستان اشاره کرد که در آنها روایتهای بلندمدت به شکلگیری تصویر بینالمللی مثبت کمک کردهاند. او همچنین تلاشهای منطقه برای پیوند دادن دیجیتالیسازی با اصلاحات گستردهتر حکمرانی را ستود.
وی تأکید ویژه بر سیستمهای نظارت دیجیتال و راهبردهای کلان توسعه را بسیار حیاتی دانست و افزود: «این رویکرد نه تنها در پیامهای رسانهای، بلکه در ماهیت و نحوه مدیریت اصلاحات نیز کاملاً دیجیتالی است.»
هوش مصنوعی؛ ابزار کمکی دیپلماتها، نه جایگزین خرد انسانی
اگرچه این نشست طیف وسیعی از موضوعات را پوشش داد، اما هوش مصنوعی به عنوان یکی از تاثیرگذارترین محورها مطرح شد.
ولادیمیر نوروف در مصاحبهای اختصاصی پس از پایان این پنل، تشریح کرد که هوش مصنوعی چگونه میتواند نحوه پردازش اطلاعات، آمادهسازی گزارشها و ارتباطات فرامرزی دیپلماتها را متحول کند.
نوروف گفت: «زمانی که من در گذشته به عنوان وزیر امور خارجه فعالیت میکردم، مجبور بودم روزانه چندین بار درباره تحولات کشورهای همسایه و سراسر جهان به رئیسجمهور گزارش دهم.»
وی افزود که آمادهسازی آن گزارشها مستلزم بررسی و مطالعه صدها صفحه اطلاعات برای شناسایی رویدادهای مرتبط با منافع ملی بود: «اکنون هوش مصنوعی به پردازش حجم عظیمی از اطلاعات با سرعتی باورنکردنی کمک میکند.»
نوروف همچنین فناوری ترجمه همزمان را یکی از آشکارترین کاربردهای هوش مصنوعی در دیپلماسی دانست و گفت که ارتقای ترجمه زنده میتواند ارتباط میان مقامات، بخشهای تجاری و افکار عمومی خارجی را سریعتر و در دسترستر کند.
با این حال، نوروف نسبت به نگاه ابزاری و تلقی هوش مصنوعی به عنوان جایگزینی برای قضاوتهای دیپلماتیک هشدار داد و تصریح کرد: «هوش مصنوعی هرگز نمیتواند جایگزین دیپلماتها شود. آنچه اهمیت بیشتری دارد، تلفیق و ادغام دیپلماسی سنتی و دیجیتال است.»
نوروف در پایان با اشاره به آمار سرمایهگذاریهای اعلامشده در این مجمع، آن را نشانهای از علاقه روبهرشد بینالمللی به این منطقه دانست، اما مجدداً به یک اصل سنتی در قلب دیپلماسی بازگشت و خاطرنشان کرد: «اعتماد متقابل، نقطهای است که هر رابطهای در جهان سیاست و اقتصاد از آنجا آغاز میشود.»
انتهای پیام/