به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، اظهارات جنجالی نوح ییلماز سفیر ترکیه در دمشق درباره آوارگان سوری، واکنشهای فراوانی به دنبال آورد. ییلماز اعلام کرده که حالا چند میلیون آواره سوری مقیم ترکیه، تمایل چندانی برای بازگشت به سرزمین خودشان ندارند. ییلماز به این نیز اشاره کرده که متقابلا ترکیه نیز اصراری برای بازگرداندن آنان ندارد و از این به بعد، یک هدف مهم به نام «ادغام آوارگان سوری در جامعه ترکیه» اولویت مهم آنکارا خواهد بود. این سخن نوح ییلماز، با واکنش تند امید اُزداغ رهبر حزب راست افراطی «ظفر» روبرو شد.
اُزداغ اعلام کرد: «کافیست به اظهارات مصطفی چیفتچی وزیر کشور کابینه اردوغان و سخنان سفیر ترکیه در دمشق نگاهی بیاندازید تا بفهمید که حزب عدالت و توسعه برای انتخابات آتی چه نقشهای کشیده است. قبلاً اعلام کرده بودند که اعطای حق شهروندی به آوارگان سوری متوقف شده اما اظهارات اخیرشان نشان داد که هیچ نوع عقب نشینی و انصرافی در میان نیست و همچنان به دهها هزار نفر از آوارگان سوری حق شهروندی ترکیه اعطا میشود».
بنا بر قوانین جاری ترکیه، هر فردی که حق شهروندی این کشور را دریافت کند، حق رای دادن در همه انتخاباتها را نیز به دست میآورد و این همان نکتهای است که رهبران بسیاری از احزاب سیاسی ترکیه را نگران کرده است. چرا که در انتخاباتهای حساس ترکیه، گاهی فاصله حزب عدالت و توسعه و جبهه مخالفین، آن قدر نزدیک و شانه به شانه بوده که یک پارسنگ پانصدهزاری میتواند حزب حاکم را از شکست نجات دهد و شواهد نشان میدهد که حزب اردوغان میتواند در انتخابات سراسری، حتی بیش از پانصد هزار رای از سوریهایی بگیرد که حق شهروندی ترکیه را به دست آوردهاند.
امید اُزداغ رهبر حزب ظفر میگوید: «سفیر ترکیه در دمشق صراحتاً اعلام کرده که دولت اردوغان برای بازگرداندن آوارگان سوری به کشورشان برنامه و اصراری ندارد و ادغام به جای بازگشت، سیاست جدید دولت خواهد بود. اگر قبل از انتخابات آتی، دولت اردوغان به میلیونها آواره سوری حق شهروندی اعطا کند، به هیچ وجه نباید تعجب کنید».
رهبر حزب ظفر در بخش دیگری از سخنان خود میگوید:«هموطنان ما باید بدانند که دولت آکپارتی، تاکنون به 900 هزار نفر از آوارگان سوری، حق شهروندی ترکیه را اعطا کرده است. چرا؟ چون اردوغان خیلی خوب میداند که حزب او، به خاطر ناکارآمدی سیاسی و بحران اقتصادی شکست خواهد خورد و بنابراین، تلاش میکند تا رای آوارگان سوری را به دست بیاورد. استراتژی جدید دولت، اعطای تابعیت به سوریها است. تعداد تابعیتهای اعطا شده به سوریها به سطح خطرناکی رسیده که این به منزله سلب حقوق حاکمیتی ملت ترکیه است. پیش از این، وقتی تابعیت به یک خارجی اعطا میشد، این تصمیم در روزنامه رسمی منتشر میشد. با این حال، از زمانی که به سوریها تابعیت ترکیه اعطا شده است، نام کسانی که تابعیت دریافت کردهاند در روزنامه رسمی منتشر نمیشود. حزب عدالت و توسعه اطلاعات مربوط به تعداد افرادی که به آنها تابعیت اعطا کرده را به عنوان یک راز بزرگ نگه میدارد. آنها به من گفتند، فقط به 220 هزار آواره سوری شناسنامه ترکیه دادهایم. ولی من تحقیق کردم و متوجه شدم آمار واقعی 900 هزار نفر است. این به معنای آن است که آنها را در سرنوشت ترکیه صاحب حق اظهار نظر کنید. شما پول ما را صرف سوریها میکنید و آنها را شریک کشور ما میکنید. میخواهم به مردم ترکیه تأکید کنم که باید واکنش خود را به این بزرگترین ننگ اقتصادی و ملی در تاریخ در صندوقهای رأی نشان دهند. از اینجا خطاب به دولت میگویم، اگر رویای پیروزی در انتخابات آتی با آرای شهروندان جعلی سوری را در سر میپرورانید، بدانید که ملت، رویای شما را به کابوس تبدیل میکند».
چرا سخنان سفیر ترکیه مهم است؟
چند نکته مهم در سخنان نوح ییلماز درباره آوارگان سوری مقیم ترکیه وجود دارد. وی این سخنان را در مصاحبه با شبکه تلویزیونی ان.تی.وی ترکیه بر زبان آورده است:
1.هم اکنون هزاران کارآفرین و فعال اقتصادی و تجاری سوری در ترکیه مشغول فعالیت هستند و مشارکت آنان برای اقتصاد ما سودمند و ارزشمند است.
2.هم اکنون دهها هزار کودک سوری ساکن ترکیه داریم که حتی بلد نیستند به زبان عربی صحبت کنند و فقط به زبان ترکی صحبت میکنند.
3.آوارگان سوری مقیم ترکیه، انطابق بسیار خوبی با قوانین، ارزشها و مبانی فرهنگی مردم ما دارند.
4.حالا رویکرد دولت ما در قبال آوارگان سوری تغییر کرده و معتقدیم به جای اصرار بر بازگرداندن، باید برنامهها و تدابیری برای ادغام آنها در جامعه ترکیه داشته باشیم.
سفیر ترکیه در دمشق که ابتکار اقتصادی خواهرخواندگی شهر صنعتی – اقتصادی غازی عنتاب ترکیه و حلب سوریه را تحقق بخشید، در یک کنفرانس اقتصادی گفته است: «گردهمایی های مکرر فعالان دانشگاهی و اقتصادی، سرنوشت آینده ترکیه و سوریه را به هم پیوند میزند. بازرگانان، بزرگترین نیروی محرکه رفاه و ثبات، تجارت، اقتصاد و گامهای شجاعانه هستند. غازی عنتاب و حلب شهرهای دوقلویی هستند که فراتر از مرزهای ترسیم شده روی نقشهها، مکمل یکدیگرند. پس از فرآیندهای دشواری که در گذشته تجربه کردیم، امروز درهای خود را به روی دورانی جدید و نهادی در روابطمان میگشاییم. برقراری مجدد کانالهای دیپلماتیک و نهادینه شدن فعالیتهای ما در دمشق تضمین میکند که روابط اقتصادی ما نیز بر پایهای بسیار امنتر، قانونیتر و پایدارتر بنا شده باشد. ترکیه دروازه سوریه به جهان، به اروپا و بازارهای جهانی است. سوریه نیز به نوبه خود، کریدور لجستیکی استراتژیک ترکیه است که به خاورمیانه و منطقه خلیج فارس امتداد دارد».
آمار و ارقام چه میگوید؟
برخی از چهرههای ملی گرای راست افراطی در ترکیه، حساسیت بالایی نسبت به حضور آوارگان سوری در این کشور دارند و معتقدند که دولت اردوغان به شکل عامدانه، آمار سوریها را از چشم رسانهها و افکار عمومی پنهان میکند و دست کم 5 میلیون سوری در ترکیه زندگی میکنند. اما اداره کل مدیریت مهاجرت در وزارت کشور ترکیه اعلام کرده که این عدد اغراقآمیز است و شمار دقیق آن دسته از آوارگان سوری که هنوز به عنوان آواره تحت حمایت موقت شناخته میشوند و در ترکیه ماندهاند در حد 2 میلیون و 255 هزار و 317 نفر است.
وزارت کشور ترکیه اعلام کرده که در مجموع، تعداد کل بازگشتهای داوطلبانه از سال 2016 تاکنون به 1 میلیون 44 هزار نفر رسیده است. اما پس از تحولات اخیر سوریه و سقوط دولت بشار اسد 700 هزار نفر دیگر نیز ترکیه را به شکل داوطلبانه ترک کردند.
اداره کل مدیریت مهاجرت اعلام کرده «از عموم مردم اکیداً درخواست میشود که به ادعاهای بیاساسی که با دادههای رسمی مطابقت ندارند و نهادهای ما را هدف قرار میدهند، اعتماد نکنند. فرآیندهای بازگشت داوطلبانه، ایمن، عزتمندانه و منظم سوریها با جدیت و در چارچوب قوانین بینالمللی انجام میشود. این بازگشتها تحت نظارت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد انجام میشود.»
وزارت کشور ترکیه مکرراً اعلام کرده که فقط به 220 هزار آواره سوری حق شهروندی ترکیه را اعطا کرده است. با این حال، روزنامه نگاران منتقد دولت معتقدند که رقم واقعی بسیار بیشتر از این است.
آنان میگویند که دولت برآمده از حزب عدالت و توسعه در گام نخست، صرفاً به گروههایی از خانوادههای مخالفین اسد حق شهروندی اعطا میکرد، اما بعدها، خانوادههای ثروتمند سوری، کارآفریان، صاحبان شرکتهای بزرگ، پزشکان، پرستاران، وکلا و استادان دانشگاه و تکنیسینها را نیز در اولویت قرار داد.
انتهای پیام/