به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، یک ایران در حال آمادهسازی برای برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی است؛ رویدادی که نهتنها در سطح داخلی بلکه در عرصه منطقهای و بینالمللی نیز بازتاب گستردهای یافته و نگاه میلیونها نفر از مسلمانان و آزادگان جهان را به خود معطوف کرده است.
در این میان، استان گلستان بهواسطه موقعیت جغرافیایی ویژه خود در کریدور اصلی تردد زائران بارگاه منور رضوی، نقشی فراتر از یک استان عبوری ایفا میکند. این استان که سالانه میزبان حجم قابل توجهی از زائران در مسیر مشهد مقدس است، در شرایط فعلی به یکی از محورهای کلیدی مدیریت سفر و خدماترسانی در شمالشرق کشور تبدیل شده است.
افزایش حجم ترددها در روزهای منتهی به این مراسم، ضرورت طراحی یک الگوی جامع و چندلایه مدیریتی را بیش از پیش برجسته کرده است؛ الگویی که بتواند همزمان پاسخگوی نیازهای اسکان، حملونقل، تأمین کالاهای اساسی، خدمات شهری، امنیت، بهداشت و مدیریت بحران باشد. در همین راستا، ستاد اجرایی تسهیلات سفر استان گلستان با حضور تمامی دستگاههای اجرایی، خدماتی، نظامی و فرهنگی تشکیل شده و مأموریت یافته است تا با رویکردی یکپارچه، جریان ورود و خروج زائران را در سطح استان مدیریت کند.
آنچه این دوره از مدیریت سفر را متمایز میسازد، نه صرفاً گستره اقدامات اجرایی، بلکه سطح هماهنگی نهادی و حرکت به سمت حکمرانی شبکهای خدمات است؛ مدلی که در آن تصمیمسازیها بهصورت همافزا میان دستگاههای مختلف انجام میشود و هر بخش نقش مکمل در یک زنجیره واحد ایفا میکند.
از سوی دیگر، تنوع نیازهای زائران و حساسیت زمانی این رویداد، موجب شده تا استان گلستان با نگاهی فراتر از مدیریت روزمره، به سمت مدیریت پیشدستانه و مبتنی بر سناریو حرکت کند؛ رویکردی که در آن تمامی احتمالات از افزایش ناگهانی جمعیت تا بروز اختلالات احتمالی در زیرساختها، از پیش مورد پیشبینی و برنامهریزی قرار گرفته است.
در چنین شرایطی، بررسی جزئیات این تمهیدات و نحوه اجرای آنها از زبان مسئولان ارشد استان میتواند تصویر دقیقتری از ابعاد اجرایی این رویداد بزرگ ارائه دهد. گفتوگو با سیدمهدی مهیایی معاون عمرانی استاندار گلستان تلاش دارد ضمن تبیین ساختار تصمیمگیری و اقدامات عملیاتی، ابعاد مختلف آمادگی استان گلستان در میزبانی از زائران این مراسم عظیم را تشریح کند.
تسنیم: با توجه به موقعیت گلستان و قرارگیری در مسیر تردد زائران و بدرقهکنندگان امام شهید، رویکرد مدیریت استان برای میزبانی شایسته و خدماترسانی به زائران چیست؟
مهیایی: استان گلستان در یکی از حساسترین نقاط ارتباطی شمال شرق کشور قرار دارد و بهعنوان گذرگاه اصلی زائران امام رضا(ع) شناخته میشود. این موقعیت باعث شده هرگونه رویداد ملی یا مذهبی که با افزایش تردد همراه باشد، بهصورت مستقیم بر شبکه حملونقل و خدمات عمومی استان اثرگذار باشد.
بر همین اساس، رویکرد اصلی مدیریت استان در این ایام مبتنی بر «مدیریت یکپارچه جریان سفر» تعریف شده است. در این مدل، هدف صرفاً ارائه خدمات مقطعی نیست، بلکه کل فرآیند سفر از لحظه ورود زائر به استان تا خروج آن از مرزهای استانی، بهصورت پیوسته، هماهنگ و شبکهای مدیریت میشود.
برای تحقق این هدف، ستاد اجرایی تسهیلات سفر با محوریت استانداری و با حضور همه دستگاههای اجرایی، امنیتی و خدماتی تشکیل شده و مأموریت دارد که از تصمیمگیریهای جزیرهای جلوگیری کرده و یک فرماندهی واحد در مدیریت سفر ایجاد کند.
تسنیم: یکی از مهمترین موضوعاتی که در این روزها مطرح بوده، اسکان زائران و بدرقهکنندگان امام شهید است. در این بخش چه تدبیری شده؟
مهیایی: اسکان در چنین رویدادهایی یکی از مؤلفههای کلیدی مدیریت جمعیت است، زیرا هرگونه اختلال در این بخش میتواند مشکلاتی به همراه داشته باشد.
در همین راستا، ظرفیت اسکان استان گلستان به حدود 65 هزار نفر افزایش یافته است. این ظرفیت بهصورت چندلایه طراحی شده و شامل چهار بخش اصلی است: ظرفیت رسمی گردشگری (هتلها، مهمانپذیرها و بومگردیها)، ظرفیت آموزشی و عمومی (مدارس و سالنهای ورزشی)، ظرفیت دولتی و اداری (اماکن دستگاههای اجرایی) و ظرفیت مردمی و مشارکتی.
توزیع فضایی متوازن اسکان در سطح استان پیش بینی شده به این معنا که تلاش شده بار جمعیتی در یک نقطه متمرکز نشود و زیرساختهای شهری و روستایی بهصورت متناسب درگیر خدماترسانی شوند و در این بخش فرمانداران باجدیت پیگیر این موضوعات هستند.
همچنین همکاری بخش خصوصی در قالب تخفیفهای 30 تا 70 درصدی نقش مهمی در افزایش دسترسی زائران به خدمات اقامتی ایفا کرده است.
تسنیم: با توجه به پیش بینی میلیونها نفر از هموطنان از طریق این استان چه تمهیداتی در خصوص خدماتدهی به آنان اندیشیده شده است؟
مهیایی: برای مدیریت این حجم از خدمات، ساختار سنتی پاسخگو نیست؛ بنابراین ما به سمت یک مدل «حکمرانی شبکهای خدمات» حرکت کردهایم.
در قالب این مدل، 14 کمیته تخصصی ذیل ستاد تسهیلات سفر تشکیل شده است که هرکدام مسئول یک زنجیره عملیاتی هستند. این کمیتهها شامل اسکان، حملونقل، تنظیم بازار، خدمات شهری، اطلاعرسانی، امنیت، بهداشت، سوخت و مدیریت بحران هستند.
ویژگی این ساختار آن است که تصمیمگیری از حالت خطی خارج شده و به یک فرآیند هماهنگ بینبخشی تبدیل شده است. به عبارت دیگر، هیچ دستگاهی بهتنهایی تصمیمگیر نیست، بلکه تصمیمات در یک شبکه هماهنگ و بر اساس دادههای میدانی اتخاذ میشود.
تسنیم: ورود این حجم از زائران و تشییعکنندگان آقای شهید ایران به استان گلستان در حوزه تامین اقلام اساسی و مدیریت بازار کار را سخت میکند، برنامه چیست؟
مهیایی: بازار در شرایط افزایش تقاضای جمعیتی، بهویژه در ایام خاص، بهشدت تحت تأثیر انتظارات روانی قرار میگیرد. بنابراین سیاست استان در این حوزه صرفاً کنترلی نیست، بلکه ترکیبی از تأمین، نظارت و مدیریت روانی بازار است.
در این چارچوب، تأمین کالاهای اساسی در اولویت اول قرار دارد و زنجیره توزیع از مبادی تا خردهفروشی تحت رصد دستگاههای نظارتی است. سازمان صنعت، معدن و تجارت، تعزیرات حکومتی و سایر دستگاههای مرتبط بهصورت میدانی فعال هستند.
نکته مهم این است که هدف صرفاً برخورد با تخلف نیست، بلکه جلوگیری از شکلگیری نوسانات قیمتی ناشی از افزایش تقاضا نیز دنبال میشود.
تسنیم وضعیت زیرساختهای حمل و نقل، سوخت و خدمات بین راهی چگونه مدیریت شده است؟
مهیایی: در حوزه حملونقل، سه محور اصلی مدنظر قرار گرفته است: روانسازی جریان ترافیک، پایداری سوخت و تقویت خدمات بینراهی.
در بخش سوخت، هماهنگی کامل با شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی انجام شده تا جایگاههای سوخت در حالت آمادهباش کامل قرار داشته باشند و ذخایر سوخت متناسب با افزایش تقاضا مدیریت شود. تدابیر لازم برای قطعیهای احتمالی دستگاههای کارتخوان جایگاهها نیز اندیشیده شده است.
در بخش حملونقل جادهای نیز پلیس راه و راهداری بهصورت مشترک در محورهای اصلی مستقر شدهاند تا نقاط حادثهخیز مدیریت و از ایجاد گرههای ترافیکی جلوگیری شود.
همچنین کمپهای خدماتی و اطلاعرسانی در ورودی و خروجی استان ایجاد شدهاند تا علاوه بر ارائه اطلاعات، نقش مدیریت جریان مسافر را نیز ایفا کنند.
تسنیم: آمادگی استان را برای میزبانی از خیل عظیم محبان و مردم ولایتمدار و وفادار ایران اسلامی چگونه ارزیابی میکنید؟
مهیایی: بر اساس ارزیابیهای میدانی و ساختاری، استان گلستان در وضعیت آمادگی کامل قرار دارد. این آمادگی شامل زیرساختهای عملیاتی، نیروی انسانی آموزشدیده، تجهیزات امدادی و هماهنگی بینبخشی است.
در حوزه مدیریت بحران، 71 پایگاه اورژانس، 17 پایگاه امداد و نجات و یک فروند بالگرد امدادی در حالت آمادهباش قرار دارند. این ظرفیت نشاندهنده رویکرد مبتنی بر کاهش ریسک و افزایش سرعت واکنش است.
در نهایت باید تأکید کرد که این تجربه، صرفاً یک عملیات اجرایی مقطعی نیست، بلکه یک تمرین حکمرانی در مدیریت جمعیت انبوه در کریدور زائران محسوب میشود که میتواند در آینده بهعنوان یک الگوی مدیریتی در سطح ملی مورد استفاده قرار گیرد.
انتهای پیام/