به گزارش خبرگزاری تسنیم بهنقل از شبکه خبری سیانان، اقتصاددانان از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بزرگترین کمبود عرضه نفت در تاریخ جهان را مهمترین نگرانی خود میدانستند اما اکنون، در حالی که آمریکا و ایران بار دیگر محاصرههای خود را در تنگه هرمز از سر گرفتهاند و قیمت نفت را به بیش از 80 دلار در هر بشکه رساندهاند، اقتصاد جهان با مشکل دیگری روبهرو شده است.
در ادامه گزارش سیانان که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است: این مشکل، بنزین است؛ یا بهبیان دقیقتر، توانایی جهان برای تولید آن.
صدها میلیون بشکه نفتی که طی چند هفته گذشته از خلیج فارس خارج و وارد بازار جهانی شد، به افزایش ذخایر عرضه نفت کمک کرد، اما نفت خام بهتنهایی کاربرد چندانی ندارد،
این نفت باید در پالایشگاهها به فرآوردههایی تبدیل شود که مردم و صنایع از آن استفاده میکنند؛ فرآوردههایی مانند آسفالت، پلاستیک، نفت گرمایشی، سوخت جت، گازوئیل و بنزین.
اما ظرفیت پالایش نفت در جهان بهشدت محدود شده است، بخشی از این وضعیت بهدلیل اختلال در زنجیره تأمین در جریان جنگ اخیر علیه ایران است، از سوی دیگر، ایران دهها پالایشگاه در خاورمیانه را هدف حمله قرار داد و در ادامه نیز اوکراین حملات خود به تأسیسات انرژی روسیه را آغاز کرد،
کنار این عوامل، گرمای شدید هوا نیز شرایط خنک موردنیاز پالایشگاهها برای انجام فرایند تقطیر را مختل کرده است؛ موضوعی که این بحران را تشدید میکند.
بهگفته ناتاشا کانیوا، رئیس بخش تحقیقات جهانی کالاهای اساسی در بانک آمریکایی جیپی مورگان، پالایشگاههای جهان اکنون روزانه 8٫4 میلیون بشکه نفت خام کمتر نسبت به پیش از آغاز جنگ فرآوری میکنند و در نتیجه تولید سوخت حدود 10 درصد کاهش یافته است.
وی گفت: دیگر سؤال این نیست که نفت خام چهزمانی به بازار بازمیگردد؛ بلکه مسئله این است که سیستم پالایش جهان با چهسرعتی میتواند این نفت را فرآوری کند.
عرضه وجود دارد، اما تقاضا نه
جریان نفت از تنگه هرمز هنوز به شرایط عادی بازنگشته است، ازسرگیری حملات در خاورمیانه، اعلام دونالد ترامپ مبنی بر پایان تفاهمنامه آمریکا و ایران و بازگشت محاصره دریایی تحترهبری آمریکا، روند افزایشی تردد نفتکشها از این گذرگاه راهبردی را کند کرده است،
با این حال، بر اساس گزارش مؤسسه تحقیقاتی مککواری، تولید نفت خاورمیانه نسبت به ماه مه روزانه 4 میلیون بشکه افزایش یافته است،
در عین حال، طی چند هفته گذشته حدود 200 میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز خارج شده که بهگفته مؤسسه لیپو اویل اسوسیتس (Lipow Oil Associates)، معادل 17 روز عرضه جهانی نفت است.
بر اساس این گزارش، با وجود تشدید فعالیتهای نظامی، صادرات نفت خام همچنان ادامه دارد.
راب تامل، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت تورتویس کپیتال (Tortoise Capital)، گفت: واقعیت بنیادی بازار نفت تغییری نکرده است؛ تا زمانی که نفت بتواند به مقصد موردنیاز منتقل شود، عرضه جهانی کافی خواهد بود.
اما اکنون پرسش اصلی این است که با این نفت چه باید کرد. در طول جنگ، تقاضای نفت بهدلیل افت شدید عرضه و کاهش مصرف سوخت از سوی بسیاری از مصرفکنندگان کاهش یافت، همین موضوع باعث شد قیمت نفت در طول جنگ کمتر از پیشبینی بسیاری از تحلیلگران افزایش یابد، اما همزمان روند بازگشت بازار انرژی به شرایط عادی را پیچیدهتر کرده است،
برای نمونه، بر اساس برآورد جیپی مورگان، چین تولید پالایشگاهی خود را روزانه 3 میلیون بشکه کاهش داده است چرا که دولت این کشور استفاده از نیروگاههای زغالسنگی و خودروهای برقی را بهطور گسترده افزایش داده است. چین همچنین برای جبران کاهش واردات نفت از خلیج فارس از ذخایر راهبردی خود استفاده کرد و میزان پالایش و صادرات بنزین و گازوئیل به کشورهای همسایه را بهشدت کاهش داد؛ اقدامی که کمبود سوخت در بخش بزرگی از جنوب شرق آسیا را تشدید کرد.
کانیوا پیشبینی کرد پیش از آنکه ظرفیت پالایش چین دوباره افزایش یابد، دولت این کشور به اطمینان نیاز دارد که جریان نفت خام از تنگه هرمز بدون مانع ادامه خواهد داشت.
ارزیابی خسارتها
ازسرگیری درگیریها در خلیج فارس، روند بازگشت پالایشگاههای خاورمیانه به مدار تولید را نیز دشوارتر کرده است. ظرفیت پالایش این منطقه روزانه 11٫7 میلیون بشکه است، اما اگر امکان انتقال سوخت تولیدشده وجود نداشته باشد، راهاندازی دوباره این پالایشگاهها با مشکلات جدی روبهرو خواهد شد.
مانع مهمتر این است که بهگفته جیپی مورگان، ایران در جریان این جنگ 30 پالایشگاه خاورمیانه را هدف حمله قرار داد. هنوز مشخص نیست این تأسیسات پس از راهاندازی مجدد تا چهاندازه قابلیت فعالیت و تولید خواهند داشت.
انتهای پیام/+