به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، در شرایطی که تحولات امنیتی در منطقه خلیج فارس و موضوع تردد کشتیها در تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی مباحث بینالمللی است، برخی کارشناسان معتقدند هرگونه تلاش برای نادیده گرفتن نقش ایران در معادلات انرژی منطقه، با محدودیتهای جدی ژئوپلیتیکی مواجه خواهد شد.
در همین زمینه، احمد صالحی، کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به جایگاه ذخایر نفتی منطقه خلیج فارس گفت: آمریکاییها در حال مبارزه با جغرافیا هستند، چراکه بخش عمدهای از منابع عظیم نفتی جهان در فاصلهای بسیار نزدیک از مرزهای ایران قرار دارد و امنیت انرژی جهانی به ثبات این منطقه وابسته است.
وی با اشاره به ذخایر راهبردی نفت آمریکا اظهار کرد: ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده که در مقطعی حدود 450 میلیون بشکه بود، اکنون به حدود 315 میلیون بشکه کاهش یافته است؛ بنابراین حتی استفاده از این ذخایر نمیتواند جایگزین بلندمدت نفت منطقه خلیج فارس باشد.
این کارشناس افزود: اگر صادرات نفت ایران متوقف شود، موضوع تنها مربوط به ایران نخواهد بود، بلکه هیچ کشوری از این وضعیت سود نخواهد برد، زیرا زیرساختهای نفتی و منابع اصلی انرژی جهان در همین منطقه قرار دارد و تشدید تنشها میتواند امنیت تأسیسات انرژی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
تنگه هرمز؛ مسیر راهبردی که با قواعد بینالمللی اداره میشود
وی با اشاره به قوانین بینالمللی دریایی درباره تردد در تنگهها گفت: بر اساس کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل، عبور و مرور کشتیها در تنگههای بینالمللی تضمین شده است، مگر در شرایطی که مسائل امنیتی، زیستمحیطی یا ترافیکی ایجاد شود.
این کارشناس با بیان اینکه کشورهای ساحلی بر اساس قوانین بینالمللی دارای اختیاراتی برای مدیریت تردد دریایی هستند، اظهار کرد: سه عامل امنیت، مسائل زیستمحیطی و مدیریت ترافیک از جمله موضوعاتی است که در این زمینه مورد توجه قرار میگیرد و هرگونه اقدام برای ایجاد محدودیت یا تغییر مسیر باید در چارچوب مقررات بینالمللی انجام شود.
وی همچنین به موضوع ایجاد مسیرهای جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: تلاش برای ایجاد مسیر موازی در جنوب تنگه هرمز، مغایر با تعهدات مطرحشده در توافقات قبلی است و نشاندهنده عدم پایبندی برخی طرفها به تعهدات امضاشده است.
دیگر فضایی برای امتیازدهی بیشتر وجود ندارد
این کارشناس درباره امکان ادامه مذاکرات میان ایران و آمریکا نیز گفت: در شرایط فعلی فضای لازم برای ارائه امتیازات جدید از سوی ایران وجود ندارد، زیرا فشار افکار عمومی و جریانهای سیاسی داخلی بر مذاکرهکنندگان افزایش یافته است.
وی افزود: ایران معتقد است طرف مقابل باید به تعهدات خود پایبند باشد و احترام به امضا و توافقات انجامشده، پیششرط هرگونه مسیر دیپلماتیک جدید است.
این تحلیلگر با اشاره به اختلافات موجود میان تهران و واشنگتن گفت: اگر دو طرف به تعهدات خود عمل کنند، امکان مدیریت اختلافات وجود دارد، اما زمانی که یک طرف توافقات را نقض کند، اعتماد از بین میرود و ادامه مذاکرات دشوار خواهد شد.
انتقاد از سیاست فشار نظامی آمریکا
وی با اشاره به اقدامات نظامی آمریکا در منطقه گفت: حملات اخیر آمریکا بخشی از همان سیاست فشار حداکثری است که در گذشته نیز تجربه شده و نتیجهای جز افزایش تنش نداشته است.
این کارشناس تصریح کرد: راهکار نظامی برای بازگشایی یا تأمین امنیت تنگه هرمز وجود ندارد و تنها مسیر، پایبندی به قوانین بینالمللی و اجرای تعهدات امضاشده است.
وی ادامه داد: رهبران سیاسی باید بیش از دیگران به امضا و تعهدات خود احترام بگذارند، زیرا اعتبار یک کشور و دولت به میزان پایبندی آن به توافقات بستگی دارد.
آمریکا تنها زبان قدرت را میفهمد
این کارشناس درباره اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر تمایل ایران به توافق گفت: این ادعا که ایران به هر قیمتی خواهان توافق است، درست نیست. ایران به دنبال توافقی است که منافعش را تأمین کند، نه توافقی که تنها یک طرف به تعهدات خود عمل کند.
وی افزود: در شرایط کنونی، ایران معتقد است طرف آمریکایی تنها زبان قدرت را درک میکند و به همین دلیل تهران تلاش میکند از ظرفیتهای خود برای حفظ منافع ملی استفاده کند.
نفت خلیج فارس؛ نقطه حساس اقتصاد جهان
این کارشناس در ادامه با اشاره به اهمیت منابع نفتی منطقه گفت: وقتی درباره تنگه هرمز صحبت میشود، باید توجه داشت که این مسیر تنها یک آبراه نیست، بلکه به قلب تولید انرژی جهان متصل است. وی افزود: بخش مهمی از چاهها و تأسیسات نفتی جهان در شرق عربستان، امارات و کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارد و هرگونه تشدید بحران میتواند امنیت این زیرساختها را نیز تهدید کند.
این تحلیلگر در پایان خاطرنشان کرد: اگر صادرات نفت ایران متوقف شود، مسئله فقط کاهش صادرات یک کشور نیست، بلکه پیامدهای آن میتواند کل بازار انرژی جهان را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین حفظ ثبات و امنیت منطقه، به نفع همه بازیگران بینالمللی است.
انتهای ژیام/