به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، مریم کرمانی در نشست کارگروه هماهنگی و مدیریت تالابهای استان اصفهان که با حضور معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست و رئیس حوضه آبریز زایندهرود برگزار شد، با تأکید بر ضرورت تأمین حقآبه زیستمحیطی تالاب گاوخونی، حداقل نیاز آبی این تالاب را 176 میلیون مترمکعب اعلام کرد و گفت: حتی در شرایط خشکسالی، تأمین 80 میلیون مترمکعب آب برای حداقل نمناک شدن تالاب ضروری است.
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اصفهان با اشاره به اهمیت تالابهای استان اظهار داشت: اصفهان دارای سه پهنه تالابی است که بزرگترین آنها تالاب بینالمللی گاوخونی با وسعت 47 هزار هکتار است.
وی افزود: تالاب گاوخونی در دورههای پرآبی در مسیر کریدور مهاجرت پرندگان قرار داشته و در فصل زمستان میزبان هزاران پرنده مهاجر بوده است؛ این تالاب علاوه بر نقش زیستمحیطی، در جلوگیری از فرونشست زمین، تعدیل آبوهوا و توسعه گردشگری استان نیز اهمیت ویژهای دارد.
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اصفهان با بیان اینکه در صورت تأمین آب، تالاب گاوخونی ظرفیت میزبانی بیش از 30 هزار پرنده مهاجر را دارد، خاطرنشان کرد: این تالاب در سال 1403 به عنوان منطقه حفاظتشده اعلام شد و از سال 1975 میلادی نیز در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.
خشکی تالابها و تهدید کانونهای گرد و غبار
کرمانی با اشاره به وضعیت دیگر پهنههای تالابی استان گفت: تالاب شور گلپایگان با وسعت 6 هزار و 733 هکتار به دلیل برداشتهای بیرویه و ایجاد زهکشها، ارتباط تغذیهای خود با آبخوان را از دست داده و به یکی از کانونهای گرد و غبار تبدیل شده است.
وی ادامه داد: دریاچه نمک با وسعت 180 هزار هکتار نیز از تالابهای مهم کویر مرکزی محسوب میشود که حدود 41 درصد از مساحت آن در شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان قرار دارد.
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اصفهان هشدار داد: خشک شدن تالاب گاوخونی علاوه بر پیامدهای زیستمحیطی، موجب تشدید فرونشست زمین در اصفهان شده و خاک ریزدانه این منطقه قابلیت انتشار فلزات سنگین تا شعاع 500 کیلومتری را دارد.
حقآبه تالابها اولویت قانونی دارد
کرمانی با استناد به قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالابهای کشور مصوب سال 1396 و دستور هیئت دولت در سال 1404، بر ضرورت تشکیل کارگروه استانی مدیریت تالابها به دبیری اداره کل حفاظت محیط زیست تأکید کرد و گفت: ماده 3 قانون مدیریت تالابها و بند «ب» برنامه هفتم توسعه، اولویت مشخصی برای تأمین حقآبه زیستمحیطی تالابها تعیین کرده است.
وی با اشاره به سابقه تأمین آب تالاب گاوخونی افزود: در سال 1371 حدود 940 میلیون مترمکعب آب به این تالاب رهاسازی شد که نشاندهنده ظرفیت این زیستبوم در صورت تأمین جریان پایدار آب است.
لزوم اجرای برنامه جامع احیای گاوخونی
سرپرست حفاظت محیط زیست استان اصفهان با اشاره به تدوین برنامه جامع زیستبوم تالاب گاوخونی در سال 1396 اظهار داشت: این برنامه شامل 132 اقدام اجرایی بود، اما به دلیل عدم همکاری استان چهارمحال و بختیاری به تصویب نهایی نرسید.
کرمانی بر ضرورت مدیریت یکپارچه تالاب گاوخونی تأکید کرد و گفت: حضور سازمانهای مردمنهاد محیط زیستی در جلسات، نهایی شدن احیای زایندهرود به عنوان یک مطالبه ملی، همکاری بیناستانی، مقابله جدی با برداشتهای غیرمجاز آب و جلوگیری از تغییر کاربری اراضی از مهمترین مطالبات برای حفاظت و احیای این تالاب است.
ورودی آب به تالاب گاوخونی به 2.1 میلیون مترمکعب سقوط کرد؛ نیاز سالانه 176 میلیون مترمکعب
در ادامه این جلسه خلیل دادخواه معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان با تشریح وضعیت منابع آبی حوضه زایندهرود گفت: حجم ورودی آب به تالاب گاوخونی در سال جاری تاکنون تنها 2.1 میلیون مترمکعب بوده، در حالی که بیشترین میزان ورودی ثبتشده در سالهای اخیر حدود 45 میلیون مترمکعب بوده است.
دادخواه با اشاره به شرایط حوضه آبریز زایندهرود اظهار داشت: این حوضه با تأمین آب 98 درصد جمعیت و 93 درصد وسعت استان اصفهان، یکی از مهمترین و در عین حال پرچالشترین حوضههای آبریز کشور به شمار میرود.
وی افزود: زایندهرود تأمینکننده آب بیش از پنج میلیون نفر در سه استان است و علاوه بر آن، نیاز آبی بیش از 200 هزار هکتار اراضی کشاورزی و صنایع بزرگ را نیز تأمین میکند.
کاهش بارش و تغییر الگوی اقلیمی در بالادست زایندهرود
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان با اشاره به اثرات تغییرات اقلیمی بر منابع آبی حوضه زایندهرود گفت: در ایستگاه کوهرنگ طی 32 سال گذشته، متوسط دما حدود 1.7 درجه سانتیگراد افزایش یافته و میزان بارش سالانه از یک هزار و 500 میلیمتر به یک هزار و 152 میلیمتر کاهش پیدا کرده است.
دادخواه ادامه داد: سهم بارش برف نیز در این مدت از 60 درصد به 28 درصد کاهش یافته که این موضوع بر ذخیرهسازی طبیعی آب و جریان پایدار رودخانه اثرگذار بوده است.
کاهش چشمگیر ذخیره سد زایندهرود
وی با اشاره به وضعیت ذخیره سد زایندهرود تصریح کرد: حجم پایان دوره این سد از یک هزار و 83 میلیون مترمکعب در دهههای 50 و 60 به 190 میلیون مترمکعب در سال آبی گذشته کاهش یافته است.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان افزود: ورودی مخزن سد زایندهرود در سال جاری 17 درصد کمتر از سال گذشته بوده و حجم مخزن در پایان تیرماه 504 میلیون مترمکعب ثبت شده که همچنان 43 درصد کمتر از میانگین بلندمدت است.
بحران تأمین آب تالاب گاوخونی
دادخواه با اشاره به وضعیت بحرانی تالاب بینالمللی گاوخونی اظهار داشت: بیشترین ورودی آب به این تالاب در سال آبی 1398-1399 حدود 45 میلیون مترمکعب بوده، اما در سال جاری تاکنون تنها 2.1 میلیون مترمکعب آب وارد تالاب شده است.
دستگاه قضایی درباره زایندهرود بیتفاوت نیست
در پایان این جلسه مهدی ارجمندی معاون حقوق عامه دادگستری استان اصفهان با تأکید بر پیگیری قضایی موضوعات مرتبط با زایندهرود گفت: دستگاه قضایی نسبت به وضعیت این رودخانه بیتفاوت نیست و در صورت وصول گزارش درباره ترک فعل دستگاهها، آمادگی لازم برای رسیدگی وجود دارد.
وی با اشاره به اقدامات قضایی و مصوبات شورای حفظ حقوق بیتالمال درباره زایندهرود اظهار داشت: در جلسه 19 خرداد 1403 شورای حفظ حقوق بیتالمال، موضوع تشکیل ستاد احیای رودخانه زایندهرود در سطح ملی با عضویت استانداری اصفهان، اداره کل حفاظت محیط زیست و سایر دستگاههای مرتبط به تصویب رسید.
وی افزود: این مصوبه در 14 مرداد 1403 به دادستان کل کشور منعکس شد و در ادامه، در اواخر سال گذشته میزبان دادستان کل کشور بودیم تا موضوعات مرتبط با زایندهرود مورد بررسی قرار گیرد.
معاون حقوق عامه دادگستری استان اصفهان با بیان اینکه تشکیل پرونده قضایی برای دستگاهها مطلوب نیست، تصریح کرد: ما از ایجاد پرونده قضایی جدید خوشحال نمیشویم، اما وجود آب و نبود آن دو شرایط کاملاً متفاوت است و باید برای حل مسائل مربوط به زایندهرود اقدامات جدی انجام شود.
ارجمندی با قدردانی از پیگیری استانداران گذشته و فعلی اصفهان خاطرنشان کرد: هر دو استاندار موضوع زایندهرود را بهصورت هفتگی دنبال میکنند و قرارگاه آب نیز در استان فعال است.
وی ادامه داد: چنانچه گزارشهایی درباره ترک فعل یا کوتاهی در انجام وظایف قانونی دستگاهها به دستگاه قضایی ارائه شود، آمادگی کامل برای بررسی و رسیدگی به این موارد وجود دارد.
انتهای پیام/170