به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، قدرت اقتصادی یک منطقه تنها به میزان منابع طبیعی آن وابسته نیست و به توانایی در تبدیل این منابع به ارزش افزوده، اشتغال و ثروت پایدار بستگی دارد. استانهایی که بتوانند از ظرفیتهای بومی خود برای ایجاد زنجیره تولید استفاده کنند، مسیر توسعه را با ثبات بیشتری طی خواهند کرد. استان همدان نیز با برخورداری از ذخایر متنوع معدنی و ظرفیتهای صنعتی، میتواند یکی از نمونههای موفق حرکت از اقتصاد خاممحور به اقتصاد ارزشآفرین باشد.
در سالهای اخیر، نگاه بسیاری از کشورهای توسعهیافته به بخش معدن تغییر کرده است. معدن دیگر صرفاً محل استخراج مواد اولیه نیست، بلکه به عنوان حلقه نخست یک زنجیره بزرگ اقتصادی شناخته میشود که از اکتشاف و استخراج آغاز شده و با فرآوری، تولید محصولات نهایی، صادرات و ایجاد صنایع پاییندستی ادامه پیدا میکند. این نگاه میتواند برای همدان نیز فرصتی جدی در مسیر رشد اقتصادی باشد.
همدان، سرزمین ذخایر معدنی و فرصتهای مغفول
استان همدان از دیرباز به عنوان یکی از مناطق دارای ظرفیتهای معدنی کشور شناخته شده است. وجود ذخایری مانند سنگهای تزئینی، سیلیس، دولومیت، آهک، فلدسپات، سرب و روی و سایر مواد معدنی، این استان را به یکی از مناطق مستعد توسعه صنایع معدنی تبدیل کرده است.
با وجود این ظرفیتها، بخش قابل توجهی از توان معدنی همدان همچنان در مرحله استخراج مواد خام باقی مانده و سهم فرآوری و تولید محصولات نهایی از این منابع کمتر از ظرفیت واقعی استان است. ادامه این روند باعث میشود ارزش اصلی مواد معدنی پس از خروج از استان و انجام فرآوری در مناطق دیگر ایجاد شود در حالی که میتوان با توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش، بخش مهمی از این ثروت را در داخل استان حفظ کرد.
تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که درآمد اصلی از معدن نه در فروش سنگ و ماده خام، بلکه در تولید محصولاتی است که دانش، فناوری و نیروی انسانی بیشتری در آن به کار گرفته شده است. همدان نیز برای دستیابی به توسعه پایدار، نیازمند حرکت از معدنداری سنتی به سمت معدنمحوری صنعتی است.
زنجیره ارزش، حلقهای که اقتصاد همدان را متحول میکند
توسعه صنایع معدنی در همدان میتواند آثار گستردهای بر اقتصاد استان داشته باشد. ایجاد واحدهای فرآوری، کارخانههای تولید محصولات معدنی، صنایع وابسته و شرکتهای دانشبنیان مرتبط با معدن، علاوه بر افزایش درآمدهای اقتصادی، فرصتهای شغلی متنوعی برای نیروهای متخصص و جوانان استان ایجاد خواهد کرد.
معدن به دلیل ماهیت جغرافیایی خود، ظرفیت بالایی برای رونق مناطق کمتر برخوردار دارد. بسیاری از معادن در نقاطی قرار گرفتهاند که توسعه صنایع وابسته به آنها میتواند موجب ایجاد زیرساخت، افزایش خدمات، کاهش مهاجرت و توزیع متوازنتر فرصتهای اقتصادی شود.
در استان همدان نیز توسعه هدفمند این بخش میتواند به جای ایجاد اشتغال محدود در مرحله استخراج، طیف گستردهای از فرصتهای شغلی در حوزههای مهندسی معدن، زمینشناسی، حملونقل، فناوری، بازاریابی و صادرات ایجاد کند.
ضرورت جذب سرمایه و عبور از خامفروشی
یکی از چالشهای مهم بخش معدن در همدان، فاصله میان ظرفیتهای موجود و میزان سرمایهگذاری انجامشده برای تکمیل زنجیره تولید است. نبود برخی زیرساختهای فرآوری، کمبود سرمایهگذاریهای بزرگ و گاهی نگاه کوتاهمدت به بهرهبرداری از معادن، مانع استفاده کامل از این ظرفیت اقتصادی شده است.
برای عبور از این شرایط، باید سیاستهای حمایتی به سمت جذب سرمایهگذاران واقعی، تسهیل صدور مجوزها، تقویت فناوریهای نوین معدنی و حمایت از صنایع پاییندستی هدایت شود. همچنین حضور بخش خصوصی توانمند و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه میتواند مسیر توسعه شرکتهای معدنی استان را هموار کند.
صنایع معدنی در صورت مدیریت صحیح میتوانند به یکی از پایههای ثبات اقتصادی تبدیل شوند چرا که برخلاف بسیاری از درآمدهای وابسته به بازارهای خارجی، بر منابع داخلی و ظرفیتهای بومی تکیه دارند و در برابر بسیاری از تکانههای اقتصادی مقاومت بیشتری ایجاد میکنند.
رسانه و فرهنگسازی برای اقتصاد معدنمحور
تحول در بخش معدن تنها با سرمایهگذاری اقتصادی محقق نمیشود و نیازمند تغییر نگاه عمومی نسبت به معدن و صنایع وابسته است. رسانهها در این مسیر نقش مهمی دارند و باید از پرداختن صرف به آمار استخراج و میزان ذخایر عبور کرده و اهمیت ایجاد ارزش افزوده، توسعه فناوری و نقش معدن در آینده اقتصادی استان را برای جامعه تبیین کنند.
فرهنگسازی درباره ضرورت فرآوری مواد معدنی و حمایت از تولید داخلی میتواند نگاه سرمایهگذاران و مدیران را از فعالیتهای کوتاهمدت به سمت برنامههای بلندمدت توسعهای تغییر دهد.
همدان میتواند قطب اقتصاد معدنی غرب کشور شود
استان همدان ظرفیت آن را دارد که با برنامهریزی دقیق، معدن را از یک فعالیت صرفاً استخراجی به یک موتور محرک اقتصادی تبدیل کند. شرط تحقق این هدف، عبور از خامفروشی، تکمیل زنجیره ارزش، جذب سرمایه، استفاده از فناوریهای جدید و تقویت صنایع پاییندستی است.
اگر منابع معدنی همدان با نگاه صنعتی و آیندهنگر مدیریت شوند، این استان میتواند علاوه بر افزایش سهم خود در اقتصاد ملی، به الگویی برای تبدیل ظرفیتهای طبیعی به ثروت پایدار تبدیل شود. آینده اقتصاد همدان تنها در دل معادن آن نیست و در توانایی ما برای تبدیل این ذخایر به تولید، اشتغال و توسعه نهفته است.
انتهای پیام/