به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان،استان زنجان با تکیه بر ظرفیتهای خدادادی و مزیتهای نسبی، برنامههای تحولی خود را در بخشهای صنعت، انرژی و اشتغال دنبال میکند. برای واکاوی جزئیات برنامههای اقتصادی استان، به سراغ نرگس مرادخانی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان رفتیم تا از نزدیک در جریان اقدامات انجامشده و چشمانداز آینده قرار بگیریم.
تکمیل زنجیره ارزش معدنی و انرژی خورشیدی در اولویت زنجان است
تسنیم: زنجان در حوزه معدن چه جایگاهی دارد و آیا برنامهای برای جلوگیری از خامفروشی در این بخش تدوین شده است؟
مرادخانی: زنجان را نمیتوان صرفاً یک قطب معدنی نامید، اما ما مزیت نسبی قابلتوجهی داریم؛ چرا که بیش از 40 نوع ماده معدنی در استان شناسایی شده است. نیمی از صادرات استان مربوط به محصولات سرب و روی است و در کنار آن، معادن مس، آهن، کائولن و گرانیت نیز فعال هستند. استراتژی ما در استانداری، عبور از خامفروشی و استخراج صرف است. واگذاری معادن اکنون با اولویت تکمیل زنجیره ارزش انجام میشود. برای مثال، در حوزه مس، به دنبال شکلگیری زنجیره از معدن تا تولید کاتود، ورق مسی و در نهایت تولید مفتول و سیم در داخل استان هستیم. ما اجازه نمیدهیم خاک معادن برای فرآوری به خارج از استان یا خارج از کشور صادر شود، چرا که ارزش افزوده باید در زنجان ایجاد شود.
تسنیم: یکی از چالشهای صنایع، تأمین انرژی است. با توجه به تأکید دولت بر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، چه اقداماتی در حوزه نیروگاههای خورشیدی صورت گرفته است؟
مرادخانی: ما انرژی و تمرکز زیادی برای جذب سرمایهگذار در این بخش گذاشتیم. قبل از سال 1404، تنها 7 مگاوات انرژی خورشیدی متصل به شبکه داشتیم که این رقم در کمتر از یک سال به بیش از 41 مگاوات رسیده است. پیشبینی میکنیم تا پایان سال به 125 مگاوات اتصال شبکه برسیم. در حال حاضر 1276 مگاوات پروژه در مراحل مختلف احداث یا صدور مجوز قرار دارد. از این میزان، یک پروژه 500 مگاواتی که بزرگترین مزرعه خورشیدی دولتی کشور است، در شهرستان خدابنده در حال اجراست که با سرمایهگذاری 176 میلیون دلاری، تا پایان سال 1406 به شبکه متصل میشود. ما با اختصاص زمین و تسهیلات، صددرصد از بخش خصوصی در این حوزه حمایت میکنیم.
تسنیم: وضعیت اشتغال استان با توجه به نرخ بیکاری و تسهیل فضای کسبوکار چگونه است؟
مرادخانی: نرخ بیکاری استان از 7.5 درصد در سال 1404 به 5.7 درصد تا تیرماه 1405 کاهش یافته که به معنای کسب رتبه دوم کشوری در این شاخص است. این آمار نشاندهنده موفقیت در مسیر رشد اقتصادی و تسهیل کسب و کار است. هرچند تئوریهای اقتصادی رابطه معکوسی بین تورم و بیکاری (منحنی فیلیپس) قائل هستند، اما در استان تلاش داریم با کنترل بازار، مانع از تورم رکودی شویم.
تسنیم: با توجه به گلایه مردم از افزایش قیمتها، برنامه شما برای کنترل تورم و نظارت بر بازار چیست؟
مرادخانی: عمده تورم استان ریشه در اقلام غیرخوراکی دارد. در بخش کالاهای اساسی، کارگروه تنظیم بازار بهطور دقیق قیمتهای مصوب را کنترل میکند. ما برای تقویت تأمین کالاهای اساسی، بیش از 200 میلیارد تومان تسهیلات به مباشرها اختصاص دادیم. علاوه بر نظارتهای دولتی، قرارگاههای مردمی و نهادی همچون «قرارگاه امام حسن مجتبی(ع)» و قرارگاههای مبارزه با احتکار و قاچاق توسط نیروی انتظامی، فعالانه از خروج اقلام اساسی و نوسانات غیرمنطقی جلوگیری میکنند.
تسنیم: زنجان به عنوان دروازه شمالغرب کشور، ظرفیت گردشگری بالایی دارد؛ چه برنامهای برای ماندگاری مسافر و توسعه این بخش دارید؟
مرادخانی: حوزه گردشگری سالها مغفول مانده بود. علیرغم عبور 16 میلیون خودرو از استان در سال 1404، نرخ ماندگاری مسافر بسیار ناچیز است. اکنون گردشگری پس از معیشت و انرژی، اولویت سوم ماست. ما آمادهایم به سرمایهگذاران بزرگ در این بخش، زمین رایگان و تسهیلات ویژه بدهیم. هدفگذاری کلان ما، آمادگی برای سال 2029 است که زنجان به عنوان پایتخت گردشگری اکو معرفی میشود و باید تا آن زمان زیرساختهایی نظیر هتلهای پنجستاره را به صورت جهادی تکمیل کنیم.
تسنیم: در یک جمله، اولویتهای اصلی شما برای رشد اقتصادی استان چیست؟
مرادخانی: اولویتهای اصلی ما طبق اسناد بالادستی، امنیت غذایی، معیشت مردم، تأمین پایدار انرژی و توسعه صنایع دارای مزیت نسبی است که تمامی اقدامات استانداری در این چهارچوب تعریف شده است.
زنجان رتبه نخست تولید زیتون و سوم لوبیا را در کشور دارد
بخش کشاورزی به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد استان زنجان، نقشی کلیدی در امنیت غذایی و ارزآوری دارد. با این حال، موضوع خامفروشی محصولات و ضرورت نوسازی شیوههای کشت از دغدغههای همیشگی بهرهبرداران این حوزه است.
تسنیم: زنجان را در بسیاری از محصولات قطب کشاورزی میدانند. برای تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی، بهویژه در منطقه بکر طارم که با فقر صنایع تبدیلی مواجه است، چه برنامهای دارید؟
مرادخانی: بله، زنجان به معنای واقعی قطب زیتون کشور است. برآورد تولید سالانه ما حدود 100 هزار تن است که در برخی سالها فراتر نیز میرود. اولویت اصلی ما در تخصیص تسهیلات و جذب سرمایهگذار، بخش فرآوری، بستهبندی و سردخانههاست. دستورالعملهای کشوری هم در استان بومیسازی شده تا هر طرحی که منجر به جلوگیری از خامفروشی شود، در صدر حمایتها قرار گیرد. علاوه بر زیتون، در تولید مرغ نهتنها خودکفا هستیم، بلکه نیاز استانهای همجوار را نیز تامین میکنیم.
تسنیم: در مورد تنوع اقلیمی و محصولاتی مانند ماهیهای سردابی که گفته میشود صادرات موفقی دارند، وضعیت چگونه است؟
مرادخانی: زنجان از 13 اقلیم شناساییشده جهانی، 11 اقلیم را در خود جای داده که بستری مستعد برای گیاهان دارویی ایجاد کرده است. در تولید ماهیهای سردابی، زنجان همواره جزو رتبههای اول تا سوم کشور است و بهترین ماهی تولیدی ما به بازار روسیه صادر میشود. تاکید ما به سرمایهگذاران این است که صرفاً به حوزه پرورش ورود نکنند؛ ما به دنبال واحدهای فرآوری محصولات شیلاتی هستیم تا ارزش افزوده در خود استان بماند. همچنین در تولید لوبیا رتبه 3 و در سیبزمینی رتبه 7 کشور را دارا هستیم.
تسنیم: سهم بخش کشاورزی در رشد اقتصادی استان و ارزش افزوده چقدر است و کدام محصول نقش محوریتری دارد؟
مرادخانی: آمار رسمی ارزش افزوده در سال 1401 حدود 15 درصد بود که در برآوردهای اخیر بین 10 تا 12 درصد تخمین زده میشود. در این میان، زیتون، سیبزمینی و بهویژه گندم بیشترین نقش را دارند. امسال پیشبینی خرید تضمینی گندم در استان 350 هزار تن است که با گردش مالی حدود 17 همت (هزار میلیارد تومان) همراه خواهد بود. تا این لحظه 245 هزار تن خرید تضمینی انجام شده و بیش از 1000 کمباین و 55 اکیپ نظارتی به صورت روزانه بر این روند نظارت دارند.
تسنیم: بحث مطالبات گندمکاران به کجا رسید؟ آیا راهکار جایگزینی برای تأمین نقدینگی کشاورزان وجود دارد؟
مرادخانی: در سطح کشور حدود 30 درصد مطالبات پرداخت شده اما در زنجان فعلاً پرداختی نداشتهایم. استاندار زنجان به صورت جدی از طریق سازمان برنامه و بودجه کشور و آقای پورمحمدی پیگیر این موضوع هستند. راهکار پیشنهادی ما استفاده از «گرینپی» است؛ روشی که کشاورز میتواند از طریق مطالبات دولتی خود، کارتی دریافت کند و با آن ادوات کشاورزی، سموم، لاستیک و حتی جهیزیه تهیه کند تا چرخ تولید کشاورز متوقف نشود.
تسنیم: چرا با وجود گذشت سالها، همچنان در حوزه صنایع تبدیلی و کشاورزی نوین با ایدهآلها فاصله داریم؟ موانع اصلی کجاست؟
مرادخانی: بخشی از چالش ما در کشاورزی نوین به کندی اجرای «اصلاح الگوی کشت» بازمیگردد. ما با بحران جدی آب مواجه هستیم؛ 93 درصد منابع آبی در کشاورزی مصرف میشود و اگر آبیاری مدرن جایگزین شود، 50 درصد در مصرف آب صرفهجویی خواهد شد. در بحث صنایع تبدیلی نیز، گاهی کارخانههای بزرگ کشور در استانهای دیگر مواد خام ما را جذب میکنند؛ مثلاً گندم ما در کرج تبدیل به ماکارونی میشود. دیدگاه اقتصادی ما بر شکلگیری کامل زنجیره ارزش در داخل زنجان است. در همین راستا، در حال رایزنی با دو برند معروف بینالمللی صنایع غذایی هستیم و شهرک صنعتی شهریاری نیز طی دو سه سال آینده به بهرهبرداری میرسد.
تسنیم: در حوزه تجارت خارجی، وضعیت صادرات استان در سال گذشته چگونه بود و چه بازارهایی هدفگذاری شده است؟
مرادخانی: شعار ما «بینالمللی شدن زنجان» است. تجارت خارجی استان در سال 1403 حدود 970 میلیون دلار بود که در سال 1404 به 886 میلیون دلار رسید. این کاهش نه به دلیل افت صادرات، بلکه به خاطر محدودیتهای وارداتی ناشی از تخصیص ارز و محاصره اقتصادی بود. 50 درصد شریک تجاری ما کشور ترکیه است و برای توسعه این روابط، میز تجاری و دبیرخانه دائمی ایجاد کردهایم.
تسنیم: در پایان، اولویتهای اساسی استان برای رشد اقتصادی و جذب سرمایهگذار چیست؟
مرادخانی: دبیرخانه جذب سرمایهگذاری خارجی در ادارهکل اقتصاد و دارایی مستقر است و صدور مجوزها را تسهیل میکند. اولویتهای ما بر اساس اسناد بالادستی شامل «امنیت غذایی»، «معیشت مردم»، «انرژی» و «صنایع دارای مزیت نسبی» است. مردم عزیز بدانند که تمام ظرفیتهای مدیریتی برای عبور از خامفروشی و رونق تولید در استان بسیج شده است.
انتهای پیام/