به گزارش خبرگزاری تسنیم از یاسوج، روابط اقتصادی ایران و عمان در سالهای اخیر روندی رو به رشد را تجربه کرده است، اما به باور فعالان اقتصادی، ظرفیتهای استفادهنشده بسیاری در این مسیر وجود دارد و در همین راستا، جمال رازقی جهرمی، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عمان، در گفتگویی با خبرنگار خبرگزاری تسنیم، به تشریح راهکارهای پیشنهادی اتاق مشترک برای توسعه مناسبات تجاری، تسهیل بازگشت ارز صادراتی و افزایش سهم شرکتهای ایرانی از پروژههای عمرانی و انرژی عمان پرداخت.
تسنیم: اتاق مشترک برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی چه راهکارهایی تدوین کرده است؟
رازقی جهرمی: ببینید، واقعیت این است که در اثر غفلت سیاستگذار در سالیان متمادی، تمرکز تجارت خارجی کشور ما به شکل غیرمتوازنی بر یک مقصد مشخص قرار گرفته است. این موضوع چه ناشی از غفلت داخلی باشد و چه متأثر از یک سیاست کلان خارجی نتیجهاش این شده که حجم تجارت ایران با امارات به حدود 25 تا 26 میلیارد دلار در سال برسد؛ در حالی که عمان علیرغم رشدهای دورقمی 20، 30 و حتی 40 درصدی در سه سال گذشته، به زحمت به 5 میلیارد دلار رسیده است.
تسنیم: با توجه به نوسانات ارزی، چه راهکارهای مشخصی در اتاق مشترک برای تسهیلِ بازگشت ارز حاصل از صادرات اندیشیده شده است؟
رازقی جهرمی: برای تسهیل بازگشت ارز صادراتی، ما در اتاق مشترک روی چند محور متمرکز شدهایم. نخست، تنوعبخشی به مقاصد صادراتی و توسعه بازار عمان به عنوان یک مسیر امن و باثبات برای بازگشت منابع ارزی.
دوم، تعریف سازوکارهای عملی برای تهاتر و مبادلات کالایی در بخشهایی که انتقال ارز با محدودیت مواجه است. سوم، مذاکره با نهادهای مالی و بانکی عمانی برای ایجاد کانالهای پرداخت جایگزین که بتواند بخشی از نیاز فعالان اقتصادی را پوشش دهد. ما در حال رایزنی هستیم تا از ظرفیت بانکهای عمانی که روابط کارگزاری گستردهای با بانکهای بینالمللی دارند، در چارچوب مقررات موجود، برای تسهیل تسویه حسابها استفاده کنیم.
تسنیم: آیا برنامه مشخصی برای استفاده از بانکهای عمانی جهت کاهش اثر محدودیتهای فعلی دارید؟
رازقی جهرمی: بله، این موضوع یکی از اولویتهای جدی ما است. عمان کشوری است که از قبل از انقلاب تا به امروز، روابط بسیار صمیمانه و دوستانهای با ایران داشته است. سفیر عمان در ایران، آقای یعرب بن قحطان بن ناصر البوسعیدی، در حضور خود در اتاق ایران صریحاً اعلام کرد که سلطان هیثم بن طارق، سلطان و نخستوزیر عمان فرمودهاند هر کمکی که از دستشان بربیاید به ایران انجام میدهند. این اراده سیاسی در بالاترین سطح وجود دارد.
با این حال، استفاده از بانکهای عمانی صرفاً یک تصمیم دوجانبه نیست؛ بانکهای عمانی به دلیل روابط کارگزاری گسترده با بانکهای بینالمللی، ملاحظات خاص خود را دارند و ما در اتاق مشترک در حال مذاکره هستیم تا بتوانیم از ظرفیت بانکهای عمانی برای تسهیل مبادلات مالی، به ویژه در بخشهایی که فشار تحریم کمتری وجود دارد، استفاده کنیم. اما این کار نیازمند همراهی سیاستگذار داخلی است. سیاستگذار باید تکلیف خودش را روشن کند که آیا میخواهد حجم تجارت با عمان را به 20 یا 30 میلیارد دلار برساند یا همچنان میخواهد تمرکز تجاری کشور بر همان مقصد قبلی باقی بماند؟ تا زمانی که این تصمیم راهبردی گرفته نشود، همه تلاشها محدود و جزیرهای خواهد بود.
تسنیم: برای هلدینگهای تولیدی ایران چه مدلهای همکاری مشترکی در مناطق آزاد صحار و دُقم تعریف شده است؟ آیا موافقتنامهای برای ایجاد بارانداز اختصاصی جهت تسهیل صادرات محصولات پتروشیمی و معدنی کسب شده است؟
رازقی جهرمی: ببینید، ما یک برنامه مشخص داریم که در مذاکرات مختلف با طرف عمانی هم مطرح شده و مورد استقبال قرار گرفته است. مدل پیشنهادی ما این است که واحدهای تولیدی که 30 درصد از زنجیره تولیدشان را در عمان تکمیل کنند، میتوانند از عبارت «ساخت عمان» استفاده کنند.
این مزیت بسیار بزرگی است؛ چون عمان با 16 کشور دنیا از جمله آمریکا تعرفه تجاری صفر دارد و با بیش از 60 کشور دنیا تفاهمنامههای تعرفه ترجیحی منعقد کرده است و فعالان اقتصادی ما با تکمیل 30 درصد از زنجیره تولید در عمان میتوانند از این مزایای تعرفهای استفاده کنند و طبیعتاً از خدمات بانکی سالم بینالمللی هم بهرهمند شوند. این مدل را ما به عنوان یک راهکار عملی برای هلدینگهای تولیدی، به ویژه در حوزه پتروشیمی و معدنی، پیشنهاد دادهایم و در حال پیگیری برای عملیاتیسازی آن در مناطق آزاد صحار و دُقم هستیم.
تسنیم: چگونه میتوان از دیپلماسی اقتصادی برای متقاعد کردن طرف عمانی جهت اولویت دادن به تأمینکنندگان ایرانی در پروژههای عمرانی و انرژی استفاده کرد تا سهم شرکتهای ایرانی در طرحهای بزرگ عمرانی و انرژی عمان افزایش یابد؟
رازقی جهرمی: بنده لازم میدانم با صراحت عرض کنم که در پروژههای عمرانی، نیاز حیاتی به ضمانتنامههای بانکی وجود دارد. وقتی ارتباط بانکی ما با دنیا قطع است، طبیعتاً بانکهای عمانی هم ارتباطشان با بانکهای ایرانی قطع است و با توجه به شرکای بینالمللی که بانکهای عمانی دارند، به آنها اجازه داده نمیشود که وارد چنین معاملات مستقیمی با ایران شوند.
بنابراین من فکر میکنم وظیفه رسانه و خبرنگار این است که به سیاستگذار آگاهیبخشی کند. این آگاهیبخشی باید در این جهت باشد که ایران کشوری بسیار پرپتانسیل است؛ هم در استعدادهای تولیدی، هم معدنی و هم خدمات فنی و مهندسی. از این ظرفیتها باید تولید ثروت کرد.
یقیناً با تحریم این کار به صورت گسترده امکانپذیر نیست. ممکن است امروز فعال اقتصادی ما به واسطه یک شرکت واسطه خارجی بتواند پروژهای در عمان بگیرد، اما تضمین مالی برایش وجود ندارد. این ریسک بسیار بزرگی است که فعال اقتصادی انجام میدهد؛ چون سرمایهاش ممکن است برگردد یا برنگردد. برای ورود گسترده به بحث خدمات فنی و مهندسی، ما حتماً نیاز به روابط بانکی داریم و تا زمانی که تحریم هستیم، نمیتوانیم این کار را به صورت گسترده و سالم انجام دهیم.
تسنیم: با توجه به رقابت کشورهای همسایه در جذب سرمایهگذاریهای عمان و فشارهای اقتصادی، اولویتبندی اتاق مشترک برای پایداری حضور در بازار عمان چیست؟
رازقی جهرمی: ببینید، همان مدل 30 درصد که خدمت شما عرض کردم، کلید ماجرا است. عمان کشوری است که فکر میکنم در سال 2024 مطابق اعلام وزیر صنعت، تجارت و سرمایهگذاریشان در اجلاس مشترک اقتصادی ایران و عمان، بیش از صد و خُردهای میلیارد دلار جذب سرمایه داشته است. آنها محیط را برای جذب سرمایهگذار آماده کردهاند. شاید در شرایط تحریم، بهترین اقدام برای فعال اقتصادی ما این باشد که از همین مدل 30 درصد استفاده کند تا هم مبادلهاش تسهیل شود و هم از مزایای تعرفهای و بانکی بهرهمند شود.
تسنیم: به عنوان سوال پایانی، چه درخواست یا صحبتی با خبرنگاران و اصحاب رسانه دارید و نقش آنها را در توسعه همکاریهای مشترک ایران و عمان چگونه ارزیابی میکنید؟
رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عمان: رسانه نقش بسیار مهمی دارد و کار بسیار پراهمیتی انجام میدهد. باید آگاهی بخشی کند و رسالتش را به درستی و خوبی انجام دهد تا در مسیری که است موفق شود و کشورش را هم موفق کند.
به نظرم لازمه توسعه هر کشوری این است که از یک سری ملاحظات عبور کنیم. هر تصمیمی در کشور که به منافع ملی و به تولید ثروت منجر شود، باید مورد حمایت بیچونوچرا قرار بگیرد. حمایت از تولید، چون هیچ کشوری در دنیا بدون ساخت صنعتی به توسعه نمیرسد.
گفتوگو از: آهو پایدار
انتهای پیام/